ثعلبة بن ودیعه انصاری

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مسلمانی که برخلاف فرمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم به تبوک نرفت.


عدم حضور در جنگ

[ویرایش]

برخی وی را از زمره مسلمانانی دانسته‌اند که بدون عذر در غزوه تبوک شرکت نکردند.
[۲] تجرید اسماء الصحابه، ذهبی، ج۱، ص۶۹.
آورده‌اند که او پس از آگاهی از نزول آیات در مذمّت مخالفان، از کار خود پشیمان شد و به همراه چند تن خود را به ستون‌های مسجدالنبی بستند و عهد کردند تا پذیرش توبه خویش از جانب خدا به همان حال بمانند. گویند: پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم پس از بازگشت از تبوک و اطلاع از اقدام آن‌ها، از پذیرش توبه ایشان سر باز زد؛ امّا با نزول آیه «و ءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صــلِحـًا وءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَی اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم...؛ و دیگرانی که به گناهان خویش اعتراف کردند، کار نیک را با بد درآمیختند؛ امید است که خدا توبه آن‌ها را بپذیرد...» ، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم به مسجد رفت و قبولی توبه ثعلبه و همراهانش را به آن‌ها مژده داد و بند از دست و پای آن‌ها برگرفت.

توبه ثعلبه

[ویرایش]

پس از آن ثعلبه و همفکرانش اموال خود را به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم بخشیدند تا در راه خدا صدقه دهد و گفتند: این همان اموالی است که مانع شرکت ما در جنگ شد؛ امّا آن حضرت ابتدا نپذیرفت و فرمود: در این باره دستوری ندارم. در این هنگام آیه «خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرُهُم وتُزَکّیهِم بِها...؛ از اموال آن‌ها صدقه‌ای بگیر تا آن‌ها را پاک کنی و آن‌ها را با آن پاکیزه گردانی...» نازل شد و در پی آن پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم یک سوم اموال ایشان را پذیرفت و بقیّه را به آن‌ها باز گرداند. از فرجام وی اطلاعی در دست نیست.

فهرست منابع

[ویرایش]

اسد الغابه، ابن اثیر، علی بن محمد الجزری (م. ۶۳۰ ق.)؛ به کوشش علی محمد معوّض، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ ق؛ الاصابه، ابن حجر العسقلانی (م. ۸۵۲ ق.)؛ به کوشش علی محمد معوض و دیگران، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ ق؛ تجرید اسماء الصحابه، الذهبی (م. ۷۴۸ ق.)؛ بیروت، دار المعرفه؛ تفسیر القرآن الکریم، ابوحمزة الثمالی (م. ۱۴۸ ق.)؛ گردآوری محمد حسین حرز الدین، به کوشش معرفت، قم، الهادی، ۱۴۲۰ ق؛ الدرالمنثور، السیوطی (م. ۹۱۱ ق.)؛ بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۴ ق؛ مجمع البیان، الطبرسی (م. ۵۴۸ ق.)؛ بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۶ق؛ معرفة الصحابه، ابونعیم اصفهانی (م. ۴۳۰ق.)؛ به کوشش عادل بن یوسف العزازی، دارالوطن.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. معرفة الصحابه، ابونعیم اصفهانی، ج ۱، ص ۴۹۲.    
۲. تجرید اسماء الصحابه، ذهبی، ج۱، ص۶۹.
۳. اسدالغابه ط اسماعیلیان، ابن اثیر، ج ۱، ص ۲۴۵.    
۴. الاصابه، عسقلانی، ابن حجر، ج۱، ص۵۲۳.    
۵. الدرالمنثور، سیوطی، ج۴، ص۲۷۸.    
۶. توبه/سوره۹، آیه۱۰۲.    
۷. تفسیر ابو حمزه ثمالی، أبو حمزة الثمالی، ص ۱۹۲.    
۸. مجمع البیان، شیخ طبرسی، ج ۵، ص ۱۱۵.    
۹. معرفة الصحابه، ابونعیم اصفهانی، ج ۱، ص ۴۹۲.    
۱۰. توبه/سوره۹، آیه۱۰۳.    
۱۱. توبه/سوره۹، آیه۱۰۴.    
۱۲. مجمع البیان، شیخ طبرسی، ج ۵، ص ۱۱۵.    


منبع

[ویرایش]

دانشنامه موضوعی قرآن کریم، برگرفته از مقاله «ثعلبة بن ودیعه انصاری».    



جعبه ابزار