تراشیدن

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



تراشیدن یا همان حَلق ستردن مو و جز آن است.


کاربرد عنوان تراشیدن در فقه

[ویرایش]

بر تراشیدن با اضافه به مو در فقه احکامی مترتب است که در بابهای طهارت، حج، نکاح، کفارات و حدود بدانها اشاره رفته است.

احکام تراشیدن

[ویرایش]

احکام تراشیدن به واجب، حرام، مستحب و مکروه تقسیم می‌شود.

← تراشیدن واجب


حلق از واجبات عمره مفرده و نیز حج بنابر مشهور و عملی عبادی است؛ از این‌رو قصد قربت شرط صحت آن است.
[۳] مناسک حج (مراجع)، ص۴۲۵ ،مسئله ۱۱۲۴.
البته وجوب حلق تخییری است؛ بدین معنا که حاجی یا عمره گزار ـ در غیر عمره تمتع ـ بین حلق و تقصیر مخیر می‌باشد؛ هرچند حلق افضل است. در عمره تمتع بنابر مشهور، تقصیر متعین است. از سوی دیگر بنابر فتوای گروهی از فقها کسی که نخستین بار حج می‌گزارد(صروره) و نیز کسی که موهای خویش را بافته یا گره زده یا با عسل، صمغ و مانند آن به هم چسبانیده، تراشیدن متعین است.
محل تراشیدن سر در حج، سرزمین منی است که پس از قربانی و بنابر قول مشهور در روز عید قربان و در عمره بنابر قول مشهور بعد از سعی انجام می‌گیرد. بنابر تصریح بعضی تراشیدن باید با تیغ باشد و کوتاه کردن با ماشین و مانند آن کفایت نمی‌کند.
[۱۱] احکام و آداب حج (گلپایگانی)، ص۳۳۳.
روبه قبله بودن مُحرم هنگام تراشیدن، آغاز کردن از سمت راست پیشانی، بردن نام خدا و خواندن دعای وارده شده از مستحبّات حلق است. وجوب حلق اختصاص به مردان دارد.

← تراشیدن حرام


تراشیدن تمامی سر بین عمره تمتع و حج تمتع بنابر قول مشهور بر حاجی حرام و موجب ثبوت کفاره است که یک گوسفند می‌باشد. تراشیدن و ازاله مو از بدن در حال احرام بدون عذر، حرام و ارتکاب آن مطلقا ـ با عذر، مانند بیماری یا بدون عذر ـ موجب ثبوت کفّاره (فدیه) است. کفّاره آن یک گوسفند یا اطعام ده فقیر، برای هر کدام یک مُدّ(مد)بنابر قولی یا شش فقیر، برای هر کدام دو مُدّ بنابر قولی دیگر و یا سه روز روزه می‌باشد. برخی تخییر بین سه امر یادشده را به صورت عذر اختصاص داده و گفته‌اند در صورت معذور نبودن، کفّاره آن تنها یک گوسفند است. البته در ازاله موی زیر بغل، کفّاره تراشیدن هر دو طرف، یک گوسفند و یک طرف، اطعام سه فقیر است.
بر مُحرم، تراشیدن سر مُحرمی دیگر حرام و در حرمت تراشیدن سر غیر محرم، اختلاف است. تراشیدن ریش بنابر مشهور حرام است.
[۲۰] مصباح‌الفقاهة، ج۱،ص۲۷۵.


← تراشیدن مستحب


تراشیدن موی سر ـ بنابر قول برخی ـ مستحب است. در مقابل، برخی دیگر بلند گذاشتن مو را مستحب دانسته‌اند. تراشیدن موی سر نوزاد در هفتمین روز ولادت و هم وزن آن طلا یا نقره صدقه دادن مستحب است.
ازاله موهای زاید بدن بویژه موهای زیر بغل، همچنین زهار با تراشیدن و مانند آن مستحب و ترک آن در موهای زهار بیش از چهل روز برای مرد و بیست روز برای زن مکروه است.

← تراشیدن مکروه


تراشیدن موهای سر و زهار میت بنابر مشهور، کراهت دارد.
[۲۵] الخلاف،ج ۱، ص۲۹۶ ـ ۲۹۷.
[۲۶] العروة الوثقی، ج۱، ص۴۰۱.


دیگر احکام تراشیدن

[ویرایش]


← مجازات به تراشیدن


مردی که مرتکب جرم قوّادی شده است بنابر مشهور پس از زدن ۷۵ تازیانه بر او، سرش را می‌تراشند و در خیابانها بین مردم می‌گردانند (قیادت).
کیفر مرد زناکار ِ غیرمحصن(احصان)صد ضربه تازیانه، تراشیدن سر و تبعید است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهرالکلام،ج۲۰، ص۴۴۹.    
۲. جواهر الکلام،ج۱۹،ص۲۳۲.    
۳. مناسک حج (مراجع)، ص۴۲۵ ،مسئله ۱۱۲۴.
۴. جواهر الکلام،ج۱۹،ص۲۳۲ ۲۳۳.    
۵. جواهر الکلام، ج۲۰،ص۴۴۹.    
۶. جواهر الکلام،ج۲۰،ص۴۶۶.    
۷. جواهر الکلام،ج۲۰، ص۴۵۰.    
۸. جواهر الکلام، ج۱۹، ص۲۳۴.    
۹. جواهر الکلام،ج۱۹، ص۲۳۲ ۲۳۳.    
۱۰. الحدائق الناضرة، ج۱۶،ص۳۳۲..    
۱۱. احکام و آداب حج (گلپایگانی)، ص۳۳۳.
۱۲. صراط النجاة،ج۱، ص۲۲۶ ۲۲۷.    
۱۳. جواهر الکلام،ج۱۹، ص۲۴۶.    
۱۴. جواهر الکلام، ج۱۹، ص۲۳۶.    
۱۵. جواهر الکلام،ج۲۰،ص۴۵۳ ۴۵۵.    
۱۶. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۴۰۶ ۴۱۰.    
۱۷. جواهر الکلام،ج۲۰، ص۴۱۳ ۴۱۴.    
۱۸. مستند الشیعة،ج۱۱، ص۳۹۷.    
۱۹. الحدائق‌الناضرة،ج ۵،ص۵۶۱.    
۲۰. مصباح‌الفقاهة، ج۱،ص۲۷۵.
۲۱. الحدائق الناضرة،ج ۵، ص۵۵۶ ۵۵۷.    
۲۲. جواهر الکلام، ج۳۱، ص۲۵۷ ۲۵۸.    
۲۳. مستند الشیعة،ج۶، ص۱۵۳.    
۲۴. وسائل‌الشیعة،ج۲، ص۷۱.    
۲۵. الخلاف،ج ۱، ص۲۹۶ ـ ۲۹۷.
۲۶. العروة الوثقی، ج۱، ص۴۰۱.
۲۷. جواهر الکلام،ج۴۱، ص۴۰۰.    
۲۸. جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۲۳.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۲، ص۴۳۰ - ۴۳۲.    


رده‌های این صفحه : آراستگی | اخلاق اسلامی | حج | حلق و تقصیر | فقه




جعبه ابزار