اقسام روزه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خودداری (امساک) از مفطرات در روز به قصد تقرب به خدا را روزه گویند. روزه از جهت حکم تکلیفی دارای اقسامی می‌باشد. عنوان صوم در فقه بابی مستقل است که در آن به تفصیل از احکام روزه سخن رفته است.


اقسام روزه

[ویرایش]

روزه از جهت حکم تکلیفی به واجب، مستحب، حرام و مکروه تقسیم شده است.

← روزه واجب


روزه‏های واجب عبارتند از: روزه ماه رمضان؛ روزه قضای ماه رمضان؛ روزه کفّاره؛ روزه سومین روز اعتکاف؛ روزه نذر، عهد و یمین؛ روزه ای که‏ به سبب شرط ضمن عقد لازم یا اجاره یا مانند آن بر انسان واجب شده است و روزه پسر بزرگ‏تر برای پدر و مادر.

← روزه مستحب


روزه مستحب سه نوع است؛

←← استحباب به جهت عنوان اولی


بدین معنا که روزه به خودی خود امری راجح و محبوب خدای متعال است، مانند روزه تمامی ایّام سال، جز روزهایی که روزه در آنها حرام است؛

←← اسحباب جهت سببی خاص


مانند روزه برای طلب باران؛

←← استحباب به جهت زمانی خاص


مانند روزه سه روز در هر ماه- که بنابر قول مشهور، پنج شنبه اوّل و آخر و چهارشنبه اوّل دهه دوم ماه است؛ روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه (ایّام البیض) بنابر قول مشهور؛ روز میلاد رسول اکرم صلّی اللَّه علیه و آله (هفده یا دوازدهم ربیع الاوّل)؛ روز عید غدیر (هیجدهم ذیحجه)؛ روز مبعث (۲۷ رجبروز دحو الارض (۲۵ ذیقعدهروز عرفه برای کسی که روزه گرفتن موجب ضعف وی در دعا نمی‏شود؛ هر پنج شنبه و جمعه یا جمعه تنها؛ اوّل ذیحجه، بلکه اوّل تا نهم آن؛ روز نوروز؛ روزه همه ماه رجب و شعبان؛ روزه‏های اوّل، سوم و هفتم محرّم، بیست و نهم ذیقعده؛ چهارم تا نهم شوّال و نیمه جمادی الاولی‏.

← روزه حرام


روزه‏های حرام عبارتند از: روزه عید فطر و قربان؛ روزه ایّام تشریق برای کسی که در منی‏ حضور دارد؛ روزه یوم الشک (روز مردد بین آخر شعبان و اوّل رمضان) به نیّت ماه رمضان؛ روزه سکوت؛ روزه وصال؛ روزه وفا به نذر معصیت جهت شکر؛ روزه مستحب زوجه در صورت منافات داشتن با حق زوج یا عدم اذن زوج و یا نهی او، بنابر اختلاف اقوال؛ روزه مستحب فرزند، در صورتی که موجب آزار پدر و مادر گردد؛ روزه بیمار و هر کسی که روزه برایش زیان دارد؛ روزه واجب در حال سفر؛ روزه مستحب برده در صورت تنافی با حق مولا و روزه دهر.

← روزه مکروه


مراد از کراهت در عمل عبادی کم بودن ثواب آن یا مزاحم بودن با عملی افضل و ارجح از آن می‏باشد، مانند روزه روز عاشورا؛ روز عرفه برای کسی که بیم ضعف از دعا دارد؛ روزه مستحب مهمان بدون اذن میزبان، بنابر قول برخی. بعضی آن را بدون اذن یا با نهی میزبان، صحیح ندانسته‏اند؛ روزه فرزند بدون اذن پدر به قول برخی. بعضی در صورت عدم اذن یا نهی، آن را صحیح ندانسته‏اند؛ روزه مستحب برای کسی که به طعامی دعوت شده و روزه استحبابی در سفر به قول جمعی، جز روزه سه روز در مدینه جهت برآمدن حاجت.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مستند الشیعة ج۱۰، ص۳۹۳.    
۲. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۵۲۱.    
۳. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۶۵۸.    
۴. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۶۵۸-۶۶۰.    
۵. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۶۶۱-۶۶۲.    
۶. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۶۶۰-۶۶۱.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۶۴-۱۶۶.    


رده‌های این صفحه : روزه | فقه




جعبه ابزار