دائمه مطلقه با عرفیه عامه در شکل سوم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دائمه مطلقه با عرفیه عامه در شکل سوم، یکی از ضروب منتج قیاس مختلط در شکل سوم است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

«قیاس مختلط» قیاسی است که صغرا و کبرای آن از قضایای موجهه ترکیب یافته باشد. یکی از ضروب منتج قیاس مختلط در شکل سوم عبارت است از: اختلاط قضیه دائمه مطلقه (صغرا) با عرفیه عامه (کبرا).
[۲] قطب‌الدین رازی، محمد بن محمد، شرح المطالع یا لوامع الاسرارفی شرح مطالع الانوار، ص۲۷۸.
طبق یکی از قواعد تعیین جهت در نتایج شکل سوم، هر گاه کبرا یکی از قضایای وصفیه چهارگانه (مشروطه عامه و خاصه و عرفیه عامه و خاصه) باشد نتیجه از لحاظ جهت، فی‌الجمله تابع عکس صغراست، با این توضیح که:
۱. اگر عکس صغرا به لادوام مقیّد نباشد جهتی که در عکس صغرا موجود است عیناً به نتیجه منتقل می‌شود.
۲. اگر عکس صغرا به لادوام مقیّد باشد قید لادوام از عکس صغرا حذف و بقیه جهت به نتیجه منتقل می‌شود.
۳. اگر کبرا به لادوام مقیّد باشد جهتی که در عکس صغرا موجود است با قید لادوام کبرا ترکیب و مجموع آن، جهت برای نتیجه واقع می‌شود.
قیاس مرکب از دائمه مطلقه با عرفیه عامه از مصادیق بند اوّل بوده، جهت نتیجه، همان جهتی است که در عکس صغرا موجود است و عکس دائمه مطلقه، حینیه مطلقه است؛ پس نتیجه این قیاس، حینیه مطلقه است؛ مثال: بعضی حیوان‌ها دائماً کاتب‌اند و هر حیوانی دائماً تا وقتی ناطق است انسان است؛ پس بعضی کاتب‌ها در حین ناطق‌بودن انسان‌اند بالفعل.
[۴] قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه، ص۱۵۵.
[۵] مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۳۲۰.


مستندات مقاله

[ویرایش]

در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:

• مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.
• قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه.
• قطب‌الدین رازی، محمد بن محمد، شرح المطالع یا لوامع الاسرارفی شرح مطالع الانوار.
حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید.    
خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس.    
مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه.    

پانویس

[ویرایش]
 
۱. علامه حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید، ص۱۲۸-۱۳۰.    
۲. قطب‌الدین رازی، محمد بن محمد، شرح المطالع یا لوامع الاسرارفی شرح مطالع الانوار، ص۲۷۸.
۳. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۲۳۷-۲۳۹.    
۴. قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه، ص۱۵۵.
۵. مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۳۲۰.
۶. مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ص۴۷۴.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «دائمه مطلقه با عرفیه عامه در شکل سوم»، تاریخ بازیابی۱۳۹۶/۱/۱۲.    



جعبه‌ابزار