اتلاف

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اتلاف‌ به معنای از بین بردن و نابود کردن می باشد و واژه یاد شده در فقه در مورد اتلاف مال دیگرى به كار رفته و از آن در باب‌هاى متعدّدى مانند حج، تجارت، اطعمه و اشربه، غصب و جز آن‌ها سخن گفته شده است كه بحث تفصیلى آن در قاعده اتلاف كه از قواعد مشهور فقهى است، خواهد آمد.


حکم وضعی و تکلیفی اتلاف

[ویرایش]

حکم اولی اتلاف مال دیگرى از جهت تکلیفی ، حرمت و از جهت وضعی ضمان است. مواردى به دلیل خاص از این حکم استثنا شده است. در پاره‌اى از این موارد، حرمت بدون ضمان ثابت است- مانند اتلاف صید و گیاه حرم براى محرم ؛ گرچه کفاره در آن دو ثابت است.
در برخى دیگر، برعكس است مانند خوردن مال دیگرى در حال اضطرار كه خورنده،ضامن قیمت آن است؛ بدون این كه مرتكب حرام شده باشد.

← استثنایات از ضمان و حرمت تلف


در مواردى نیز نه ضمان دارد و نه حرمت مانند اتلاف هیأت و شكل آلات لهو و قماری كه ملک غیراند و نیز موردى كه فردى به اکراه دیگرى، مال غیر را تلف كرده است، در این صورت، ضمان بر عهده مكرِه است نه مكرَه.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.    
۲. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۴۳۲-۴۳۷.    
۳. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۲، ص۲۷.    
۴. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۷، ص۵۷.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۱، ص۲۴۴-۲۴۵.    


رده‌های این صفحه : ضمان | فقه




جعبه‌ابزار