بهداشت و بنی اسرائیل (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خداوند در قرآن به قوم بنی اسرائیل در مورد نعمتهای پاکی که به ایشان عطا فرموده اینچنین می فرماید، ای بنی اسرائیل نعمتهائی را که به شما ارزانی داشتیم به خاطر بیاورید...• و ابر را بر شما سایبان ساختیم، و با من (شیره مخصوص و لذیذ درختان) و سلوی (مرغان مخصوص شبیه کبوتر ) از شما پذیرائی به عمل آوردیم (و گفتیم) از نعمتهای پاکیزهای که به شما روزی دادیم بخورید... .


روزی پاکیزه

[ویرایش]

قرآن کریم در مورد توصیه خداوند به بنی اسرائیل برای بهره گیری از غذاهای پاکیزه و سازگار با طبع می فرماید: «یبنی اسرائیل اذکروا نعمتی التی انعمت علیکم... • وظـللنا علیکم الغمام وانزلنا علیکم المن والسلوی کلوا من طیبـت ما رزقنـکم.... »ای بنی اسرائیل نعمتهائی را که به شما ارزانی داشتیم به خاطر بیاورید...• و ابر را بر شما سایبان ساختیم، و با من ( شیره مخصوص و لذیذ درختان) و سلوی (مرغان مخصوص شبیه کبوتر ) از شما پذیرائی به عمل آوردیم (و گفتیم) از نعمتهای پاکیزهای که به شما روزی دادیم بخورید... .

اعجاز حضرت موسی

[ویرایش]

در تفسیر قمی در ذیل جمله : «و ظللنا علیکم الغمام، و انزلنا علیکم»، فرموده : وقتی موسی بنی اسرائیل را از دریا عبور داد، در بیابانی وارد شدند، بموسی گفتند: ‌ای موسی! تو ما را در این بیابان خواهی کشت، برای اینکه ما را از آبادی به بیابانی آورده ای، که نه سایه ایست، نه درختی، و نه آبی، و روزها ابری از کرانه افق برمیخاست، و بر بالای سر آنان می‌ایستاد، و سایه می‌انداخت، تا گرمای آفتاب ناراحتشان نکند، و در شب، من بر آنها نازل میشد، و روی گیاهان و بوته‌ها و سنگها می‌نشست، و ایشان میخوردند، و آخر شب مرغ بریان بر آنها نازل میشد، و داخل سفره هاشان می‌افتاد، و چون میخوردند و سیر می‌شدند، و دنبالش آب مینوشیدند، آن مرغها دوباره پرواز می‌کردند، و می‌رفتند.

غذای نیرو بخش

[ویرایش]

رهروان این بیابان خشک و سوزان، آنهم برای یک مدت طولانی چهل ساله نیاز به مواد غذائی کافی دارند، این مشکل را نیز خداوند برای آنها حل کرد چنانکه در دنباله همین آیه می‌فرماید: ما من و سلوی را (که غذائی لذیذ و نیروبخش بود) بر شما نازل کردیم.

«... وظـللنا علیهم الغمـم وانزلنا علیهم المن والسلوی کلوا من طیبـت مارزقنـکم...» ...و ابر را بر سر آنها سایبان ساختیم و بر آنها من و سلوی فرستادیم (و به از آنان گفتیم) از روزیهای پاکیزه که به شما داده‌ایم بخورید... .
«یـبنی اسرءیل... • کلوا من طیبـت ما رزقنـکم...» ای بنی اسرائیل...• بخورید از روزیهای پاکیزه ای که به شما دادیم... .

← رزق طیب و کفران نعمت


گو اینکه کلمه «کلوا» امر است و معنایش این است که باید بخورید، ولی منظور اباحه است، یعنی می‌توانید بخورید و اضافه کلمه «طیبات» بر جمله ما «رزقناکم» از باب اضافه صفت به موصوف است، (یعنی آنچه روزیتان کردیم که این صفت دارد طیب است) چون معنا ندارد رزق را به خود نسبت دهد، و آنگاه آن را دو قسم کند طیب و غیر طیب، آری خدا غیر طیب روزی نکرده «و لا تطغوا فیه فیحل علیکم غضبی» - ضمیر در «فیه» به أکل بر می‌گردد، آنجا که فرمود: «کلوا من طیبات» و طغیان در خوردن به این است که نعمت خدا کفران شود و شکرش به جای نیاید.
جمله «فیحل علیکم غضبی» هر چند به ظاهر خبر از آینده است ولی معنایش این است که غضب من بر شما واجب و لازم شود، و کلمه «یحل» از حلول دین، (سر رسیدن مدت قرض ) است، و غضب یکی از صفات خدای تعالی است که البته صفت فعل او و مصداق اراده او است، اراده اینکه مکروهی به بنده اش برساند، به اینکه اسباب رسیدن آن را که ناشی از معصیت عبد است فراهم سازد.

بهره مندی از نعمتهای پاک

[ویرایش]

بهره مندی بنی اسرائیل، از نعمتهای پاکیزه و مناسب طبع اینگونه بوده است: «ولقد بوانا بنی اسرءیل مبوا صدق ورزقنـهم من الطیبـت...» ما بنی اسرائیل را در جایگاه صدق (و راستی) منزل دادیم و از روزیهای پاکیزه به آنها عطا کردیم... .

گلایه خدا از کفران نعمت

[ویرایش]

آیه مورد بحث، سیاق شکایت و گلایه و سرزنش را دارد، و معنای آیه اینست که : ما نعمت را بر بنی اسرائیل تمام کردیم و آنان را در مسکنی که همه خصوصیات مطلوب از مسکن را دارا بود جای دادیم و بعد از سالهائی طولانی محرومیت و اسارت به دست قبطیان، از طیبات روزیشان دادیم و آنان را ملت واحدی گردانیدیم و پراکندگیشان را به جمع تبدیل نمودیم، ولی کفران نعمت کردند و دوباره در مورد حق اختلاف راه انداختند، و این اختلافشان ناشی از عذر نادانی نبود، بلکه عالما و عامدا اختلاف کردند، و پروردگار تو بطور حتم در بین آنان در آنچه اختلاف میکنند حکم خواهد کرد.

«یـبنی اسرءیل قد انجینـکم من عدوکم ووعدنـکم جانب الطور الایمن ونزلنا علیکم المن والسلوی• کلوا من طیبـت ما رزقنـکم...» ای بنی اسرائیل ما شما را از (چنگال) دشمنتان نجات دادیم، و در طرف راست کوه طور با شما وعده گذاردیم، و من و سلوی بر شما نازل کردیم•بخورید از روزیهای پاکیزهای که به شما دادیم... .

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۴۷.    
۲. بقره/سوره۲، آیه۵۷.    
۳. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۱، ص۲۸۹.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۲۶۱.    
۵. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، تفسیر الصافی، ج۱، ص۱۳۴.    
۶. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۱، ص۲۲۴.    
۷. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، نور الثقلین، ج۱، ص۸۲.    
۸. سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الدر المنثور، ج۱، ص۱۷۰.    
۹. اعراف/سوره۷، آیه۱۶۰.    
۱۰. طه/سوره۲۰، آیه۸۰.    
۱۱. طه/سوره۲۰، آیه۸۱.    
۱۲. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۱۴، ص۲۶۱.    
۱۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۲۶۲.    
۱۴. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، تفسیر الصافی، ج۳، ص۳۱۴.    
۱۵. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۴۴.    
۱۶. سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، الدر المنثور، ج۵، ص۵۹۰.    
۱۷. یونس/سوره۱۰، آیه۹۳.    
۱۸. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۱۰، ص۱۷۷.    
۱۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۸، ص۳۷۹.    
۲۰. طه/سوره۲۰، آیه۸۰.    
۲۱. طه/سوره۲۰، آیه۸۱.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۶، ص۴۶۵، برگرفته از مقاله «بهداشت و بنی اسرائیل».    


رده‌های این صفحه : بنی اسرائیل | بهداشت | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار