اتلافذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اتلاف‌ به معنای از بین بردن و نابود کردن می باشد و واژه یاد شده در فقه در مورد اتلاف مال دیگرى به كار رفته و از آن در باب‌هاى متعدّدى مانند حج، تجارت، اطعمه و اشربه، غصب و جز آن‌ها سخن گفته شده است كه بحث تفصیلى آن در قاعده اتلاف كه از قواعد مشهور فقهى است، خواهد آمد.


حکم وضعی و تکلیفی اتلاف

[ویرایش]

حکم اولی اتلاف مال دیگرى از جهت تکلیفی ، حرمت و از جهت وضعی ضمان است. مواردى به دلیل خاص از این حکم استثنا شده است. در پاره‌اى از این موارد، حرمت بدون ضمان ثابت است- مانند اتلاف صید و گیاه حرم براى محرم ؛ گرچه کفاره در آن دو ثابت است. [۱]
در برخى دیگر، برعكس است مانند خوردن مال دیگرى در حال اضطرار كه خورنده،ضامن قیمت آن است؛ بدون این كه مرتكب حرام شده باشد. [۲]

← استثنایات از ضمان و حرمت تلف


در مواردى نیز نه ضمان دارد و نه حرمت مانند اتلاف هیأت و شكل آلات لهو و قماری [۳] كه ملک غیراند و نیز موردى كه فردى به اکراه دیگرى، مال غیر را تلف كرده است، در این صورت، ضمان بر عهده مكرِه است نه مكرَه. [۴]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.    
۲. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۴۳۲-۴۳۷.    
۳. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۲، ص۲۷.    
۴. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۷، ص۵۷.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۱، ص۲۴۴-۲۴۵.    


رده‌های این صفحه : ضمان | فقه




جعبه‌ابزار