بهشت آدم (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ویژگی های بهشت آدم علیه‌السلام که در آیات قرآن بیان شده است عبارتند از :


آسایش در بهشت آدم

[ویرایش]

بهشت آدم علیه‌السلام واجد شرايط و امكانات لازم براى آسايش:
۱. «و قلنا یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة و کلا منها رغدا حیث شئتما...؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید) و از هر کجای آن خواهید فراوان بخورید....»
۲. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة فکلا من حیث شئتما...؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر و از هر جا که خواهید بخورید....»
۳. «فقلنا یا ءادم ان هذا عدو لک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة فتشقی ان لک الا تجوع فیها و لا تعری و انک لا تظمؤا فیها و لاتضحی؛ پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند تا تیره بخت گردی در حقیقت برای تو در آنجا این (امتیاز) است که نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی و (هم) اینکه در آنجا نه تشنه می‌گردی و نه آفتاب زده.»

ابلیس در بهشت آدم

[ویرایش]

حضور يافتن ابليس در بهشت آدم علیه‌السلام:
۱. «فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه...؛ پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد.»
۲. «فوسوس لهما الشیطان لیبدی لهما ما وری عنهما من سوءتهما...؛ پس شیطان آن دو را وسوسه کرد تا آنچه را از عورتهایشان برایشان پوشیده مانده بود برای آنان نمایان گرداند.»
۳. «فدلیهما بغرور... و نادهما ربهما الم انهکما عن تلکما الشجرة و اقل لکما ان الشیطان لکما عدو مبین؛ پس آن دو را با فریب به سقوط کشانید... و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از این درخت منع نکردم و به شما نگفتم که در حقیقت شیطان برای شما دشمنی آشکار است.»
۴. «یا بنی ءادم لایفتننکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنة...؛ ‌ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند...»
۵. «و اذ قلنا للملـئکة اسجدوا لادم فسجدوا الا ابلیس... فقلنا یا ءادم ان هذا عدو لک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة... فوسوس الیه الشیطان قال یا ءادم هل ادلک علی شجرة الخلد و ملک لایبلی؛و (یاد کن) هنگامی را که به فرشتگان گفتیم برای آدم سجده کنید پس جز ابلیس... پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند... پس شیطان او را وسوسه کرد گفت‌ای آدم آیا تو را به درخت جاودانگی و ملکی که زایل نمی‌شود راه نمایم.»

اخراج آدم از بهشت

[ویرایش]
خداوند حضرت آدم علیه‌السلام را از بهشت اخراج کرد.

← علت اخراج از بهشت


اخراج آدم علیه‌السلام از بهشت در پى وسوسه ابليس:
۱. «فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه...؛ پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد.»
۲. «یا بنی ءادم لایفتننکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنة...؛ ‌ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند.»
۳. «فقلنا یا ءادم ان هذا عدولک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة...؛ پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند.»

← سختی اخراج از بهشت


اخراج آدم علیه‌السلام از بهشت، درپى‌دارنده رنج و سختی براى او:
۱. «فقلنا یا ءادم ان هذا عدو لک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة فتشقی؛ پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند تا تیره بخت گردی.» منظور از «فتشقى» به قرينه آيه بعد (انّ لك الّا تجوع) رنج و تعب در تحصيل نيازهاى دنيايى است.
۲. «ان لک الاتجوع فیها ولاتعری؛ در حقیقت برای تو در آنجا این (امتیاز) است که نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی.»
۳. «وانک لاتظمؤا فیها ولاتضحی؛ و (هم) اینکه در آنجا نه تشنه می‌گردی و نه آفتاب زده.»

← عبرت‌آموز بودن


سرگذشت اخراج آدم علیه‌السلام از بهشت، قصّه‌اى عبرت آموز:
«یا بنی ءادم لایفتننکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنة ینزع عنهما لباسهما لیریهما سوءتهما...؛ ‌ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از ایشان برکند تا عورتهایشان را بر آنان نمایان کند....»

تکلیف در بهشت آدم

[ویرایش]

وجود تکالیفی براى آدم علیه‌السلام در بهشت:
۱. «و قلنا یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة و کلا منها رغدا حیث شئتما و لاتقربا هذه الشجرة...؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید) و از هر کجای آن خواهید فراوان بخورید و (لی) به این درخت نزدیک نشوید....»
۲. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة فکلا من حیث شئتما و لا تقربا هذه الشجرة...؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر و از هر جا که خواهید بخورید و (لی) به این درخت نزدیک مشوید....»
۳. «و نادهما ربهما الم انهکما عن تلکما الشجرة...؛ و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از این درخت منع نکردم....»امر شدن آدم علیه‌السلام به سكونت در بهشت و نهى او از درخت ممنوع، بر وجود تكليف براى آدم علیه‌السلام دلالت دارد.
۴. «و لقد عهدنا الی ءادم من قبل فنسی و لم نجدله عزما؛ و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم و (لی آن را) فراموش کرد و برای او عزمی (استوار) نیافتیم.» مقصود از «عهد» در اين آيه، فرمان خدا است.
۵. «... و عصی ءادم ربه فغوی ثم اجتبه ربه فتاب علیه و هدی...؛ و (این گونه) آدم به پروردگار خود عصیان ورزید و بیراهه رفت سپس پروردگارش او را برگزید و بر او ببخشود و (وی را) هدایت کرد.» از دو كلمه عصیان و توبه استفاده مى‌شود كه تكليفى براى آدم علیه‌السلام وجود داشته است.

جایگاه بهشت آدم

[ویرایش]

بهشت آدم علیه‌السلام در نقطه‌اى بلند:
۱. «فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه و قلنا اهبطوا...؛ پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد و فرمودیم فرود آیید....»
۲. «قلنا اهبطوا منها...؛ فرمودیم جملگی از آن فرود آیید....»
۳. «قال اهبطوا...؛ فرمود فرود آیید....»
۴. «قال اهبطا منها...؛ فرمود همگی از آن (مقام) فرود آیید....»«هبط» مصدر «اهبطوا» به معناى پايين آمدن و انتقال از جايى به جايى ديگر است و طبق احتمال اوّل، گوياى آن است كه بهشت آدم علیه‌السلام در نقطه‌اى بلند قرار داشته است.

← باغی در دنیا


بهشت آدم علیه‌السلام، باغی از باغ‌هاى دنیا:
۱. «و قلنایاادم اسکن انت و زوجک الجنة... فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه...؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید). .. پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد....» در روايتى از امام صادق علیه‌السلام با استدلال به اين‌كه بهشت آخرت جاودانى است بهشت، آدم علیه‌السلام را از باغ‌هاى دنيا دانسته است.
۲. «یا بنی ءادم لایفتننکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنة...؛ ‌ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند....»
۳. فقلنا یا ءادم ان هذا عدولک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة...؛ پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند....»


حوا در بهشت آدم

[ویرایش]
حضرت حوا علیهاالسلام در بهشت آدم علیه‌السلام سکونت داشتند.
[۳۲] به مقاله حوا (قرآن) رجوع شود.


سکونت آدم در بهشت

[ویرایش]

۱. «و قلنا یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة...؛ و گفتیم‌ ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید)....»
۲. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة...؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر....»

← فرمان به سکونت در بهشت


فرمان خدا به سکونت آدم علیه‌السلام در بهشت:
۱. «فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه...؛ پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد....»
۲. «فلما ذاقا الشجرة بدت لهما سؤءتهما و طفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة...؛ پس چون آن دو از (میوه) آن درخت (ممنوع) چشیدند برهنگی هایشان بر آنان آشکار شد و به چسبانیدن برگ (های درختان) بهشت بر خود آغاز کردند....»
۳. «یا بنی ءادم لایفتننکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنة...؛ ‌ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند...»
۴. «فقلنا یا ءادم ان هذا عدو لک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة...؛ پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند....»

مباحات بهشت آدم

[ویرایش]

استفاده از تمام خوراكى‌هاى بهشت، امرى مباح بر آدم علیه‌السلام:
۱. «و قلنا یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة و کلا منها رغدا حیث شئتما...؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید) و از هر کجای آن خواهید فراوان بخورید....»
۲. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة فکلا من حیث شئتما...؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر و از هر جا که خواهید بخورید....»

محرمات بهشت آدم

[ویرایش]

مجاز نبودن آدم علیه‌السلام به استفاده از درخت ممنوع در بهشت:
۱. «وقلنا یـــادم اسکن انت وزوجک الجنة وکلا منها رغدا حیث شئتما ولاتقربا هـذه الشجرة فتکونا من الظـلمین؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید) و از هر کجای آن خواهید فراوان بخورید و (لی) به این درخت نزدیک نشوید که از ستمکاران خواهید بود.»
۲. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة فکلا من حیث شئتما و لا تقربا هذه الشجرة فتکونا من الظـلمین؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر و از هر جا که خواهید بخورید و (لی) به این درخت نزدیک مشوید که از ستمکاران خواهید شد.»
۳. «فلما ذاقا الشجرة بدت لهما سؤءتهما و طفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة...؛ پس چون آن دو از (میوه) آن درخت (ممنوع) چشیدند برهنگی هایشان بر آنان آشکار شد و به چسبانیدن برگ (های درختان) بهشت بر خود آغاز کردند....»
۴. «و لقد عهدنا الی ءادم من قبل فنسی و لم نجدله عزما فوسوس الیه الشیطان... فاکلا منها فبدت لهما سوءتهما... و عصی ءادم ربه فغوی؛ و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم و (لی آن را) فراموش کرد و برای او عزمی (استوار) نیافتیم پس شیطان او را وسوسه کرد... آنگاه از آن (درخت ممنوع) خوردند و برهنگی آنان برایشان نمایان شد... و (این گونه) آدم به پروردگار خود عصیان ورزید و بیراهه رفت.» از امام باقر علیه‌السلام روايت شده كه فرمود: منظور از «و لقد عهدنا» همان فرمان خدا مبنى بر نزديك نشدن به درخت ممنوعه بوده است.

ویژگی‌های بهشت آدم

[ویرایش]
ویژگی‌های بهشتی که حضرت آدم علیه‌السّلام و همسرش در آن زندگی می‌کردند؛ عبارتند از:

← آزادی عمل


امکان عصیان و تمرد از فرمان خدا در بهشت آدم علیه‌السّلام:
۱.«و قلنا یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة... و لاتقربا هذه الشجرة...؛ و گفتیم‌ای آدم خود و همسرت در این باغ سکونت گیر (ید). .. و (لی) به این درخت نزدیک نشوید....»
۲. «فازلهما الشیطان عنها فاخرجهما مما کانا فیه...؛ پس شیطان هر دو را از آن بلغزانید و از آنچه در آن بودند ایشان را به درآورد....»
۳. «و یا ءادم اسکن انت و زوجک الجنة... و لا تقربا هذه الشجرة...؛ و‌ای آدم تو با جفت خویش در آن باغ سکونت گیر... و (لی) به این درخت نزدیک مشوید....»
۴. «... فلما ذاقا الشجرة بدت لهما سوءتهما... و نادهما ربهما الم انهکما عن تلکما الشجرة...؛ پس چون آن دو از (میوه) آن درخت (ممنوع) چشیدند برهنگی هایشان بر آنان آشکار شد... و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از این درخت منع نکردم....»
۵. «و لقد عهدنا الی ءادم من قبل فنسی و لم نجدله عزما؛ و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم و (لی آن را) فراموش کرد و برای او عزمی (استوار) نیافتیم.»
۶. «... الا ابلیس ابی فقلنا یا ءادم ان هذا عدو لک و لزوجک فلا یخرجنکما من الجنة فتشقی؛... جز ابلیس که سر باز زد پس گفتیم‌ای آدم در حقیقت این (ابلیس) برای تو و همسرت دشمنی (خطرناک) است زنهار تا شما را از بهشت به در نکند تا تیره بخت گردی.»
۷. «فوسوس الیه الشیطان... فاکلا منها فبدت لهما سوءتهما... و عصی ءادم ربه فغوی؛. پس شیطان او را وسوسه کرد... آنگاه از آن (درخت ممنوع) خوردند و برهنگی آنان برایشان نمایان شد... و (این گونه) آدم به پروردگار خود عصیان ورزید و بیراهه رفت»

← عاری از برهنگی


بهشت آدم علیه‌السّلام عاری از برهنگی:
«ان لک الا تجوع فیها و لاتعری؛ در حقیقت برای تو در آنجا این (امتیاز) است که نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی.»

← عاری از تشنگی


در بهشت آدم علیه‌السّلام خبری از تشنگی :
«و انک لا تظمؤا فیها...؛ و (هم) اینکه در آنجا نه تشنه می‌گردی....»

← عاری از گرسنگی


بهشت آدم علیه‌السّلام عاری از گرسنگی :
«ان لک الا تجوع فیها...؛ در حقیقت برای تو در آنجا این (امتیاز) است که نه گرسنه می‌شوی....»

← عاری از گرما


بهشت آدم علیه‌السّلام عاری از گرما:
«و انک... لاتضحی؛ و (هم) اینکه... نه آفتاب زده.»


منبع

[ویرایش]
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱، ص۱۸۹، برگرفته از مقاله «بهشت آدم».    


رده‌های این صفحه : بهشت | حضرت آدم | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار