اتمام‌حجت بر ضلالت‌پیشگان (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خداوند قبل از نزول عذاب بر گمراهان ، بر آنها اتمام حجت می‌کند . در این مقاله آیات مرتبط با اتمام حجت بر ضلالت‌پیشگان معرفی می‌شوند.


عذاب بعد از اتمام‌حجت

[ویرایش]

نزول عذاب بر جوامع ضلالت‌پيشه، پس از اتمام حجّت الهی بر آنان:
۱. مَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌ وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا.
۲. فَأَمَّا عادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ قالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ‌ وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى‌ عَلَى الْهُدى‌ فَأَخَذَتْهُمْ صاعِقَةُ الْعَذابِ الْهُونِ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ.

عدم گمراهی قبل از اتمام‌حجت

[ویرایش]

منزّه بودن خدا از گمراه كردن انسانها، قبل از اتمام‌حجّت بر آنان:
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ.

علت اتمام‌حجت خداوند

[ویرایش]

علم بيكران خداوند باعث اتمام‌حجّت او بر بندگان قبل از به گمراهى كشاندن آنها:
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ.

اتمام‌حجت و ربوبیت الهی

[ویرایش]

اتمام‌حجّت خدا قبل از اغواى گمراهان، مقتضاى ربوبیّت وى:
وَ لا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ‌ كانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ هُوَ رَبُّكُمْ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ. «غوى‌» به معناى گمراهى است.

روش‌های اتمام حجت خداوند

[ویرایش]


← قرآن


اتمام‌حجّت الهى بر گمراهان، به وسيله قرآن:
۱. قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ. مقصود از «الحق» قرآن است.
۲. وَ أَنْ أَتْلُوَا الْقُرْآنَ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَقُلْ إِنَّما أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِينَ.

← تبيين راه حق از باطل


اتمام‌حجّت خداوند بر مردم، با تبيين راه حق از باطل و هدایت از گمراهى:
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.

← تبیین احکام و حقایق


اتمام‌حجّت خداوند بر ضلالت‌پيشگان، با تبيين احكام و حقايق:
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ.

← ارسال انبیاء


اتمام‌حجّت الهى بر گمراهان، به وسيله ارسال انبیا:
۱. وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
۲. وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ‌ وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ‌ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۵.    
۲. فصّلت/سوره۴۱، آیه۱۵.    
۳. فصّلت/سوره۴۱، آیه۱۷.    
۴. توبه/سوره۹، آیه۱۱۵.    
۵. توبه/سوره۹، آیه۱۱۵.    
۶. هود/سوره۱۱، آیه۳۴.    
۷. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۵، ص ۱۴۰، «غوی‌».    
۸. یونس/سوره۱۰، آیه۱۰۸.    
۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۵، ص ۲۱۱.    
۱۰. بغوی، عبدالله بن احمد، معالم التّنزیل، ج ۲، ص ۴۳۷.    
۱۱. نمل/سوره۲۷، آیه۹۲.    
۱۲. بقره/سوره۲، آیه۲۵۶.    
۱۳. توبه/سوره۹، آیه۱۱۵.    
۱۴. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴.    
۱۵. صافّات/سوره۳۷، آیات۷۱-۷۳.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۹، ص۷۴، برگرفته از مقاله «اتمام حجت بر ضلالت‌پیشگان».    






جعبه ابزار