بنی امیهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بنی امیه، شاخه‌ای مشهور از قریش و یکی از دو تیره بنام بنی عبد مناف است.


نسب بنی امیه

[ویرایش]

نسب آنان به امیة بن عبد شمس بن عبد مناف بن قصی می‌رسد و با بنی هاشم در جد سوم پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم؛ عبد مناف مشترک‌اند. [۱] [۲] عبد شمس برادر هاشم فرزندانی به نامهای امیه اصغر، نوفل، عبد امیه، حبیب، ربیعه، عبد العزی، عبدالله و امیه اکبر داشت. نسل عبد شمس به عبشمی شهرت دارند. [۳] [۴]

از تبار امیه اکبر

[ویرایش]

از میان فرزندان وی نوفل، عبد امیه، و امیه اصغر به نام مادرشان عبله دختر عبید به «عبلات» [۵] [۶] [۷] شناخته می‌شوند و بنی امیه معروف، از تبار امیه اکبرند. [۸] [۹] به نظر می‌رسد که فرزندان امیه اکبر به مرور جمعیت قابل توجهی به خود اختصاص داده، از بنی عبد شمس جدا شده و به بنی امیه شهرت یافته باشند.
البته فرزندان ربیعة بن عبد شمس نیز از موقعیت برجسته‌ای برخوردار بودند؛ اما همچنان عبشمی باقی ماندند و شاخه‌ای جداگانه تاسیس نکردند. [۱۰] [۱۱] عتبه و شیبه فرزندان ربیعه، فرزندان عتبه از جمله هند (همسر ابوسفیان) و برادرانش ولید و ابوحذیفه از افراد مشهور نسل ربیعة بن عبد شمس بودند. [۱۲]

دو گروه فرزندان امیه

[ویرایش]

فرزندان امیه نیز که این مقاله به آنان می‌پردازد به دو گروه «اعیاص» و «عنابس» تقسیم شدند.

← اعیاص


عاص (عاصی)؛ ابوالعاص (ابوالعاصی)؛ عیص (عیصی) و ابوالعیص از این رو که در نامشان شباهت وجود دارد به اعیاص شهرت یافتند. مروان بن حکم و فرزندانش آل مروان که از سال ۶۴ تا ۱۳۲ هجری به حکومت پرداختند از اعیاص بودند. [۱۳] [۱۴] [۱۵] بنا به نقل ابن قتیبه، از اعیاص تنها عیص بود که از خود نسلی بر جای نگذاشت؛ [۱۶] اما ابن حزم عُویص را نیز از اعیاص دانسته، وی را بی نسل می‌داند. [۱۷]

← عنابس


عنابس دسته دیگری از فرزندان امیه بودند که به جهت مقاومت در نبرد عکاظ به عَنْبَسَه (شیر) تشبیه و مشهور شدند. [۱۸] [۱۹] [۲۰]حرب (پدر ابو سفیان مشهور)؛ ابوحرب، سفیان، ابوسفیان (غیر معروف)؛ [۲۱] [۲۲] [۲۳] [۲۴] [۲۵] عمرو و ابوعمرو [۲۶] [۲۷] [۲۸] از عنابس هستند. برخی عنبسه را نیز از عنابس دانسته‌اند؛ اما برخی دیگر وی را همان ابوسفیان می‌دانند. [۲۹] [۳۰] از میان عنابس تنها نسل حرب ادامه پیدا کرد. [۳۱] [۳۲] معاویة بن ابی سفیان و جانشینانش (یزید و معاویة بن یزید) که از سال ۴۱ تا ۶۴ هجری بر جهان اسلام حکومت کردند از عنابس و به «آل ابی سفیان» مشهورند. [۳۳] [۳۴] عنابس به تدریج پس از اسلام به بطون و زیر مجموعه‌هایی تقسیم شدند. بنو ابان بن عثمان، بنو حیدر بن ولید، بنو خالد بن یزید از آن جمله‌اند. [۳۵] [۳۶] [۳۷] [۳۸] [۳۹]

دیگر قبایل بن امیه

[ویرایش]

به جز اعضای اصلی بنی امیه مجموعه‌هایی نیز وجود دارند که با پیمان نامه به بنی امیه پیوسته‌اند، از جمله می‌توان به بنوجحش بن رئاب و بنو نوفل بن عبد مناف اشاره کرد. [۴۰] [۴۱] [۴۲] افزون بر قریش در میان عرب قحطانی نیز تیره‌ای با نام بنو امیة بن زید بن قیس از زیر مجموعه‌های اوس وجود دارد [۴۳] [۴۴] که از شهرت برخوردار نیستند و این مقاله بدانان نمی‌پردازد.

فهرست منابع

[ویرایش]

الآحاد والمثانی؛ الاتقان فی علوم القرآن؛ الاحتجاج؛ الاخبار الطوال؛ اخبار مکة و ماجاء فیها من الآثار؛ الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد؛ اسباب النزول؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب؛ اسدالغابة فی معرفة الصحابه؛ الاعلام؛ الاغانی؛ الامامة و السیاسه؛ الامام علی علیه‌السّلام صوت العدالة الانسانیه؛ الانساب؛ انساب الاشراف؛ بحارالانوار؛ البدء و التاریخ؛ البدایة و النهایه؛ البرهان فی تفسیر القرآن؛ پرتو اسلام؛ تاویل الآیات الباهرات؛ تاویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهره؛ تاج العروس من جواهر القاموس؛ تاریخ ابن خلدون؛ تاریخ الامم و الملوک، طبری؛ تاریخ خلیفة بن خیاط؛ تاریخ صدر اسلام؛ تاریخ العرب؛ تاریخ کمبریج؛ تاریخ مختصر الدول؛ تاریخ مدینة دمشق؛ تاریخ المدینة المنوره؛ تاریخ الیعقوبی؛ تجارب الامم؛ تجارب السلف در تاریخ؛ التفسیر الحدیث؛ تفسیر الصافی؛ تفسیر العیاشی؛ تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر؛ تفسیر القمی؛ التفسیر الکبیر؛ تفسیر کنزالدقائق و بحرالغرائب؛ تفسیر مبهمات القرآن؛ التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب؛ التکمیل والاتمام لکتاب التعریف والاعلام؛ التنبیه والاشراف؛ جامع البیان عن تاویل آی القرآن؛ الجامع لاحکام القرآن، قرطبی؛ الجمل والنصر لسید العترة فی حرب البصره؛ جمهرة انساب العرب؛ جمهرة النسب؛ حیاة الامام الحسین علیه‌السّلام؛ خلافت و ملوکیت؛ دائرة المعارف بستانی؛ الدرالمنثور فی التفسیر بالماثور؛ روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم؛ روض الجنان و روح الجنان؛ سبل الهدی و الرشاد؛ السیرة النبویه، ابن هشام؛ شذرات الذهب فی اخبار من ذهب؛ شرح الاخبار فی فضائل الائمة الاطهار علیهم‌السّلام؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید؛ شواهد التنزیل؛ الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیه؛ ضحی الاسلام؛ الطبقات الکبری؛ العقد الفرید؛ علوم قرآنی؛ علی و فرزندان؛ عیون الاثر فی فنون المغازی والشمائل والسیر؛ الغارات؛ الغدیر فی الکتاب والسنة والادب؛ فتوح البلدان؛ القاموس المحیط؛ قرآن در اسلام از دیدگاه تشیع؛ الکافی؛ الکامل فی التاریخ؛ کتاب الثقات؛ کتاب الفتن؛ کتاب النسب؛ الکشاف؛ کنزالعمال فی سنن الاقوال والافعال؛ لباب النقول فی اسباب النزول؛ لسان العرب؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن؛ المحبر؛ مروج الذهب و معادن الجوهر؛ المستدرک علی الصحیحین؛ مسند ابی یعلی الموصلی؛ مشاهیر علماء الامصار؛ المعارف؛ معالم التنزیل فی التفسیر والتاویل، بغوی؛ معجم رجال الحدیث؛ المعجم الصغیر؛ معجم قبائل العرب؛ المغازی؛ المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام؛ مقدمة ابن خلدون؛ مکاتیب الرسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم؛ مناقب آل ابی طالب؛ المنتظم فی تاریخ الملوک والامم؛ المنمق فی اخبار قریش؛ موسوعة دول العالم؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ النزاع والتخاصم بین بنی امیه و بنی هاشم؛ النصائح الکافیة لمن یتولی معاویه؛ نهایة الارب فی فنون الادب؛ نهج البلاغه؛ ینابیع الموده.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. المعارف، ص۷۲-۷۴.    
۲. النسب، ص۱۹۸-۱۹۹.    
۳. لسان العرب، ج۳، ص۵، «ح».
۴. القاموس المحیط، ج۱، ص۸۹.
۵. الانساب، ج۴، ص۱۴۴.
۶. النسب، ص۱۹۸- ۱۹۹.
۷. جمهرة النسب، ص۳۷.
۸. جمهرة انساب العرب، ص۷۸.    
۹. النسب، ص۱۹۸-۱۹۹.    
۱۰. لسان العرب، ج۳، ص۵.
۱۱. القاموس المحیط، ج۱، ص۸۹.
۱۲. النسب، ص۲۰۱-۲۰۲.    
۱۳. النسب، ص۱۹۹.    
۱۴. تاج العروس، ج۴، ص۱۹۵.
۱۵. «عماس»، ص۴۱۱، «عیص».
۱۶. المعارف ص۷۴.    
۱۷. جمهرة انساب العرب، ص۷۸.    
۱۸. تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۲.    
۱۹. العقد الفرید، ج۳، ص۳۱۶.
۲۰. الکامل، ج۱، ص۵۹۴.    
۲۱. المنمق، ص۱۴۰.    
۲۲. جمهرة النسب، ص۳۸.
۲۳. عقد الفرید ج۳، ص۳۱۶.
۲۴. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۴۲.    
۲۵. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۴۳.    
۲۶. النسب، ص۱۹۹.    
۲۷. جمهرة انساب العرب، ص۷۸.    
۲۸. تاج العروس، ج۸، ص۳۷۸، «عموس».
۲۹. جمهرة النسب، ص۳۸.
۳۰. المنمق، ص۱۴۰.    
۳۱. جمهرة النسب، ص۳۸.
۳۲. المنمق، ص۱۴۰.    
۳۳. الطبقات، ج۵، ص۳۹.
۳۴. الاخبار الطوال، ص۲۴۳.    
۳۵. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱.    
۳۶. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۲۲.    
۳۷. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۲۹.    
۳۸. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۸۴۳.
۳۹. الاعلام، ج۲، ص۲۹۱.
۴۰. المغازی، ج۱، ص۳۰۰.    
۴۱. السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۷۰-۴۷۱.
۴۲. السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۹۱.
۴۳. جمهرة انساب العرب، ۴۷۱.    
۴۴. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۴۶.    


منبع

[ویرایش]
دائرةالمعارف قرآن کریم بر گرفته از مقاله «بنی امیه».    






جعبه‌ابزار