خط عربیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خط عربی به یکی از رسم الخط‌های قرآنی اطلاق می‌شود.


سابقه خط میان اعراب

[ویرایش]

سابقه خط میان اعراب شبه جزیره عربستان به پیش از اسلام برمی گردد؛ تا جایی که به دلایل و قرائن بسیار ادعا شده است که مردم جنوب جزیرة العرب (یمن) هزار سال پیش از میلاد حضرت مسیح علیه‌السّلام هم نوشتن را می‌دانستند.

ریشه خط عربی

[ویرایش]

درباره ریشه خط عربی و خاستگاه آن قضاوت قطعی و مطمئنی وجود ندارد؛ زیرا تاریخ اعراب جاهلی و روابط آن‌ها با همسایگانشان در هیچ اثر و نوشته تاریخی مربوط به آن زمان نیامده است و اندک اطلاعات موجود نیز با استفاده از گفته‌های شاعران و روایات و منقولات شفاهی است؛

دو گرایش درباره خاستگاه خط عربی

[ویرایش]

اما به طور کلی درباره خاستگاه خط عربی دو گرایش هست:

← گرایش اول


گرایش اول مربوط به مورخان است که با استفاده از اخبار و احادیث ، منشا خط عربی را سرزمین یمن ، عراق یا حیره و انبار یا اقوامی در خود شبه جزیره دانسته‌اند.

← گرایش دوم


گرایش دوم مربوط به محققانی است که با استفاده از شیوه‌های نوین تحقیق علمی و بررسی کتیبه‌ها، نوشته‌ها، مسکوکات و دیگر آثار باقی مانده در این باره اظهار نظر کرده و ریشه‌های اصلی آن را خط مصری ، خط فینیقی و خط آرامی دانسته‌اند.

نامگذاری نوشته‌های دوران جاهلیت

[ویرایش]

نوشته‌های دوران جاهلیت به طور کلی به دو نام «مسند» و «نبطی» خوانده شده‌اند. به موازات پیشرفت جغرافیایی اسلام، خط عربی نیز رواج فراوانی یافت و به تدریج خط‌های رایج در کشورهای مصر ، سوریه ، الجزیره، عراق، آفریقا ، ایران و… را نسخ کرد و خود جایگزین آن‌ها شد؛ به طوری که قلمرو نفوذش در شرق تا به چین و در غرب به بخش‌هایی از اروپا امتداد یافت.

خط رسمی اسلام

[ویرایش]

فارسی و ترکی مهم‌ترین زبان‌هایی هستند که به خط عربی نگاشته می‌شوند. پس از آن که خط عربی به عنوان خط رسمی اسلام پذیرفته شد و اقوام بسیاری با ذوق‌ها و سلیقه‌های مختلف در نوشته‌های خود از آن استفاده کردند، تطورات بسیار یافت و از جمله خط کوفی و خط نسخ پدید آمد و هرکدام با گذشت زمان رشد و تعالی بسیار یافت. [۱] [۲] [۳] [۴] [۵] [۶]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. شاهین، عبد الصبور، تاریخ القرآن، ص(۶۱-۶۸).
۲. رامیار، محمود، ۱۳۰۱ - ۱۳۶۳، تاریخ قرآن، ص(۴۸۹-۴۹۳).
۳. بیاتی، حسن قاسم حبش، رحلة المصحف الشریف من الجریدالی التجلید، ص۱۶.
۴. حمد، غانم قدوری، رسم المصحف دراسة لغویه تاریخیه، ص(۱۵-۹۵).
۵. فضایلی، حبیب الله، ۱۳۰۲ - ۱۳۷۶، اطلس خط، ص(۲۷-۱۰۹).
۶. معرفت، محمد هادی، ۱۳۰۹ -۱۳۸۵، التمهید فی علوم القرآن، ج۱، ص۳۵۷.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله«خط عربی».    



جعبه‌ابزار