اجزاء ذاتی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اجزاء ذاتی‌ یا اجزاء قوام‌ و اجزاء ماهیّت‌ عبارت است از آنچه جزء ذات و ماهیت شی‌ء است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

آنچه جزء ذات و داخل در ماهیت شی‌ء است، یعنی اموری که با هم سازنده ماهیت شی‌ء است و قوام ماهیت بدان وابسته است؛ مانند حیوان و ناطق که اجزاء ذاتی انسان‌اند و مانند جوهر و سه‌بعدی که اجزاء قوام جسم‌اند. اجزاء ذاتی، اجزاء قوام، اجزاء مقوّم، ذاتیّات و اجزاء ماهیّت مترادف هستند.
«حدّ شی‌ء از لحاظ ماهیت آن شی‌ء، به اجزاء قوام آن تمامی می‌یابد».
[۱] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (برهان)، ص۲۸۸.

«و چون مسئول عنه یک چیز کلی بود مانند انسان، جواب به تمامی اجزاء ماهیت او باشد و آن حیوان ناطق است که حدّ حقیقی انسان است».
«و جنس و نوع اشتراک دارند در آنکه مقول در جواب ماهواند، و جنس و فصل اشتراک دارند در آنکه اجزاء ماهیت‌اند».

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (برهان)، ص۲۸۸.
۲. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۲۴.    
۳. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۳۲.    


منبع

[ویرایش]
خوانساری، محمد، فرهنگ اصطلاحات منطقی به انضمام واژه نامه فرانسه و انگلیسی، ص۵.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات منطقی | کلیات خمس




جعبه ابزار