ام‌کلثوم بنت رسول خدا

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



‌"ام‌کلثوم" سومین دختر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بود. او در زمان جاهلیت با "عتیبة ابن ابولهب" ازدواج کرد.


همسر

[ویرایش]

زمانی که سوره مبارکه «مسد» در مذمت ابولهب و همسرش نازل شد، بزرگان قریش و پدر و مادر عتیبه از او خواستند که دختر محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را رها کند و در مقابل او دختر "سعید بن عاص"‌ را تزویج کند. او نیز ام‌کلثوم را طلاق داد و با دختر سعیدبن عاص ازدواج کرد.

عاقبت کار عتیبه

[ویرایش]

او پس از طلاق‌دادن "ام‌کلثوم"، پیش پیامبراکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) آمد و در کمال بی‌ادبی گفت من به دین تو کافرم، دخترت را هم طلاق دادم. نه مرا دوست داشته باش و نه ترا دوست دارم و به پیامبراکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) حمله کرده و پیراهن آن حضرت را پاره کرد. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمود: از خدا می‌خواهم تا سگی از سگ‌های خود را بر او چیره کند. عتیبه همراه گروهی به قصد تجارت به شام رفت و چون به در منزلی آمدند، در شب شیری به سوی ایشان آمد. شیر از میان آن گروه به او حمله کرد و سرش را در دهان گرفت و از تن جدا کرد.

ازدواج با عثمان

[ویرایش]

ام‌کلثوم همراه پدر بزرگوار خویش به مدینه هجرت کرد. زمانی که رقیه دختر بزرگ‌تر آن حضرت از دنیا رفت، ‌ام ‌کلثوم با عثمان ازدواج کرد. ازدواج آنها در ربیع‌الاول سال سوم هجرت صورت گرفت و در ماه شعبان سال ۹ هجری از دنیا رفت. پیامبراکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بر جنازه او نماز خواند. "اسماء بنت عمیس" و "صفیه" دختر عبدالمطلب او را غسل دادند و "علی (علیه‌السّلام) " و "فضل" و "اسامة ‌بن زید" او را در قبر نهادند.
اما آنچه برخی قائلند ام‌کلثوم قبل از رقیه با عثمان ازدواج کرده است، نظریه غیر مشهوری می‌باشد. مرحوم "شیخ عباس قمی" در «منتهی‌الامال» این نظریه را از «قرب‌الاسناد» "حمیری" نقل نموده که ام‌کلثوم قبل از رقیه با عثمان ازدواج کرد؛ ولی سپس می‌گوید: مشهور تزویج رقیه به عثمان قبل از ام‌کلثوم می‌باشد.
[۴] قمی‌، عباس، منتهی الآمال، ج۱ ص۲۴۱.
عثمان را به دلیل ازدواج با دو دختر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) «ذوالنورین» نیز می‌گویند.
[۵] مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، ج۲ ص۷۳۱.


قول دیگر درباره رقیه و ام ‌کلثوم

[ویرایش]

آیا رقیه و ام‌کلثوم دختران حضرت رسول‌اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بودند؟ آن رقیه که پیامبراکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به عثمان تزویج نمود، دختر خودش نبوده؛ بلکه او «ربیبه» پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و دختر "هاله" همسر خدیجه بوده است و "رقیه" دختر خود پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بعد از بعثت به دنیا آمده است. همچنین ام‌کلثوم نیز دختر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نبوده بلکه ربیبه ایشان بوده است و ام‌کلثوم دختر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بعد از بعثت متولد شده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بلاذری، احمدبن یحیی، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۰۱.    
۲. بیهقی، ابوبکر، دلایل النبوة، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، ج۲، ص۳۳۹.    
۳. ابن عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبدالله، الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، ج۴، ص۱۹۵۲-۱۹۵۳.    
۴. قمی‌، عباس، منتهی الآمال، ج۱ ص۲۴۱.
۵. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، ج۲ ص۷۳۱.
۶. عاملی، جعفر مرتضی، الصحیح من سیرة النبی(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) ج۸، ص۳۲۵.    


منبع

[ویرایش]
سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «دختران پیامبر»، تاریخ بازیابی۹۵/۱۰/۱۴.    






جعبه ابزار