اهل بیت پیامبر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اهل بیت در قرآن در جاهای مختلفی ذکر شده است. یکی از مهمترین آن‌ها آیه ۳۳ سوره احزاب است «… انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا؛ ‌ای اهل بیت ، خدا می‌خواهد پلیدی را از شما دور کند و شما را پاک دارد».


شان نزول

[ویرایش]

از زبان امام حسن علیه‌السّلام شان نزول آیه این گونه بیان شده است که: هنگامی که آیه تطهیر نازل شد، پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم ، من و برادرم حسین و مادرم فاطمه زهرا و پدرم علی بن ابیطالبعلیهم السلام را دور خود جمع کرد و عبای بافته شده توسط اهالی قلعه خیبر را که مال‌ ام‌سلمه همسرش پیامبر بود،
[۲] المناقب، ابن مغازلی، ص۱۱۰.
طلبید، خودش و همه ما را در آن جای داد آن روز پیامبر در خانه‌ام سلمه بود و سپس فرمود:
بار خدایا! ایشان اهل بیت و عترت من هستند، پلیدی را از آنان دور فرما و پاک و مطهرشان قرار ده. امام حسن علیه‌السّلام به سخنان خود ادامه داد و فرمود: از آن روز به بعد پیامبر همیشه هنگام طلوع فجر درب خانه ما می‌آمد و می‌فرمود:
درود خدا بر شما اهل بیت من، وقت نماز صبح فرا رسیده است (انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس…). پیامبر آیه تطهیر را تلاوت می‌فرمود و این عمل پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم تا روزی که از دنیا رخ بربست و به سرای جاویدان شتافت، همواره ادامه داشت.
[۴] تفسیر برهان (رحلی)، سید هاشم بحرانی، ج۳، ص۳۱۵-۳۱۷.


نظر قاضی نورالله تستری

[ویرایش]

آیه تطهیر از آیات شریفه‌ای می‌باشد که به اتفاق مفسران و دانشمندان اسلامی در شان و مقام والای اهل بیت پیامبر (پنج تن آل عبا ) نازل گردیده است.
مرحوم قاضی نورالله تستری در کتاب خود چنین می‌گوید:
مفسران اسلامی اجماع و اتفاق نظر دارند که آیه تطهیر (… انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا) در باره پیامبر، حضرت علی، حضرت زهرا، امام حسن و امام حسین علیهم‌السّلام نازل گردیده است و عالمان اهل سنت از قبیل احمد بن حنبل و… بر این مطلب تصریح کرده‌اند.
[۵] احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۲، ص۵۰۱.
و نیز در قسمتی دیگر از این کتاب می‌خوانیم: علمای شیعه هزاران روایت در تایید مطلب فوق نقل کرده‌اند.
[۶] احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۲، ص۵۴۸.


← نکته


بعضی گفته‌اند: چون قبل از این آیه آیاتی درباره زنان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و شخصیت و وظایف ایشان قرار دارد پس این آیه نیز مربوط به همسران پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم است. ولی باید توجه داشت که گرچه صدر آیه شریفه مربوط به زنان پیامبر است و با ضمیر جمع مؤنث آنان را مخاطب قرار داده و می‌فرماید: و قرن فی بیوتکن؛ ولی ذیل آیه با ضمیر جمع مذکر: «لیذهب عنکم الرجس» آمده است و نفرموده: «لیذهب عنکن الرجس». این خود آشکارترین گواه است که آیه تطهیر به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم ، علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم‌السّلام اختصاص دارد، نه زنان پیامبر.
جالب است بدانید که این مطلب توسط علما و مفسران اهل سنت نیز تایید شده، و صاحب کتاب « احقاق الحق » اسامی ۷۸ نفر از بزرگان و محدثان و علمای ایشان را نام می‌برد که درکتابهای خود به صراحت بیان کرده‌اند که آیه تطهیر در حق اهل بیت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم بوده است و نه زنان ایشان.
[۷] احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳۰، ص۳.


← عدم شک و تردید


آری؛ آیه تطهیر نمونه‌ای بسیار روشن از جایگاه اهل بیت در قرآن است، و در خاتمه به دو روایت از امامان معصوم در همین رابطه اشاره می‌کنیم:
۱ ـ امام باقر علیه‌السّلام می‌فرماید: رجس به معنای شک است و هرگز ما (اهل بیت) در دین خودمان شک و تردید نمی‌کنیم.
[۸] احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳، ص۳۱۰.


← ولایت اهل البیت


۲ ـ امام صادق علیه‌السّلام می‌فرماید: منظور از «اهل البیت» در آیه تطهیر، ائمه اطهار و ولایت آنهاست، هرکس در ولایت اهل بیت داخل شود، مانند آن است که در خانه پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم داخل گردیده است.
[۹] احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳، ص۳۰۹.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. احزاب/سوره۳۳، آیه۳۳.    
۲. المناقب، ابن مغازلی، ص۱۱۰.
۳. البدایة والنهایة، ابن کثیر، ج۸، ص۳۹.    
۴. تفسیر برهان (رحلی)، سید هاشم بحرانی، ج۳، ص۳۱۵-۳۱۷.
۵. احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۲، ص۵۰۱.
۶. احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۲، ص۵۴۸.
۷. احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳۰، ص۳.
۸. احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳، ص۳۱۰.
۹. احقاق الحق، قاضی نورالله شوشتری، آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی رحمة‌الله‌علیه، ج۳، ص۳۰۹.


منبع

[ویرایش]
دانشنامه کلام و عقاید، برگرفته از مقاله «اهل بیت پیامبر».    


رده‌های این صفحه : اهل بیت | قرآن شناسی | واژگان قرآنی




جعبه ابزار