احتیاط واجبذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



احتیاط الزام‌آور را احتیاط واجب گویند.


تعریف احتیاط واجب[ویرایش]

احتیاط واجب، واجب بودن امری است که مطابق با احتیاط است با این فرق که فقیه در این مسأله فتوی نداده است و می‌توان به مجتهد دیگری که درباره این مسئله فتوی داده­ است مراجعه نمود.

اقسام احتیاط واجب[ویرایش]

منظور از آن، احتیاطی است که عمل به آن واجب است و بر دو قسم می‌باشد:

← احتیاط در فتوا
آن در مواردی است که فقیه در مسأله‌ای به دلیل و حجّت قطعی معتبر دست نیافته و مبنای او در آن مسأله، رجوع به احتیاط است.

←← وظیفه مقلد
در چنین مسائلی مقلد، نمی‌‏تواند آن عمل را ترک کند؛ بلکه می‏‌تواند به احتیاط واجب عمل کند یا دراین مسأله، به جای عمل به نظریه مرجع تقلید خود، به نظریه مجتهد دیگر که بعد از مرجع تقلیدش، اعلم از دیگران است عمل کند (یعنی رعایت اعلم فالاعلم) [۱] و چنانچه در آن مساله، مرجع دوم نیز قائل به احتیاط واجب باشد، مقلد باز می‏‌تواند به نظریه مرجع سومی که بعد از مرجع دوم، اعلم از دیگران است، مراجعه نماید.

← فتوا به احتیاط
آن در مواردی است که استنباط فقیه از ادلّه، وجوب احتیاط است مانند مورد شبهۀ محصوره.

← تفاوت بین دو قسم
تفاوت میان این دو، جواز رجوع به مجتهد دیگر در فرض نخست و عدم جواز آن در صورت دوم است.

نوع تعبیر از احتیاط واجب در کتب فقهی[ویرایش]

تعبیر به احتیاط در کتاب‌های فتوایی اگر پیش یا پس از فتوا نباشد، بیانگر احتیاط وجوبی است؛ همان‌گونه که منظور فقها از تعبیرهایی مانند: «فیه اشکال»، «فیه تأمّل»، «المشهور کذا» و «قیل کذا» در کتب فتوایی احتیاط وجوبی است.

منظور از «یجب الاحتیاط فی کذا»[ویرایش]

منظور از تعبیر «یجب الاحتیاط فی کذا» فتوا به وجوب احتیاط است، نه احتیاط در فتوا. [۲] [۳] [۴]

پانویس[ویرایش]
 
۱. ر.ک.اعلم فالاعلم.    
۲. العروة الوثقی ج۱، ص۵۴.    
۳. منهاج الصالحین (خویی) ج۱، ص۱۲.    
۴. تحریر الوسیلة ج۱، ص۱۱.    


منبع[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۶.    
سایت اندیشه قم    
سایت پرسمان    
سایت حوزه    


رده‌های این صفحه : فقه | اصطلاحات فقهی | واژه شناسی




جعبه‌ابزار