تکبر ابلیس‌ (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



یکی از مصادیق متکبران، ابلیس است. در این مقاله آیات مرتبط با تکبر ابلیس معرفی می‌شوند.


تکبر در برابر خداوند

[ویرایش]

ابلیس، از متکبّران، در برابر خداوند:
۱. ولقد خلقنكم ثمّ صوّرنكم ثمّ قلنا للملئكة اسجدوا لأدم فسجدوا إلآّ إبليس لم يكن مّن السجدين‌• قالَ ما مَنَعَكَ الّا تَسجُدَ اذ امَرتُكَ قالَ انا خَيرٌ مِنهُ خَلَقتَنى مِن نارٍ وخَلَقتَهُ مِن طين‌• قالَ فَاهبِط مِنها فَما يَكونُ لَكَ ان تَتَكَبَّرَ فيها فَاخرُج انَّكَ مِنَ الصغِرين. (خداوند به او) فرمود: «در آن هنگام که به تو فرمان دادم، چه چیز تو را مانع شد که سجده کنی؟» گفت: «من از او بهترم؛ مرا از آتش آفریده‌ای و او را از گل! » گفت: «از آن (مقام و مرتبه‌ات) فرود آی! تو حق نداری در آن (مقام و مرتبه) تکبر کنی! بیرون رو، که تو از افراد پست و کوچکی!

۲. قالَ يابليسُ ما لَكَ الَّا تَكونَ مَعَ السجِدين‌• قالَ لَم اكُن لِاسجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقتَهُ مِن صَلصلٍ مِن حَمَإٍ مَسنون. (خداوند) فرمود: «ای ابلیس! چرا با سجده‌کنندگان نیستی؟!» گفت: «من هرگز برای بشری که او را از گل خشکیده‌ای که از گل بدبویی گرفته شده است آفریده‌ای، سجده نخواهم کرد!»

۳. واذ قُلنا لِلمَلكَةِ اسجُدوا لِأدَمَ فَسَجَدوا الّا ابليسَ قالَ ءَاسجُدُ لِمَن خَلَقتَ طينا• قالَ ارَءَيتَكَ هذا الَّذى كَرَّمتَ عَلَىَّ .... (به یاد آورید) زمانی را که به فرشتگان گفتیم: «برای آدم سجده کنید! » آنها همگی سجده کردند، جز ابلیس که گفت: «آیا برای کسی سجده کنم که او را از خاک آفریده‌ای؟! » (سپس) گفت: «به من بگو، این کسی را که بر من برتری داده‌ای (به چه دلیل بوده است؟) اگر مرا تا روز قیامت زنده بگذاری، همه فرزندانش را، جز عده کمی، گمراه و ریشه کن خواهم ساخت! »

۴. قالَ يابليسُ ما مَنَعَكَ ان تَسجُدَ لِما خَلَقتُ بِيَدَىَّ استَكبَرتَ ام كُنتَ مِنَ العالين‌• قالَ انا خَيرٌ مِنهُ خَلَقتَنى مِن نارٍ وخَلَقتَهُ مِن طين. گفت: «ای ابلیس! چه چیز مانع تو شد که بر مخلوقی که با قدرت خود او را آفریدم سجده کنی؟! آیا تکبر کردی یا از برترینها بودی؟! (برتر از اینکه فرمان سجود به تو داده شود! ) » فرمود: «از آسمانها (و صفوف ملائکه) خارج شو، که تو رانده درگاه منی!

آثار تکبر ابلیس

[ویرایش]

تكبّر و خودبرتربینی ابليس، عامل تمرّد وى از اطاعتِ خداوند و مانع سجده وى بر آدم علیه‌السلام:
۱. ولقد خلقنكم ثمّ صوّرنكم ثمّ قلنا للملئكة اسجدوا لأدم فسجدوا إلآّ إبليس لم يكن مّن السجدين‌•قالَ ما مَنَعَكَ الّا تَسجُدَ اذ امَرتُكَ قالَ انا خَيرٌ مِنهُ خَلَقتَنى مِن نارٍ وخَلَقتَهُ مِن طين‌• قالَ فَاهبِط مِنها فَما يَكونُ لَكَ ان تَتَكَبَّرَ فيها فَاخرُج انَّكَ مِنَ الصغِرين.
۲. قالَ يابليسُ ما لَكَ الَّا تَكونَ مَعَ السجِدين‌• قالَ لَم اكُن لِاسجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقتَهُ مِن صَلصلٍ مِن حَمَإٍ مَسنون‌• قَالَ فَاخرُج مِنها فَانَّكَ رَجيم.
۳. واذ قُلنا لِلمَلكَةِ اسجُدوا لِأدَمَ فَسَجَدوا الّا ابليسَ قالَ ءَاسجُدُ لِمَن خَلَقتَ طينا• قالَ ارَءَيتَكَ هذا الَّذى كَرَّمتَ عَلَىَّ لن اخَّرتَنِ الى‌ يَومِ القِيمَةِ لَاحتَنِكَنَّ ذُرّيَّتَهُ الّا قَليلا.
۴. قالَ يابليسُ ما مَنَعَكَ ان تَسجُدَ لِما خَلَقتُ بِيَدَىَّ استَكبَرتَ ام كُنتَ مِنَ العالين‌• قالَ انا خَيرٌ مِنهُ خَلَقتَنى مِن نارٍ وخَلَقتَهُ مِن طين.

علت تکبر ابلیس

[ویرایش]

آفرینش ابلیس از آتش، موجب احساس برترى وى بر آدم علیه‌السلام:
۱. ولقد خلقنكم ثمّ صوّرنكم ثمّ قلنا للملئكة اسجدوا لأدم فسجدوا إلآّ إبليس لم يكن مّن السجدين‌• قال ما منعك ألّاتسجد إذ أمرتك قال أنا خير مّنه خلقتنى من نَّار وخلقته من طين‌• قال فاهبط منها فما يكون لك أن تتكبّر فيها ....
۲. قال يإبليس ما منعك أن تسجد لما خلقت بيدىّ أستكبرت أم كنت من العالين‌• قال أنا خير مّنه خلقتنى من نّار و خلقته من طين.

عناوین مرتبط

[ویرایش]

استکبار ابلیس‌ (قرآن).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۱.    
۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۲.    
۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۳.    
۴. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۸، ص۳۳.    
۵. حجر/سوره۱۵، آیه۳۲.    
۶. حجر/سوره۱۵، آیه۳۳.    
۷. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۱۲، ص۲۲۹.    
۸. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۱.    
۹. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۲.    
۱۰. ص/سوره۳۸، آیه۷۵.    
۱۱. ص/سوره۳۸، آیه۷۶.    
۱۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۱.    
۱۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۲.    
۱۴. اعراف/سوره۷، آیه۱۳.    
۱۵. حجر/سوره۱۵، آیات۳۲-۳۴.    
۱۶. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۱.    
۱۷. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۲.    
۱۸. ص/سوره۳۸، آیه۷۵.    
۱۹. ص/سوره۳۸، آیه۷۶.    
۲۰. اعراف/سوره۷، آیات۱۱-۱۳.    
۲۱. ص/سوره۳۸، آیه۷۵.    
۲۲. ص/سوره۳۸، آیه۷۶.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۲، ص۱۷۰، برگرفته از مقاله «تکبر شیطان».    


رده‌های این صفحه : تکبر | شیطان | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار