خنده منافقان (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نَفَق، ايجاد سوراخى در زمین است كه راه رهايى داشته باشد -همانند سوراخ موش‌- پايان يافتن و از بين رفتن. نفاق عبارت است از داخل شدن در شرع و دین از راهى و خروج از آن از راه ديگر، اظهار اسلام با اهل آن و مخفى كردن غير اسلام در درون، ظاهر و باطن متفاوت داشتن، دورویی، ریاکاری.
[۴] فرهنگ بزرگ سخن، ج ۸، ص ۷۸۸۲، «نفاق».
نفاق هم در ایمان است، هم طاعات، هم معاشرت با مردم. نفاق اعمّ از ریا است‌ در این مقاله آیات مرتبط با خنده منافقان معرفی می‌شوند.


خنده منافقان‌

[ویرایش]

اندك بودن خنده و شادی منافقان متخلّف از جهاد در راه خدا:
فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلافَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَرِهُوا أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ‌ فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ. تخلف‌جويان (از جنگ تبوک) از مخالفت با رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) خوشحال شدند و کراهت داشتند كه با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كنند و (به يكديگر و به مومنان) گفتند در اين گرما حركت (به سوى ميدان) نكنيد، به آنها بگو آتش دوزخ از اين هم گرمتر است اگر بفهمند! آنها بايد كمتر بخندند و بسيار بگريند، اين جزاى كارهايى است كه انجام مى‌دادند.

← تفسیر آیات


منافقان به گمان اينكه پيروزى بدست‌ آورده‌اند و با تخلف از جهاد و دلسرد كردن بعضى از مجاهدان به هدفى رسيده‌اند، قهقهه سر مى‌دهند و بسيار مى‌خندند، همانگونه كه همه منافقان در هر عصر و زمان چنينند.
ولى قرآن به آنها اخطار مى‌كند كه" بايد كم بخندند و بسيار بگريند" (فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً).
گريه براى آینده تاريكى كه در پيش دارند، گریه براى مجازاتهاى دردناكى كه در انتظار آنها است، گريه به خاطر اينكه همه پلهاى بازگشت را پشت سر خود ويران ساخته‌اند، و بالآخره گريه براى اينكه اينهمه استعداد و سرمایه عمر را از دست داده و رسوایی و تيره روزى و بدبختی براى خود خريده‌اند.
و در آخر آيه مى‌فرمايد:" اين جزاى اعمالى است كه آنها انجام مى‌دادند" (جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ‌).
از آنچه گفتيم روشن شد كه منظور اين است اين گروه بايد در اين جهان كم بخندند و بيشتر گريه كنند، زيرا مجازاتهاى دردناكى در پيش دارند كه اگر از آن آگاه شوند بسيار گريه خواهند كرد و كمتر مى‌خندند.
ولى گروهى از مفسران احتمال ديگرى در معنى اين جمله داده‌اند و آن اينكه: اينها هر قدر بخندند با توجه به عمر كوتاه دنیا خنده آنان كم خواهد بود، و در آخرت آن قدر بايد گريه كنند كه گريه‌هاى دنيا در برابر آن ناچيز است.
ولى تفسير اول با ظاهر آيه و تعبيرات مشابه آن كه در گفته‌ها و نوشته‌ها مى‌آيد سازگارتر است، بخصوص اينكه لازمه تفسير دوم اين است كه صیغه امر به معنى اخبار بوده باشد و اين بر خلاف ظاهر است. حديث معروفى كه بسيارى از مفسران از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل كرده‌اند كه‌ فرمود: لو تعلمون ما اعلم لضحكتم قليلا و لبكيتم كثيرا :" اگر آنچه را من (از كيفرهاى هولناك قیامت) مى‌دانم شما هم مى‌دانستيد، كم مى‌خنديديد و بسيار گريه مى‌كرديد" نيز شاهد معنى اول است (دقت كنيد).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، ج۵، ص ۱۷۷، «نفق».    
۲. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۵۰۲، «نفق».    
۳. فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر، ج ۱، ص ۶۱۸، «نفقت».    
۴. فرهنگ بزرگ سخن، ج ۸، ص ۷۸۸۲، «نفاق».
۵. نراقی، محمدمهدی، جامع السعادات، ج ۲، ص ۴۲۴.    
۶. توبه/سوره۹، آیه۸۱.    
۷. توبه/سوره۹، آیه۸۲.    
۸. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۸، ص۶۲.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۸، ص۶۳-۶۵.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳۱، ص۱۱۶، برگرفته از مقاله «خنده منافقان».    


رده‌های این صفحه : موضوعات قرآنی | نفاق




جعبه ابزار