• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

استصناع

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به سفارش ساخت کالا استصناع گفته می شود و از این عنوان در باب تجارت یاد شده است.


۱ - تعریف استصناع

[ویرایش]

استصناع عبارت است از توافق سفارش دهنده با صنعتگر برای ساختن کالایی معین مانند میز و لباس. در این توافقنامه، تهیه مواد اولیه و عملیات ساخت کالا بر عهده سازنده است.

۲ - ماهیت مسأله استصناع در کلام قدما

[ویرایش]

مسأله استصناع جز به اختصار در کلمات تعداد اندکی از قدما، مطرح نشده است. از این رو، روشن نیست که ماهیت آن از منظر فقها عقد است یا چیزی دیگر و در صورت عقد بودن، صحیح است یا باطل و در فرض صحت، لازم است یا جایز و در فرض لزوم، بیع است یا اجاره؟

۲.۱ - نظر شیخ طوسی در مسأله استصناع


از کسانی که متعرض مسأله شده‏اند، تنها شیخ طوسی رحمه الله بر عقد بودن آن تصریح کرده، لیکن آن را باطل دانسته است.

۲.۲ - نظر ابن حمزه و ابن سعید در مسأله استصناع


در کلام ابن حمزه طوسی و ابن سعید حلی آمده است: اگر کسی کالایی سفارش دهد و صنعتگر آن را بسازد، سازنده بین تحویل و عدم تحویل آن و سفارش دهنده بین قبول آنچه ساخته شده و رد آن، مخیرند.

۳ - ماهیت مسأله استصناع در کلام معاصرین

[ویرایش]

البته برخی معاصران، مقاله مستقلی در مسأله یاد شده نوشته و به تفصیل در این باره که استصناع، عقدی مستقل است یا از مصادیق بیع یا اجاره یا شبیه آن مانند جعاله است یا ترکیب یافته از چند عقد است و یا این که عقد نیست، بلکه سفارش ساخت بر وجه ضمان می‏باشد، سخن گفته‏اند.
[۵] فصلنامه فقه اهل بیت، عربی، ش ۱۰.
[۶] فصلنامه فقه اهل بیت، فارسی، ش ۱۹.
[۷] فصلنامه فقه اهل بیت، فارسی، ش ۱۱.


۴ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. الخلاف ج۳، ص۲۱۵.    
۲. المبسوط ج۲، ص۱۹۴.    
۳. الوسیلة، ص۲۵۷.    
۴. الجامع للشرائع، ص۲۵۹.    
۵. فصلنامه فقه اهل بیت، عربی، ش ۱۰.
۶. فصلنامه فقه اهل بیت، فارسی، ش ۱۹.
۷. فصلنامه فقه اهل بیت، فارسی، ش ۱۱.


۵ - منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۴۵۶.    


رده‌های این صفحه : فقه | معاملات | واژه شناسی




جعبه ابزار