ابوزبید منذر بن حرمله طلائی قحطانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابوزبید منذر بن حرمله طلائی قحطانی
نسب‌شناسی
نام منذر بن حرمله طلائی قحطانی
کنیه ابوزبید
قبیله قبیله طی
ولادت/وفات
تاریخ وفات سال ۶۲ قمری
شهر وفات کوفه
کشور وفات عراق
مدفن کنار قبر ولید بن عقبه
اطلاعات مذهبی
دین مسیحی
فعالیت‌ها
مهمترین منصب از شعرای عرب در روزگار جاهلیّت و از کارگزاران عمر بن خطاب
تالیفات دیوان شعر


ابوزبید منذر بن حرمله طائی قحطانی کندی (م حدود ۶۲ هـ)، از مسیحیان قبیله طیّ و از شعرای عرب در دو دوره جاهلیت و اسلام بود. نامش را منذر و حرمله ذکر کرده‌اند.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

ابوزبید منذر بن حرمله (حرملة بن منذر) بن معدی کرب بن حنظلة بن نعمان طائی قحطانی کندی، منسوب به قبیله بنی طی بود و در نواحی دمشق زندگی می‌کرد. برخی نام وی را منذر نوشته‌اند.
او دو دوره جاهلیت و اسلام را درک کرد و از شاعران برجسته روزگار خویش به شمار می‌رفت.
[۴] طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۴، ص۲۷۳.
به اخبار و سیره ملوک و پادشاهان آگاهی داشت. در دوران زندگی خویش مسافرت‌های زیادی به بلاد مختلف از جمله مکه، مدینه، نجف، کوفه
[۱۰] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۲، ص۱۳۵.
و رقّه
[۱۱] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۹۴.
داشته است و غالباً در این سفرها به دیدار پادشاهان به ویژه پادشاهان عجم می‌رفت.
به گفته ابن‌قتیبه، وی در دوران خلافت عثمان، هم‌نشین و از ندیمان ولید بن عقبه (والی کوفه) بود و جمحی نیز این مطلب را یادآور شده است.
او نزد خلیفه سوم، عثمان (خلافت ۲۳-۳۵ هـ) از محبوبیت و منزلت خاصی برخوردار بود.
بیشتر اقامت او نزد دایی‌هایش (که از بنی تغلب بودند) بود.
بغدادی می‌نویسد که ابوزبید یگانه نصرانیی بود که خلیفه دوم، عمر او را به جمع‌آوری صدقات در بین قوم خویش مامور کرد.
[۱۵] بغدادی، عبدالقادر، خزانة الادب، ج۲، ص۱۵۵.


مذهب

[ویرایش]

ابن‌حجر عسقلانی و ابن‌عساکر می‌نویسند که وی در بین مسلمانان زندگی می‌کرد، ولی اسلام نیاورده و بر نصرانیت خویش باقی ماند. البته برخی چون طبری و ابن‌اثیر معتقدند که وی در نهایت به دست ولید بن عقبه به اسلام روی آورد.

تاریخ وفات

[ویرایش]

گفته شده که ابوزبید فردی شرابخوار بود و مرگش نیز در حالی فرا رسید که جامی از شراب در دست داشت و به آسمان خیره شده بود و شعر می‌سرود.
[۲۱] ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۲، ص۱۳۷.
تاریخ وفات وی را به اختلاف در حدود ۶۲ هـ در کوفه یا رقه ذکر کرده‌اند. ایشان پس از مرگ در کنار قبر ولید بن عقبه به خاک سپرده شد.
[۲۴] ابن‌منظور، محمد بن مكرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۶، ص۲۷۳.


آثار

[ویرایش]

مجموعه سروده‌های ابوزبید در دیوانی به چاپ رسیده است.
[۲۵] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۹۵.


مطالعه بیشتر

[ویرایش]

برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.
[۲۶] كحاله، عمر رضا، المستدرک علی معجم المؤلفین، ص۱۸۸.
[۲۷] ابن‌عساکر، علی بن حسن، تهذیب تاریخ دمشق، ج۴، ص۱۱۱.
[۲۸] دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۶، ص۷۷۹۱.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابن‌عبدربه، احمد بن محمد، العقد الفرید، ج۳، ص۳۴۸.    
۲. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۳۲۱.    
۳. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۲، ص۳۵۶.    
۴. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۴، ص۲۷۳.
۵. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۲، ص۳۵۶.    
۶. ابن‌عدیم حلبی، عمر بن احمد، بغیة الطلب، ج۵، ص۲۱۸۹.    
۷. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۲، ص۳۶۴.    
۸. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۴، ص۲۷۳.    
۹. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۲، ص۳۵۹.    
۱۰. ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۲، ص۱۳۵.
۱۱. سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۹۴.
۱۲. ابن‌عدیم حلبی، عمر بن احمد، بغیة الطلب، ج۵، ص۲۱۸۹.    
۱۳. ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، الشعر و الشعراء، ص۲۹۲.    
۱۴. جمحی، محمد بن سلّام، طبقات فحول الشعراء، ج۲، ص۵۹۴.    
۱۵. بغدادی، عبدالقادر، خزانة الادب، ج۲، ص۱۵۵.
۱۶. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۳۲۰.    
۱۷. ابن‌حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابه، ج۷، ص۱۳۷.    
۱۸. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۴، ص۲۷۳.    
۱۹. ابن‌اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۱۰۵.    
۲۰. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۳۲۶.    
۲۱. ابوالفرج اصفهانی، على بن حسين، الاغانی، ج۱۲، ص۱۳۷.
۲۲. زرکلی، خیرالدین بن محمود، الاعلام، ج۷، ص۲۹۳.    
۲۳. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۳۲۵.    
۲۴. ابن‌منظور، محمد بن مكرم، مختصر تاریخ دمشق، ج۶، ص۲۷۳.
۲۵. سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۹۵.
۲۶. كحاله، عمر رضا، المستدرک علی معجم المؤلفین، ص۱۸۸.
۲۷. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تهذیب تاریخ دمشق، ج۴، ص۱۱۱.
۲۸. دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج۶، ص۷۷۹۱.
۲۹. مرزبانی، محمد بن عمران، الموشح، ص۱۰۱.    
۳۰. مرزبانی، محمد بن عمران، الموشح، ص۱۲۹.    


منبع

[ویرایش]

پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۲۴۵، برگرفته از مقاله «ابوزبید حرملة بن منذر طائی».
عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۲۱۲.






جعبه ابزار