حرام‌گوشت

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حرام‌گوشت، طبق احکام اسلامی حیواناتی هستند که خوردن گوشت آنها حرام می‌باشد و به حیوانات خشکی و حیوانات دریایی و پرندگان تقسیم می‌شوند.


اقسام حیوانات حرام‌گوشت

[ویرایش]

به طور کلی حیوانات حرام گوشت بر چند قسم می‌باشند:
۱. تمام حیوانات دریایی غیر از ماهیانی که دارای فلس (پولک) هستند.
۲. در میان حیوانات خشکی؛ سگ و خوک و درندگانی که دارای دندان و چنگال و ناخن تیز بوده باشند؛ مثل شیر، روباه، خرگوش، گرگ، فیل و... حرام‌اند. اما تمام اقسام گوسفند، گاو، شتر، آهو، گاو، بز، الاغ وحشی حلال گوشت بوده و گوشت اسب و الاغ اهلی مکروه است.
۳. پرندگانی که در هنگام پرواز بیشتر بال خود باز کرده و صاف نگه می‌دارند و کمتر بال می‌زنند (کمتر بال خود را حرکت می‌دهند) حرام گوشت و پرندگانی که در هنگام پرواز بیشتر بال می‌زنند و کمتر بال خود را باز کرده و صاف نگه می‌دارند حلال گوشت هستند. همچنین پرندگانی که چینه‌دان یا سنگدان یا خارپشت پا داشته باشد حلال‌ گوشت می‌باشد. (تذکر: پرندگانی که مانند شاهین و عقاب و باز چنگال دارد حرام گوشت هستند.)
تمام اقسام حشرات به غیر از ملخ حرام گوشت می‌باشند.

تقسیم‌بندی دیگر

[ویرایش]

به طور کلی حیوانات حرام گوشت بر چند قسم هستند:

← حیوانات دریایی


از حیوانات دریایی فقط ماهی فلس (پولک) دار حلال بوده و سایر ماهیان و حیوانات دریایی حرام گوشت هستند.

← حیوانات خشکی


حیوانات خشکی دو قسم هستند اهلی و وحشی:
اما اهلی:
در میان حیوانات اهلی خوردن گوشت تمام گروه‌های گوسفند و گاو و شتر حلال است اما خوردن گوشت اسب و استر و الاغ مکروه است که کراهت گوشت اسب از بقیه کمتر است و از میان حیوانات اهلی گوشت بقیه حیوانات مثل سگ و گربه و... و اما حیوانات وحشی از میان آنها آهو، گاو، بز کوهی، الاغ وحشی و گَوَزن حلال است و خوردن گوشت حیوانات درنده حرام است و آن حیوانی است که خوی درندگی دارد و دارای ناخن و دندان نیش قوی است؛ مثل شیر، پلنگ، یوزپلنگ، گرگ، یا دارای نیش ضعیفی است؛ مثل روباه، کفتار، شغال، و هم‌چنین خرگوش اگر چه از درندگان نیست ولی حرام است و نیز همۀ حشرات؛ مثل مار، موش، سوسمار، قورباغه، خار‌پشت سوسک، قاب بالان، کک، شپش و... که قابل شمارش نیست. و نیز حیواناتی که مسخ شدند؛ مثل فیل، میمون، خرس و...
[۴] نفس المصدر، ص۱۵۵، مسئله ۵.
و دلیل بر این‌ها روایتی است که از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نقل شده است.

← پرندگان


پرندگان حلال‌گوشت، دو علامت داشته و غیر از آن، تمام اقسام پرندگان، حرام گوشت‌اند.
۱. پرندگانی که در هنگام پرواز بیشتر بال می‌زنند و کمتر بال خود را باز کرده و صاف نگه می‌دارند حلال گوشت می‌باشند؛ اما پرندگانی که در هنگام پرواز بیشتر بال خود باز کرده و صاف نگه می‌دارند و کمتر بال می‌زنند (کمتر بال خود را حرکت می‌دهند) حرام گوشت‌اند ۲. پرندگانی که چینه‌دان یا سنگدان یا خار‌پشت پا داشته باشد حلال‌ گوشت می‌باشد. (تذکر: پرندگانی که مانند شاهین و عقاب و باز چنگال دارند حرام گوشت هستند.)
[۶] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۹۴، احکام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها.


← حشرات


تمام اقسام حشرات حرام گوشت‌اند.
[۸] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۳.
(تذکر: اگر ملخ را با دست یا به وسیله دیگری زنده بگیرند، بعد از جان دادن، خوردن آن حلال است‌.
[۹] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۹۳ مسئله ۲۶۲۲.


موارد حرام شدن حلال‌گوشت‌ها

[ویرایش]

حیوانات حلال گوشت نیز در چند صورت خوردن گوشت آنها حرام می‌شود:
۱. در صورت نجاست‌خوار شدن: حیوانی که از مدفوع و نجاست انسان تغذیه کنند.
[۱۰] امام خمینی، سید روح الله، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۱۴۰، مسئله ۱۵.
اما خوردن غیر مدفوع انسان و نجاسات دیگر سبب حرام بودن گوشت آن حیوانات نمی‌شود.
[۱۱] نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، ج۳۶، ص۲۷۱.
صدق نجاست‌خوار بودن به این است که تغذیه آن حیوان فقط از راه خوردن نجاسات بوده و تغذیه دیگری نداشته باشد.
[۱۲] حرعاملی، محمد بن یعقوب، وسائل الشیعة، ج۲۴، باب ۲۴ از ابواب اطعمه واشربه محرمه، ح ۲، ص۱۶۰.
(تذکر: حیوانی که بواسطه نجاست‌خواری حرام گوشت شده باشد بعد از استبراء (یعنی تا مدّتی حیوان را از خوردن نجاست باز دارند و به آن غذای پاک بدهند به نحوی که دیگر نگویند نجاست‌خوار است. و بنا‌بر‌ احتیاط واجب شتر را چهل روز، گاو را سی روز و بهتر است چهل روز، گوسفند را ده روز و بهتر است چهارده روز، مرغابی را پنج روز و بهتر است هفت روز، مرغ خانگی را سه روز و ماهی را یک شبانه روز استبراء کنند).
[۱۳] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۳.
گوشتش حلال می‌شود.
[۱۴] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۶۸، مساله ۲۵۸۳.

۲. در صورتی که انسان با آن حیوان نزدیکی کرده باشد.
[۱۵] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۱، مساله ۲۶۳۲.
در روایتی حضرت علی (علیه‌السّلام) می‌فرماید خوردن گوشت و شیر حیوانی که انسان با آن وطی کرده است حرام می‌باشد.
۳. حیوانی که از شیر خوک استفاده کرده و به واسطه آن شیر، گوشت و استخوان در آن پدید آمده و رشد نماید.
[۱۷] امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۱، ص۶۹، مساله ۸۶.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. امام خمینی، روح الله، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۱۵۵، کتاب الاطعمة و الاشربة، مسئله ۲.    
۲. حلی، جعفر بن حسن، المختصر النافع، ص۲۴۳.    
۳. حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام، ج۴، ص۷۴۸.    
۴. نفس المصدر، ص۱۵۵، مسئله ۵.
۵. نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ۳۶، ۲۹۴.    
۶. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۹۴، احکام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها.
۷. امام خمینی، سید روح الله، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۱۵۷، مسئله ۸.    
۸. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۳.
۹. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۹۳ مسئله ۲۶۲۲.
۱۰. امام خمینی، سید روح الله، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۱۴۰، مسئله ۱۵.
۱۱. نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، ج۳۶، ص۲۷۱.
۱۲. حرعاملی، محمد بن یعقوب، وسائل الشیعة، ج۲۴، باب ۲۴ از ابواب اطعمه واشربه محرمه، ح ۲، ص۱۶۰.
۱۳. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۳.
۱۴. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۵۶۸، مساله ۲۵۸۳.
۱۵. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۲، ص۶۰۱، مساله ۲۶۳۲.
۱۶. حرعاملی، محمد بن یعقوب، وسائل الشیعة، ج۲۴، ص۱۷۰، ح ۳.    
۱۷. امام خمینی، سید روح الله، توضیح المسائل (المحشی للامام الخمینی)، ج‌۱، ص۶۹، مساله ۸۶.


منبع

[ویرایش]
سایت اسلام کوئیست، برگرفته از مقاله «حیوانات حرام گوشت»، تاریخ بازیابی ۹۶/۴/۲۵.    






جعبه ابزار