جهیزیه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



جهیزیه وسایل و اثاث اوّلیه زندگی می باشد. عنوان یاد شده به‏ مناسبت در بابهای خمس، نکاح و قضا به کار رفته است.


معنای جهیزیه

[ویرایش]

جهیزیه به آن بخش از اثاث و لوازم زندگی که عروس با خود به خانه داماد می‏برد اطلاق می‏گردد.

ملکیت جهیزیه

[ویرایش]

جهیزیه فراهم آمده از مال زن، ملک او است و دیگری حق تصرف در آن را ندارد مگر با اذن او، و تصرف بدون اذن موجب ضمان است.
چنانچه زوج مدعی اذن در تصرف جهیزیه و زوجه منکر آن باشد، با عدم اقامه بینه از سوی زوج، قول زوجه با قسم پذیرفته می‏شود.
جهیزیه‏ای که دختر از خانه پدر همراه خود می‏برد، در صورتی که شواهد و قراین، بیانگر تملیک و هبه آن به دختر باشد، ملک او است. در غیر این صورت بر ملک پدر باقی خواهد ماند.
[۱] مهذّب‏الاحکام ج۲۵، ص۱۹۲.

بر زوج واجب است اثاث مورد نیاز زندگی را برای زوجه فراهم کند و تأمین آن بر زن واجب نیست.
[۲] الفقه علی المذاهب الخمسة ج۲، ص۳۵۶.

هرگاه زن و شوهر در ملکیت اثاث منزل با یکدیگر اختلاف کنند، قول اقامه کننده بینه مقدم می‏شود و با عدم وجود بینه، بنابر مشهور اثاث زنانه از آنِ زن و وسایل مردانه از آن مرد و لوازم مشترک، میان آن دو تقسیم می‏شود.

خمس جهیزیه

[ویرایش]

جهیزیه جزء مئونه به شمار می‏رود. بنابر این، درآمد حاصل از کسب که صرف خرید جهیزیه می‏شود، در وقتی که به طور معمول به تهیه آن نیاز است، چنانچه مطابق شأن فرد باشد، خمس ندارد.
همچنین به قول بسیاری از معاصران، کسی که توان ندارد جهیزیه را یکجا تهیه کند، در صورتی که هر سال از منافع همان سال، مقداری از آن را بخرد و کنار بگذارد، خمس به آن تعلق نمی‏گیرد.
برخی، در فرض یاد شده پرداخت خمس را واجب دانسته‏اند.
[۴] توضیح المسائل مراجع ج۲، ص۲۱-۲۲.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. مهذّب‏الاحکام ج۲۵، ص۱۹۲.
۲. الفقه علی المذاهب الخمسة ج۲، ص۳۵۶.
۳. جواهر الکلام ج۴۰، ص۴۹۳-۴۹۴.    
۴. توضیح المسائل مراجع ج۲، ص۲۱-۲۲.
۵. تحریر الوسیلة ج۱، ص۳۵۹.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، ص۱۵۷-۱۵۸.    


رده‌های این صفحه : خمس | فقه | نکاح




جعبه ابزار