اسلم بن عمروذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اسلم غلام امام حسین (علیه‌السّلام) بود و از مدینه تا کربلا ملازم رکاب حضرت (علیه‌السّلام) بود. [۱] [۲] و در کربلا به شهادت رسید.


تحقیق در نام اسلم

[ویرایش]

برخی او را واضح [۳] [۴] [۵] [۶] [۷] [۸] و برخی دیگر اسلم بن عمرو [۹] [۱۰] [۱۱] [۱۲] [۱۳] [۱۴] [۱۵] خوانده‌ اند.

مالک اسلم

[ویرایش]

گروهی او را از آنِ امام حسین (علیه‌السّلام) می دانند. [۱۶] [۱۷] [۱۸] برخى از منابع متأخر نقل كرده ‌اند كه پس از شهادت امام حسن (علیه‌السّلام)، امام حسین (علیه‌السّلام) این غلام را خریدارى و به فرزند خود، امام سجاد (علیه‌السّلام) بخشیدند. [۱۹] [۲۰] و گروهی از آنِ ‌جنادة بن حارث سلمانی [۲۱] [۲۲] [۲۳] [۲۴] [۲۵] و ابن شهرآشوب وی را از آنِ حُرّ [۲۶] [۲۷] دانسته است.

حضور در کربلا

[ویرایش]

نقل شده است که وی قاری قرآن، دانای به زبان عربی و در مواقعی کاتب امام حسین (علیه‌السّلام) بوده است. هنگام هجرت امام حسین (علیه‌السّلام) از مدینه به مکه و از آنجا به کربلا، همراه آن حضرت بود. روز عاشورا از امام (علیه‌السّلام) اذن میدان گرفت و آهنگ پیکار کرد. [۲۸] [۲۹] [۳۰] [۳۱]

← رجز اسلم


سماوی رجز زیر را به این غلام نسبت داده است:
أَمیری حُسَیْن وَنِعْمَ الْامیر • سُرورُ فُؤادَ البَشیرِ النَّذیر [۳۲]
فرمانده من حسین (علیه‌السّلام) است؛ و چه خوب فرماندهی! -همانا او- مایه شادمانی قلب رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) است.
اما برخی دیگر از منابع رجز مذکور را از آنِ جوانی که روز عاشورا پدرش شهید شده بود و به تشویق مادرش وارد میدان نبرد گردیده دانسته‌ اند. [۳۳] [۳۴]پاره‌ای از مآخذ رجزی را که در پی می‌ آید، برای این غلام ذکر کرده ‌اند:
الْبَحرُ مِنْ طَعنی وَضَربی یَصْطَلی • وَالْجوُّ مِنْ سَهمی وَنَبلی یَمْتلی‌
اذا حِسامی فِی یَمینی یَنْجَلی • یَنشَقُّ قَلْبُ الْحاسِدِ المُبَجَّلِ [۳۵] [۳۶] [۳۷]
دریا از ضربت نیزه و شمشیرم می‌ جوشد؛ و آسمان از تیرم پر می ‌شود. آنگاه که تیغ در کفم آشکار شود؛ قلب حسود متکبر شکافته می ‌شود.

← شهادت اسلم


غلام پس از مبارزه‌ ای شجاعانه و کشتن شماری از آن قوم تبهکار، سرانجام بر اثر فراوانی جراحات بر زمین افتاد و با اندک توانی که در بدن داشت، به سوی امام حسین (علیه‌السّلام) اشاره کرد. حضرت به بالین وی آمد، و دست در گردنش انداخت، و صورت بر صورت او گذاشت. غلام چشم گشوده، با دیدن امام (علیه‌السّلام) تبسّمی کرد و گفت: «مثل من -سعادتمند- کیست که فرزند رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) صورتش را بر صورتم نهاده است!» و آنگاه به دیدار پروردگار شتافت. [۳۸] [۳۹]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، تحقیق محیی الدین المامقانی و محمد رضا المامقانی، ج۹، ص۳۲۶، قم، آل البیت (علیه‌السّلام)، لاحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۳۰.    
۲. سماوی، محمد، ابصار العین فی انصار الحسین (علیه‌السّلام)، تحقیق محمد جعفر الطبسی، ص۹۵، مرکز الدرسات الاسلامیه لممثلی الولی الفقیه فی حرس الثورة الاسلامیه، چاپ اول.    
۳. حسینی جلالی، محمدرضا، تسَمیة مَنْ قتل مع الحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۲۸.    
۴. حمید بن احمد، الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
۵. امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۱، ص۶۱۲.    
۶. موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
۷. سماوی، محمد بن ابراهیم، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۱۴۴- ۱۴۵.    
۸. محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴.
۹. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۱۰. سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۱۱. جمعی از نویسندگان، ذخیرة الدارین، ج۱، ص۴۷۰.    
۱۲. موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۴۲۸.
۱۳. شمس الدین، محمدمهدی، انصار الحسین علیه‌السلام، ص۷۳-۷۴.    
۱۴. امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۳، ص۳۰۳-۳۰۴.    
۱۵. محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۱، ص۵۶.    
۱۶. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۸.    
۱۷. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۰.    
۱۸. بحرانی، عبدالله، عوالم العلوم، ج۱۷، ص۲۷۳.
۱۹. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۲۰. جمعی ازنویسندگان، ذخیرة الدارین، ص۴۷۰.    
۲۱. حسینی جلالی، محمدرضا، تسَمیة مَنْ قتل مع الحسین علیه‌السلام، ص۲۸.    
۲۲. سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۱۴۴-۱۴۵.    
۲۳. موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
۲۴. امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۱، ص۶۰۶.    
۲۵. محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴-۱۳۵.
۲۶. ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی ‌طالب، ج۳، ص۲۵۳.    
۲۷. قمی، عباس، نفس المهموم، ص۲۶۶ (پاورقى).
۲۸. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۲۹. سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۳۰. جمعی از نویسندگان، ذخیرةالدارین، ص۴۷۰.    
۳۱. موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۱۰۰_۲۰۰.
۳۲. سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۳۳. ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌ طالب، ج۳، ص۲۵۳.    
۳۴. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۵.    
۳۵. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۸.    
۳۶. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۰.    
۳۷. بحرانی، عبدالله، العوالم، ص۲۷۳.    
۳۸. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، تحقیق محیی الدین المامقانی و محمد رضا المامقانی، ج۹، ص۳۲۷، قم، آل البیت (علیه‌السّلام)، لاحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۳۰.    
۳۹. سماوی، محمد، ابصار العین فی انصار الحسین (علیه‌السّلام)، تحقیق محمد جعفر الطبسی، ص۹۶، مرکز الدرسات الاسلامیه لممثلی الولی الفقیه فی حرس الثورة الاسلامیه، چاپ اول.    


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ص۹۵-۹۶.    
سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «یاران امام حسین (علیه‌السلام)»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۳/۳۱.    






جعبه‌ابزار