استعمال صیغه نهی در غیر تحریم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



از گونه‌های مجاز لغوی ، استعمال صیغه نهی در غیر تحریم است.


تعریف

[ویرایش]

گفته شده است که هرگاه صیغه نهی در غیرتحریم به کار برده شود، از انواع «مجاز لغوی» به شمار می‌آید؛ چون حقیقت نهی، تحریم است و گاهی از اصل خود عدول کرده، و مجازا در غیر آن به کار می‌رود؛ مانند:
۱. کراهت : (ولا تمش فی الارض مرحا...)؛
۲. دعا : (ربنا لا تزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا...)؛
۳. ارشاد : (... لا تسالوا عن اشیاء ان تبد لکم تسؤکم...)؛
۴. تسویه : (... فاصبروا او لا تصبروا...)؛
۵. احتقار و تقلیل: (لا تمدن عینیک الی ما متعنا به ازواجا منهم...)؛
۶. بیان عاقبت: (ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون)؛
۷. یاس : (لا تعتذروا...)؛
۸. اهانت : (قال اخسؤوا فیها ولا تکلمون).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سوره اسراء/۱۷، آیه۳۷.    .
۲. سوره آل عمران/۳، آیه۸.    .
۳. سوره مائده/۵، آیه۱۰۱.    .
۴. سوره طور/۵۲، آیه۱۶.    .
۵. سوره حجر/۱۵، آیه۸۸.    .
۶. سوره آل عمران/۳، آیه۱۶۹.    .
۷. سوره توبه/۹، آیه۶۶.    .
۸. سوره مؤمنون/۲۳، آیه۱۰۸.    .
۹. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، ج۳، ص۲۷۸.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «استعمال صیغه نهی در غیر تحریم».    



جعبه ابزار