تأخیرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به عقب انداختن عمل از اوّل وقت امکان آن را تأخیر می‌گویند که از عنوان تأخیر در بیشتر ابواب فقه ـ اعم از عبادات و معاملات ـ به مناسبت سخن رفته و احکامی بر آن مترتّب شده است.


حکم تکلیفی تأخیر

[ویرایش]

عمل به لحاظ ظرف زمانی آن یا دارای امتداد است که انجام دادن آن در تمامی آنات آن زمان ممتد، جایز و صحیح است و یا امتداد ندارد، بلکه فوریت دارد.
تأخیر در انجام دادن عمل از نوع دوم ـ مانند تأخیر ازاله نجاست از مسجد [۱]
جایز نیست، برخلاف نوع اوّل که جایز و صحیح است و گاه به عللی واجب یا مستحب و یا مکروه می‏گردد.

مصادیق تأخیر واجب

[ویرایش]

مانند تأخیر نماز تا قبل از آخر وقت برای کسی که به علّت عذری باید تیمّم کند [۲]یا کسی که فاقد شرطی از شرایط نماز همچون پوشش برای پوشاندن عورت است [۳]که بنابر قول گروهی در هر دو مورد، تأخیر واجب است.

مصادیق تأخیر مستحب

[ویرایش]
مانند تأخیر نماز عشا تا هنگام ناپدید شدن شفق [۴] که زمان پایانی وقت فضیلت نماز مغرب می‌باشد.

مصادیق تأخیر مکروه

[ویرایش]

مانند تأخیر نماز از اوّل وقت بدون عذر به قول مشهور. [۵]

حکم وضعی تأخیر

[ویرایش]

بر تأخیر، احکام وضعی که به آن اشاره می شودـ و آثار آن به شمار می‏رود ـ مترتّب می‏گردد.

← سقوط حق با تأخیر


تأخیر در استفاده حق فسخ در موارد فوری بودن آن ـ مانند خیار فسخ نکاح به سبب عیوب خاص و تدلیس ـ موجب سقوط آن خواهد شد.

← ضمان و رد بدون تأخیر


در ودیعه اگر مالک، مالی را که نزد کسی به امانت گذاشته است از او مطالبه کند ردّ فوری آن واجب است و در صورت امتناع و تأخیر ـ با قدرتِ بر باز پس دادن آن در اوّل وقت امکان ـ ضامن است. [۶]

← بطلان عقد با تآخیر


از شرایط صحّت عقد لازم، فوری بودن قبول بعد از ایجاب به حسب عرف است و تأخیر آن به‏گونه‏ای که به نظر عرف، جواب ایجاب محسوب نگردد موجب بطلان عقد است . [۷]



پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهر الکلام ج۶، ص۹۷.    
۲. جواهر الکلام ج۵، ص۱۵۷-۱۶۰.    
۳. العروة الوثقی ج۱، ص۵۲۷.
۴. جواهر الکلام ج۷، ص۳۰۵-۳۰۶.    
۵. الحدائق الناضرة ج۶، ص۱۰۰.    
۶. جواهر الکلام ج۲۷، ص۱۳۷.    
۷. جامع المقاصد ج۱۲، ص۷۸.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۱۹-۳۲۰.    


رده‌های این صفحه : فقه | نماز | وقت نماز | معاملات




جعبه‌ابزار