حکم نماز (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در این مقاله آیاتی که احکام مرتبط با نماز را بیان می‌کنند معرفی می‌شوند.

فهرست مندرجات

۱ - وجوب اقامه نماز
۲ - وجوب نماز صبح
۳ - وجوب نمازهای یومیه
۴ - حکم نماز بر کافران
۵ - حکم نماز بر بنی‌اسرائیل
۶ - حکم نماز بر حضرت موسی
۷ - حکم نماز جماعت بر بنی‌اسرائیل
۸ - نماز هنگام ترس از خطر
۹ - نماز هنگام استقرار در وطن
۱۰ - ادای نماز برای خدا
۱۱ - نماز بر اهل‌کتاب
۱۲ - نماز در شرایط سخت
۱۳ - حکم استقبال در نماز
۱۴ - امر به خانواده به نماز
۱۵ - نماز بدون ریا
۱۶ - نماز خواندن در هر حال
       ۱۶.۱ - نماز به حالت ایستاده
       ۱۶.۲ - نماز به حالت نشسته
       ۱۶.۳ - نماز خواندن به پهلو
۱۷ - ضایع کردن نماز
۱۸ - ترک نماز
۱۹ - جهر و اخفا در نماز
۲۰ - سستی در نماز
۲۱ - نهی دیگران از نماز
۲۲ - اطاعتاز مخالفان نماز
۲۳ - انتظار نماز
۲۴ - بالا بردن دست‌ها در نماز
۲۵ - آراستگی هنگام نماز
۲۶ - حضور قلب در نماز
۲۷ - ترک تجارت جهت اقامه نماز
۲۸ - استعاذه در آغاز نماز
۲۹ - نماز در حال خواب‌آلودگی
۳۰ - اذان هنگام نماز
۳۱ - نماز در حال مستی
۳۲ - حکم جایز دانستن ترک نماز
۳۳ - پانویس
۳۴ - منبع

وجوب اقامه نماز

[ویرایش]

وجوب اقامه نماز:
۱. يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۲. وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ... تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ.
۳. حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ.
۴. ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۵. وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرائِكُمْ وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى‌ لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ‌ ....
۶. فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً.
۷. وَ أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۸. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ وَ أَخِيهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۹. قالُوا يا شُعَيْبُ أَ صَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا ... وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ‌ ....
۱۰. رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ ... رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ.
۱۱. أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً.
۱۲. ... وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي.
۱۳. ... وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ ... مراد از آيه، نمازهای پنجگانه است.
۱۴. وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها ....
۱۵. ... وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ ....
۱۶. ... فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۱۷. وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۱۸. ... وَ أَقِمِ الصَّلاةَ ....
۱۹. ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۲۰. يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ ....
۲۱. ... وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ ....
۲۲. أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۲۳. ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۲۴. فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ . برخى گفته‌اند: مقصود از «فصلّ لربّك» نمازهای واجب است.

وجوب نماز صبح

[ویرایش]

وجوب و اهمّيّت نماز صبح:
أَقِمِ الصَّلاةَ ... وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً.

وجوب نمازهای یومیه

[ویرایش]

وجوب نمازهاى صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا:
۱. وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَ‌ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى‌ لِلذَّاكِرِينَ‌. بنابر قولى، نماز «طرفى النّهار» شامل نماز صبح، ظهر، عصر و «زلفاً من اللّيل» شامل نماز مغرب و عشا مى‌شود.
۲. أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً. آيه ياد شده، جامع نمازهاى پنجگانه است، زيرا نماز به‌ هنگام زوال خورشید شامل نماز ظهر و عصر و «غسق اللّيل» شامل نماز مغرب و عشا مى‌شود و مقصود از «قرآن الفجر» نماز صبح است.
۳. فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى‌.بنابر قولى، مراد از تسبیح در آيه، نماز است.
۴. فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‌ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ.
۵. فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوبِ‌ وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْبارَ السُّجُودِ.

حکم نماز بر کافران

[ویرایش]

وجوب نماز بر کافران:
۱. خاشِعَةً أَبْصارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ وَ قَدْ كانُوا يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ.
۲. إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ‌ فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ‌ عَنِ الْمُجْرِمِينَ‌ ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ‌ وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ.
۳. فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى.

حکم نماز بر بنی‌اسرائیل

[ویرایش]

وجوب نماز بر بنی‌اسرائیل:
۱. يا بَنِي إِسْرائِيلَ‌ ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۲. وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ‌ ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ....
۳. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ وَ أَخِيهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ.

حکم نماز بر حضرت موسی

[ویرایش]

وجوب اقامه نماز بر موسی علیه‌السلام:
... يا مُوسى‌ ... وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي.

حکم نماز جماعت بر بنی‌اسرائیل

[ویرایش]

وجوب اقامه نماز جماعت بر بنى‌اسرائيل:
يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ‌ ... وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ. مقصود از «واركعوا مع الراكعين» اداى نماز به جماعت است.

نماز هنگام ترس از خطر

[ویرایش]

ترس از خطر، از موجبات رفع وجوب تمام خواندن نماز، و تبديل آن به نماز شکسته:
وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكافِرِينَ كانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِيناً.

نماز هنگام استقرار در وطن

[ویرایش]

وجوب تمام خواندن نماز، پس از بازگشت از سفر و استقرار در وطن:
وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ .... فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً.

ادای نماز برای خدا

[ویرایش]

وجوب خضوع و به‌جا آوردن نماز براى خدا، از روى اطاعت و بندگی:
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ ... وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ.

نماز بر اهل‌کتاب

[ویرایش]

وجوب نماز بر اهل‌کتاب:
وَ ما تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفاءَ وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ ... وَ ذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ.

نماز در شرایط سخت

[ویرایش]

وجوب اقامه نماز، حتّى در ميدان جنگ و شرايط سخت:
۱. حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ‌ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً ....
۲. وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرائِكُمْ وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى‌ لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ‌ ....

حکم استقبال در نماز

[ویرایش]

رعايت جهت مسجدالحرام (قبله)، از شرایط نماز:
۱. قَدْ نَرى‌ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ‌ ... «شطر» به معناى جهت است و براى كسانى كه حاضر و در حكم حاضرند و در آن جا زندگی مى‌كنند خود کعبه، قبله آنها است، ولى كسانى كه حاضر نيستند جهت قبله براى آنها مطرح است.
۲. وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ‌ ....
۳. وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ‌ ....
۴. فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ. طبق قولى، مقصود از «وانحر» استقبال قبله در نماز است.

امر به خانواده به نماز

[ویرایش]

لزوم امر نمودن خانواده به نماز:
وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ ....

نماز بدون ریا

[ویرایش]

لزوم اقامه نماز، به دور از ریاکاری:
۱. إِنَّ الْمُنافِقِينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى‌ يُراؤُنَ النَّاسَ‌ ....
۲. فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ‌ الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ.

نماز خواندن در هر حال

[ویرایش]

وجوب به جا آوردن نماز، در هر حال ممكن:
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِهِمْ‌ ... بنابر احتمال، مراد از «يذكرون» «يصلون» -نماز مى‌خوانند- است كه بر حسب توان آن را انجام مى‌دهند و روايات خاصّه و عامّه بر آن دلالت دارد و بر خواندن نماز در همه حال با رعايت سلسله مراتب متذكّر شده است.

← نماز به حالت ایستاده


وجوب اقامه نماز به حالت ايستاده، در صورت توان مکلّف:
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً ....

← نماز به حالت نشسته


وجوب نماز به حالت نشسته، در صورت ناتوانى از ایستادن:
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً ....

← نماز خواندن به پهلو


وجوب به جا آوردن نماز به پهلو، در صورت عدم امكان ايستادن يا نشستن:
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِهِمْ‌ ....

ضایع کردن نماز

[ویرایش]

حرمت ضايع كردن نماز و سهل انگارى در آن:
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا.

ترک نماز

[ویرایش]

حرمت ترک نماز و سستى در آن:
فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ‌ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ‌ الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ. از امام صادق عليه‌السلام درباره سخن خداوند «الّذين هم عن‌صلاتهم ساهون» سؤال شد، فرمود: مقصود از آن ترك نماز و كوتاهى و سستى در برگزارى آن است.

جهر و اخفا در نماز

[ویرایش]

عدم جواز به جهر خواندن همه نمازها و به اخفات خواندن تمامى آنها:
... وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا. طبق قولى، مقصود از آيه ياد شده اين است كه همه نمازها را نبايد به جهر خواند و همه آنها را هم نبايد به اخفات خواند، بلكه نمازهای شب -مغرب، عشا و صبح‌- به جهر و نمازهای روز -ظهر و عصر- به اخفات خوانده شود.

سستی در نماز

[ویرایش]

روا نبودن بى حالى و سستى، در نماز:
۱. ... وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى‌ ... إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً.
۲. وَ ما مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالى‌ ....

نهی دیگران از نماز

[ویرایش]

حرمت نهى و بازداشتن ديگران از نماز:
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى‌ عَبْداً إِذا صَلَّى‌ كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ فَلْيَدْعُ نادِيَهُ‌ سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ.

اطاعتاز مخالفان نماز

[ویرایش]

حرمت اطاعت از مخالفان نماز، در ترك آن:
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى‌ عَبْداً إِذا صَلَّى‌ كَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ.

انتظار نماز

[ویرایش]

مطلوبيّت انتظار نماز، پس از نماز:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا ... برخى مفسّران «رابطوا» را به انتظار نماز پس از نماز تفسير كرده‌اند و اين مطلب از علی علیه‌السلام نقل شده است.

بالا بردن دست‌ها در نماز

[ویرایش]

مطلوبيّت بالا بردن دستها و به سمت قبله بودن آن در نماز:
وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا. مقصود از «تبتيل» در آيه بنا بر روايت نقل شده از امام باقر و امام صادق عليهماالسلام بالا بردن دستها در نماز است.
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ. از امام صادق عليه‌السلام روايت شده كه مراد از «وانحر» بالا بردن دستها به سمت قبله، در آغاز نماز است.

آراستگی هنگام نماز

[ویرایش]

استحباب آراستگی ظاهر، هنگام نماز:
يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ... مؤيّد برداشت ياد شده روايت امام حسن مجتبی علیه‌السلام است كه حضرت وقتى به نماز مى‌ايستاد بهترين لباسش را مى‌پوشيد: به او گفته شد: يابن رسول اللّه، چرا بهترين لباست را مى‌پوشى؟ فرمود: خداى متعال جمیل است و جمال را دوست مى‌دارد و من لباس زيبا را براى پروردگارم مى‌پوشم، چرا كه مى‌فرمايد: «خذوا زينتكم عند كلّ مسجد» لذا دوست دارم بهترين لباسم را بپوشم.

حضور قلب در نماز

[ویرایش]

استحباب خشوع و حضور قلب در نماز:
۱. وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ.
۲. قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ‌ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ.

ترک تجارت جهت اقامه نماز

[ویرایش]

استحباب ترك كسب و كار، جهت اقامه نماز:
رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ ... مؤيد برداشت مزبور روايت امام باقر و امام صادق عليهماالسلام است كه فرمودند: -مقصود از آيه‌- گروهى‌اند كه هنگام فرا رسيدن نماز، تجارت را ترك كرده، به سوى نماز مى‌روند.

استعاذه در آغاز نماز

[ویرایش]

استحباب استعاذه به خدا، در آغاز نماز:
فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ‌ . مؤيد اين برداشت، عمل امام صادق عليه‌السلام است.

نماز در حال خواب‌آلودگی

[ویرایش]

کراهت ورود به نماز، در حال خواب آلودگی:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ‌ سُكارى‌ ... امام صادق علیه‌السلام فرمودند: مقصود از آيه، مستى خواب است.

اذان هنگام نماز

[ویرایش]

مشروعيّت اذان، هنگام نماز:
۱. وَ إِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ‌ . بنا بر قولى، اين آيه مى‌تواند دليل باشد بر اثبات اذان به نصّ قرآن و از ظاهر آيه استفاده مى‌شود اذان گفتن هنگام نماز از سنتهاى رايج بين مسلمانان بوده است و اين امر حداقل ظهور در استحباب دارد.
۲. يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى‌ ذِكْرِ اللَّهِ‌ ... مقصود از «إذا نودى للصّلوة» اذان است.

نماز در حال مستی

[ویرایش]

بطلان نماز، در حال مستی:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى‌ حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ‌ ....

حکم جایز دانستن ترک نماز

[ویرایش]

جايز دانستن ترک نماز، موجب استحقاق قتل:
فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌.از آيه مذكور استدلال شده بر اينكه، تارك نماز با اعتقاد به جواز آن مرتد و كشتن وى واجب است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۴۰.    
۲. بقره/سوره۲، آیه۴۳.    
۳. بقره/سوره۲، آیه۱۱۰.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۲۳۸.    
۵. نساء/سوره۴، آیه۷۷.    
۶. نساء/سوره۴، آیه۱۰۲.    
۷. نساء/سوره۴، آیه۱۰۳.    
۸. انعام/سوره۶، آیه۷۲.    
۹. یونس/سوره۱۰، آیه۸۷.    
۱۰. هود/سوره۱۱، آیه۸۷.    
۱۱. هود/سوره۱۱، آیه۱۱۴.    
۱۲. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۷.    
۱۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۰.    
۱۴. اسراء/سوره۱۷، آیه۷۸.    
۱۵. طه/سوره۲۰، آیه۱۴.    
۱۶. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۰.    
۱۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۵۷- ۵۸.    
۱۸. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۲.    
۱۹. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۲۰. حجّ/سوره۲۲، آیه۷۸.    
۲۱. نور/سوره۲۴، آیه۵۶.    
۲۲. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۴۵.    
۲۳. روم/سوره۳۰، آیه۳۱.    
۲۴. لقمان/سوره۳۱، آیه۱۷.    
۲۵. احزاب/سوره۳۳، آیه۳۳.    
۲۶. مجادله/سوره۵۸، آیه۱۳.    
۲۷. مزمّل/سوره۷۳، آیه۲۰.    
۲۸. کوثر/سوره۱۰۸، آیه۲.    
۲۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۸۳۷.    
۳۰. اسراء/سوره۱۷، آیه۷۸.    
۳۱. هود/سوره۱۱، آیه۱۱۴.    
۳۲. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۵، ص ۳۰۶.    
۳۳. اسراء/سوره۱۷، آیه۷۸.    
۳۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۶، ص ۶۷۰.    
۳۵. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۲.    
۳۶. مقدس اردبیلی، احمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، ص ۶۰.    
۳۷. روم/سوره۳۰، آیه۱۷.    
۳۸. روم/سوره۳۰، آیه۱۸.    
۳۹. ق/سوره۵۰، آیه۳۹.    
۴۰. ق/سوره۵۰، آیه۴۰.    
۴۱. قلم/سوره۶۸، آیه۴۳.    
۴۲. مدّثر/سوره۷۴، آیات۳۹- ۴۳.    
۴۳. مدّثر/سوره۷۴، آیه۴۶.    
۴۴. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۱.    
۴۵. بقره/سوره۲، آیه۴۰.    
۴۶. بقره/سوره۲، آیه۴۳.    
۴۷. بقره/سوره۲، آیه۸۳.    
۴۸. یونس/سوره۱۰، آیه۸۷.    
۴۹. طه/سوره۲۰، آیه۱۱.    
۵۰. طه/سوره۲۰، آیه۱۴.    
۵۱. بقره/سوره۲، آیه۴۰.    
۵۲. بقره/سوره۲، آیه۴۳.    
۵۳. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، ج ۱، ص ۱۳۲-۱۳۳.    
۵۴. نساء/سوره۴، آیه۱۰۱.    
۵۵. نساء/سوره۴، آیه۱۰۱.    
۵۶. نساء/سوره۴، آیه۱۰۳.    
۵۷. بقره/سوره۲، آیه۲۳۸.    
۵۸. بیّنه/سوره۹۸، آیه۴.    
۵۹. بیّنه/سوره۹۸، آیه۵.    
۶۰. بقره/سوره۲، آیه۲۳۸.    
۶۱. بقره/سوره۲، آیه۲۳۹.    
۶۲. نساء/سوره۴، آیه۱۰۲.    
۶۳. بقره/سوره۲، آیه۱۴۴.    
۶۴. سیوری، مقداد بن عبدالله، کنز العرفان فی فقه القرآن، ج ۱، ص ۸۴ - ۸۵.    
۶۵. بقره/سوره۲، آیه۱۴۹.    
۶۶. بقره/سوره۲، آیه۱۵۰.    
۶۷. کوثر/سوره۱۰۸، آیه۲.    
۶۸. مقدس اردبیلی، احمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، ص ۸۹.    
۶۹. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۲.    
۷۰. نساء/سوره۴، آیه۱۴۲.    
۷۱. ماعون/سوره۱۰۷، آیه۴.    
۷۲. ماعون/سوره۱۰۷، آیه۶.    
۷۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۹۱.    
۷۴. مقدس اردبیلی، احمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، ص۱۳۸.    
۷۵. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۹۱.    
۷۶. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۹۱.    
۷۷. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۹۱.    
۷۸. مریم/سوره۱۹، آیه۵۹.    
۷۹. ماعون/سوره۱۰۷، آیات۴-۶.    
۸۰. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۸۳۴.    
۸۱. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج ۵، ص ۶۷۸، ح ۸.    
۸۲. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۱۰.    
۸۳. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۶، ص ۶۸۹.    
۸۴. ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۳، ص ۶۱.    
۸۵. نساء/سوره۴، آیه۱۴۲.    
۸۶. نساء/سوره۴، آیه۱۴۵.    
۸۷. توبه/سوره۹، آیه۵۴.    
۸۸. علق/سوره۹۶، آیه۹.    
۸۹. علق/سوره۹۶، آیه۱۰.    
۹۰. علق/سوره۹۶، آیات۱۵-۱۸.    
۹۱. علق/سوره۹۶، آیه۹.    
۹۲. علق/سوره۹۶، آیه۱۰.    
۹۳. علق/سوره۹۶، آیه۱۹.    
۹۴. آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۰۰.    
۹۵. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص ۹۱۸.    
۹۶. مزمّل/سوره۷۳، آیه۸.    
۹۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۵۷۱.    
۹۸. کوثر/سوره۱۰۸، آیه۲.    
۹۹. مقدس اردبیلی، احمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، ص ۸۹.    
۱۰۰. اعراف/سوره۷، آیه۳۱.    
۱۰۱. عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، ج ۲، ص ۱۴، ح ۲۹.    
۱۰۲. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۲، ص ۱۹، ح ۶۷.    
۱۰۳. بقره/سوره۲، آیه۴۵.    
۱۰۴. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱.    
۱۰۵. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۲.    
۱۰۶. نور/سوره۲۴، آیه۳۷.    
۱۰۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۲۷- ۲۲۸.    
۱۰۸. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص ۶۱۰، ح ۱۹۳.    
۱۰۹. نحل/سوره۱۶، آیه۹۸.    
۱۱۰. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص ۸۴، ح ۲۲۰.    
۱۱۱. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص ۸۴، ح ۲۲۱.    
۱۱۲. نساء/سوره۴، آیه۴۳.    
۱۱۳. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۳، ص ۳۷۱، ح ۱۵.    
۱۱۴. عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، ج ۱، ص ۲۴۲، ح ۱۳۴.    
۱۱۵. عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، ج ۱، ص ۲۴۲، ح ۱۳۷.    
۱۱۶. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۸۳، ح ۲۶۰.    
۱۱۷. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۸۳، ح ۲۶۱.    
۱۱۸. عروسی حویزی، عبدعلیبن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۸۳، ح ۲۶۲.    
۱۱۹. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۸۳، ح ۲۶۳.    
۱۲۰. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۴۸۳، ح ۲۶۴.    
۱۲۱. مائده/سوره۵، آیه۵۸.    
۱۲۲. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، ج ۱، ص ۶۵۰.    
۱۲۳. جمعه/سوره۶۲، آیه۹.    
۱۲۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۴۳۴.    
۱۲۵. زمخشری، محمود بن عمر، الکشّاف، ج ۴، ص ۵۳۲.    
۱۲۶. نساء/سوره۴، آیه۴۳.    
۱۲۷. توبه/سوره۹، آیه۵.    
۱۲۸. مقدس اردبیلی، احمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، ص ۱۱۱.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳۱، ص۴۲۸، برگرفته از مقاله «حکم نماز».    


رده‌های این صفحه : موضوعات قرآنی | نماز




جعبه‌ابزار