خدعه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خدعه در لغت به‌معنی، نیرنگ، گول‌زدن و گمراه] کردن، چشم‌بندی و غیره... آمده‌ است.
[۱] المنجد، ص ۱۷۰، ماده خَدَعَ.



معنای اصطلاحی خدعه

[ویرایش]

در اصطلاح به کارگیری نیرنگ و خدعه در جنگ برای نابود کردن یا تسلیم ساختن دشمن گفته می‌شود.

خدعه در کلام ائمه اطهار

[ویرایش]

حضرت علی (علیه السلام) فرمود:
از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در جنگ خندق شنیدم که فرمود: «الْحَرْبُ خُدْعَةٌ» یعنی جنگ فریب است.
و نیز فرمود: «تُکَلِّمُوا بِما ارَدْتُمْ» یعنی آنچه را که می‌خواهید درباره نابودی دشمن (باگفتن دروغ) به زبان بیاورید، آزاد هستید.
در تاریخ چنین نقل شده است: حضرت علی (علیه السلام) در جنگ خندق عمرو بن عبدود را به کار دیگری مشغول کرد و سپس به پای او شمشیر زد که قطع شد. عمرو گفت: ای علی‌،خدعه کردی. حضرت جواب داد «الْحَرْبُ خُدْعَةٌ» جنگ، فریب است.
[۴] سهیلی خوانساری، احمد، داب الحرب و الشجاعة، ص۲۹۹.

پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود:
«ثَلاثٌ یَحْسِنْ فیهِّنَ الْکِذْب: الْمَکیدَةُ فِی‌الْحَرْبِ وَعَدْتُکَ زُوْجَتُکَ وَالْاصْلاحِ بَیْنَ النَّاسِ»
[۶] صدوق، محمد بن علی، الخصال، ص ۸۷.     (ترجمه مدرس گیلانی)

در سه جا دروغ نیکوست، فریب در نبرد و وعده به همسر خود و سازش دادن میان مردمان.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. المنجد، ص ۱۷۰، ماده خَدَعَ.
۲. حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۳۳.    
۳. حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۳۳.    
۴. سهیلی خوانساری، احمد، داب الحرب و الشجاعة، ص۲۹۹.
۵. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۷۹.    
۶. صدوق، محمد بن علی، الخصال، ص ۸۷.     (ترجمه مدرس گیلانی)


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، اصطلاحات نظامی در فقه اسلامی، ص۵۴.


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | خدعه | رذائل اخلاقی




جعبه ابزار