اصحاب الاجماع (شبیری)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اصحاب الاجماع از آثار و تألیفات رجالی آیت‌الله سیدموسی شبیری زنجانی می‌باشد.


محتوای کتاب

[ویرایش]

این فهرست، مشتمل بر ترتیب اسناد و ترتیب اساس راوی و مروی عنه هر یک از اصحاب اجماع به طور مستقل است. در مرحله اول، مؤلف اسناد اصحاب اجماع را در ۲۱ نفر و در سه طبقه فهرست و دسته بندی نموده است.
البته اصحاب اجماع، در اصل، شامل سه دسته شش نفره و در مجموع، هیجده نفرند؛ اما در مورد حسن بن محبوب از طبقه سوم، اختلاف است. عده‌ای به جای وی، حسن بن علی بن فضال و فضالة بن ایوب را از اصحاب اجماع می‌دانند و عده‌ای به جای حسن بن علی بن فضال، عثمان بن عیسی را از اصحاب اجماع می‌دانند. در همین مورد، در اختیار معرفة الرجال
[۱] شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ص ۵۵۶، ش ۱۰۵۰.
آمده است: «... و قال بعضهم مکان الحسن بن محبوب: الحسن بن علی بن فضال و فضالة بن ایوب، و قال بعضهم مکان ابن فضال: عثمان بن عیسی». به همین دلیل، مؤلف اسناد روایات موارد اختلافی را هم مرتب کرده و ارائه نموده است.
همچنین در طبقه اول اصحاب اجماع، از ابو بصیر اسدی نام برده شده و عده‌ای وی را ابو بصیر لیث مرادی دانسته‌اند. مؤلف، در ذیل عنوان «ابو بصیر» در مرحله اول، اسناد ابو بصیر اسدی و پس از آن اسناد ابو بصیر لیث مرادی را فهرست نموده است. بر همین اساس، عده‌ای از اصحاب اجماع را به همراه موارد اختلافی ۲۲ نفر دانسته‌اند.

فهرست اصحاب اجماع

[ویرایش]

فهرست اسامی اصحاب اجماع و طبقه آنها عبارت‌اند از:
طبقه اول: زرارة بن اعین، معروف به خربوذ، برید بن معاویة عجلی، ابو بصیر، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم؛
طبقه دوم: جمیل بن دراج، عبدالله بن مسکان، عبدالله بن بکیر، حماد بن عیسی، حماد بن عثمان و ابان بن عثمان؛
طبقه سوم: ابن ابی عمیر، عبدالله بن مغیره، احمد بن محمد ابی نصر، یونس بن عبدالرحمان، صفوان بن یحیی، حسن بن محبوب، حسن بن علی بن فضال، فضالة بن ایوب و عثمان بن عیسی.

ویژگی کتاب

[ویرایش]

مؤلف، در مورد هر یک از اصحاب اجماع، در مرحله اول اسناد و طرق وی را بر اساس ترتیب الفبایی اسامی راویان و مروی عنه وی تنظیم نموده است. در این زمینه، عنوان‌های متعدد در مورد هر راوی یا مروی عنه (شامل نام، نام با لقب، نام با کنیه و...) به همان صورت که در اسناد بوده است، در یک جا دسته بندی شده‌اند و به دنبال بیان هر طبقه، نام مصدر مورد مراجعه به همراه شماره جلد و صفحه آن، مشخص شده است.
مؤلف به منظور دستیابی به جمیع اسناد هر یک از اصحاب اجماع، به بسیاری از کتاب‌های تفسیری روایی، حدیثی و رجالی شیعه (که بعضی از آنها چاپ شده و بعضی خطی‌اند) مراجعه نموده است.
در پایان، تفصیل اسناد هر راوی، فهرست اسامی مروی عنه او به همراه اسامی راویان موجود در آن طریق، فهرست شده‌اند. پس از آن، فهرست اسامی راویان وی ارائه شده‌اند.
شایان توجه است که به دنبال بیان نام بسیاری از مروی عنه‌ها و راویان هر راوی، عناوین متحد با هر راوی و مروی عنه که در اسناد و طرق مختلف وارد شده‌اند، با علامت مساوی (=) مشخص شده‌اند که به شکل طبیعی توحید مختلفات و تمییز مشترکات را در بردارند.
نسخه دستنویس و عکس‌های آن، موجود است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. شیخ طوسی، اختیار معرفة الرجال، ص ۵۵۶، ش ۱۰۵۰.


منبع

[ویرایش]

سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تألیفات رجالی قرن چهاردهم هجری»، تاریخ بازیابی ۹۵/۲/۲۵.    



جعبه ابزار