ابویحیی عبدالله بن سعد ابی‌سرح

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابویحیی عبدالله بن سعد ابی‌سرح، صحابی پیامبر اسلام و از کاتبان وحی بود که مدتی مرتد گردید اما مجددا اسلام آورد و توبه نمود. او در فتح مصر شرکت داشت و فرمانده نبرد ذات‌الصواری با رومیان بود. پس از عزلش از ولایت مصر توسط علی بن ابی‌طالب (علیه‌السّلام) به معاویه پیوست و سرانجام به سال ۳۶ هجری قمری در عسقلان درگذشت.


اصل و نسب

[ویرایش]

ابویحیی، عبدالله بن سعد بن ابی سرح، حسام بن حارث بن حُبیِّب قرشی عامری، از قبیله قریش و از تیره بنی‌عامر بود.

کاتب وحی

[ویرایش]

ابن ابی‌سرح از آغاز بعثت، اسلام آورد و از کاتبان رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) بود.

ارتداد

[ویرایش]

عبدالله پس از مدتی گمراه شد و در حال ارتداد از مدینه به مکه رفت. رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) خون او را در روز فتح مکه هدر اعلام کرد.

بیعت مجدد

[ویرایش]

عثمان بن عفان نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) آمد و برای ابن ابی‌سرح امان خواست، زیرا او برادر رضاعی‌اش بود. سپس او، مجددا اسلام آورد و با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در آن روز بیعت کرد. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرمود: "اسلام (مسلمان شدن) گناهان گذشته را می‌پوشاند".

فتح مصر

[ویرایش]

عبدالله بن سعد ابی‌سرح با عمروعاص در فتح مصر مشارکت داشت و فرمانده جناح راست سپاه او بود.

والی مصر

[ویرایش]

عثمان خراج مصر را به او سپرد و بعد از برکنار کردن عمروعاص از ولایت مصر، او را والی آن‌جا گرداند. دوازده سال بر ولایت مصر بود که در آن مدت به افریقا حمله و شهرهایی را فتح کرد.

فرمانده نبرد ذات‌الصواری

[ویرایش]

عبدالله، در نبرد دریایی ذات‌الصواری سال ۳۳ ق رومیان را شکست داد و بر آنان پیروز شد. منطقه نوبه را گشود و با مردم آن مصالحه کرد و آنان اسلام را گردن نهادند.

عبدالله در صفین

[ویرایش]

هنگامی که علی بن ابی‌طالب خلافت را به عهده گرفت، قیس بن سعد بن عباده را به جای او گماشت؛ ابن ابی‌سرح هم به شام، نزد معاویه رفت، اما از نبرد میان معاویه و علی بن ابی‌طالب در صفین کناره گرفت و با علی و معاویه بیعت نکرد.

درگذشت

[ویرایش]

ابن ابی‌سرح به سال ۳۷ هجری قمری در عسقلان در حال اقامه نماز، درگذشت.
[۴] ابن عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله، فتح مصر و مغرب، ص۱۴۵.
[۵] ابن عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله، فتح مصر و مغرب، ص۱۵۵.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۸۸.    
۲. طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۴، ص۲۵۲.    
۳. ابن اثیر، علی بن ابی‌الکرم، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج۱، ص۵۰.    
۴. ابن عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله، فتح مصر و مغرب، ص۱۴۵.
۵. ابن عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله، فتح مصر و مغرب، ص۱۵۵.
۶. ابن خلدون، عبدالرحمن، تاریخ ابن خلدون، ج۷، ص۱۰۷.    


منبع

[ویرایش]

عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۱۶۷.





جعبه ابزار