جدل احسن

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



جدل احسن یکی از اصطلاحات به‌کار رفته در علم منطق بوده و به معنای جدل تشکیل‌شده از مشهورات عمومی یا آرای محموده است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

جدل بر دو قسم است: احسن و غیر احسن.
«جدل احسن» آن است که مقدمات آن از مشهورات عمومی (آرای محموده) تشکیل شود. «آرای محموده»، عقاید مشهوری است که از لحاظ مصلحت عموم، پسندیده و نیکوست.
برخی دیگر از منطقیان در تعریف جدل احسن آورده‌اند: «جدل احسن آن است که برای الزام مردم فاسد العقیده و منکر حقیقت باشد و جدل غیر احسن یا مذموم آن است که برای پا برجا نمودن باطل و پامال کردن حقیقتی به عمل آید».
[۲] گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۱۷۰-۱۷۱.


نکته

[ویرایش]

گفته شده است که مراد از آیه شریفه «جادلهم بالتی هی احسن؛ با حکمت و اندرز نيكو، به راه پروردگارت دعوت نما! و با آنها به روشى كه نيكوتر است، استدلال و مناظره كن!...» نیز همین قسم است؛ ولی ظاهر برخی از روایات اهل بیت (علیهم‌السّلام) آن است که مراد از جدال در آیه یاد شده، جدل اصطلاحی نیست و منظور از جدال احسن در اصطلاح قرآن، برهان یا جدل احسن و یا هر قیاسی است که باعث تقویت استدلالی و علمی مسلمانان باشد.

مستندات مقاله

[ویرایش]

در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:

• گرامی، محمدعلی، منطق مقارن.
سبزواری، ملاهادی، شرح المنظومة.    
مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه.    

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ص۶۷۶.    
۲. گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۱۷۰-۱۷۱.
۳. نحل/سوره۱۶، آیه۱۲۵.    
۴. سبزواری، ملاهادی، شرح المنظومة، ص۳۴۳.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «جدل احسن»، تاریخ بازیابی۱۳۹۵/۱۲/۱۳.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات منطقی | منطق




جعبه ابزار