اداء

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اداء به انجام عبادت در وقت مقرَّرِ شرعی اطلاق می‌شود و در باب‌هاى طهارت، صلات و صوم به کار رفته است.


تعریف اداء

[ویرایش]

اين واژه در فقه به معناى لغوى آن يعنى مطلق انجام عمل نيز به کار مى‌رود، امّا ادا مقابل قضا، اصطلاحى فقهى و به معناى انجام عبادت‌هاى با وقت معيّن در داخل وقت است.

مصداق اداء

[ویرایش]

انجام عبادت‌هاى داراى وقت معيّن اعم از واجب و مستحب همچون نمازهاى شبانه‌روزى يا نافله آن‌ها و روزه ماه رمضان در داخل وقت خود، ادا محسوب مى‌شود، و در خارج از وقت، قضا مى‌باشد. نمازى که يک رکعت آن در داخل وقت و ديگر رکعات آن به دليل تنگى وقت در خارج وقت خوانده شود، نماز ادا محسوب مى‌شود.
[۳] العروة الوثقى، ج۱، ص۵۲۱.


ادا در کتاب اصول الفقه

[ویرایش]

در کتاب « اصول الفقه » آمده است:
«الاداء فعل الواجب فی الوقت المقدَّر له شرعا... الواجب ان ابتدء فعله فی الوقت فهو اداء سواء اتمه فیه او خارجه واشترط الشافعیة فی الصلوة ان یأتی برکعة منها علی الأقل فی الوقت...؛ ادا عبارت است از انجام فعل واجب در مدت زمانی که شارع برای آن عمل در نظر گرفته است... اگر ابتدای شروع انجام فعل واجب (ولو مقدار کمی از آن)در وقت باشد، این عمل ادا است گر چه آن را خارج وقت تمام کند، اما شافعیه در مورد نماز می‌گویند زمانی ادا است که دست کم یک رکعت آن داخل وقت انجام شود یعنی انجام دادن مقدار کمی از آن کمتر از یک رکعت داخل وقت کفایت نمی‌کند.
ادا و قضا، به غیر از واجبات ، در مستحبات موقت نیز مطرح است، مثل غسل روز جمعه که انجام آن در روز شنبه قضا است.
[۴] اصول الفقه، خضری، محمد، ص۴۳.
[۶] اصول الفقه الاسلامی، زحیلی، وهبه، ص۵۶.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. القواعد و الفوائد، ج۲، ص۱۰۰.    
۲. القواعد و الفوائد، ج۲، ص۱۰۱.    
۳. العروة الوثقى، ج۱، ص۵۲۱.
۴. اصول الفقه، خضری، محمد، ص۴۳.
۵. مبادی الوصول الی علم الاصول، علامه حلی، حسن بن یوسف، ص۸۶.    
۶. اصول الفقه الاسلامی، زحیلی، وهبه، ص۵۶.
۷. اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج۱، ص۸۹.    
۸. اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج۱، ص۲۳۶.    
۹. مناهج الوصول الی علم الاصول، خمینی، روح الله، ج۱، ص۳۰۱.    
۱۰. فوائد الاصول، نائینی، محمد حسین، ج۱، ص۲۳۹.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۱۳۰، برگرفته از مقاله «ادا».    
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۱، ص۳۱۷-۳۱۸.    


رده‌های این صفحه : فقه | نماز




جعبه‌ابزار