ابواحمد عبدالعزیز بن‌ یحیی جلودی بصری

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



جَلودی‌، ابواحمد عبدالعزیز بن‌ یحیی ‌بن‌ احمد بصری‌، از بزرگان‌ شیعه ‌ در قرن ‌سوم‌ و اوایل‌ قرن‌ چهارم‌ است.


نسب

[ویرایش]

وی‌ از نوادگان عیسی‌ جلودی‌، از اصحابامام‌ باقر علیه‌السلام‌ بود.

اصلیت

[ویرایش]

درباره‌ نسبت ‌ جلودی‌، اختلاف‌نظر وجود دارد، از جمله‌ گفته‌اند جلود، بر وزن‌ جعفر یا قبول‌، منطقه‌ای‌ است‌ در شام ‌ یا اندلس ‌ یا افریقا یا در منطقه‌ای‌ به‌نام‌ بحر و یا نام‌ شاخه‌ای‌ است‌ از قبیله‌ اَزْد.
[۲] یاقوت‌ حموی‌، ذیل‌ «جلود».
[۳] حسن ‌بن‌ یوسف‌ علامه‌ حلّی‌، رجال‌ العلامه‌ الحلی‌، ج۱، ص‌۱۱۶، چاپ‌ محمدصادق‌ بحرالعلوم‌، نجف‌ ۱۳۸۱/۱۹۶۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۲.


تولد

[ویرایش]

تاریخولادت ‌ وی‌ معلوم‌ نیست‌.

محل زندگی

[ویرایش]

ظاهراً تمام‌ عمر در بصره ‌ بوده‌ و در آن‌جا نزد ابوعبداللّه‌ محمد بن‌ زکریا جوهری‌ غَلاّبی‌ (متوفی‌ ۲۸۰) تلمذ کرده‌ است‌.

اساتید

[ویرایش]

باتوجه‌ به‌ کثرت‌ اخبار منقول‌ از وی‌، شاید بتوان‌ غلاّبی‌ را مهم‌ترین‌ استاد جلودی‌ دانست‌.
[۵] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
[۶] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۵۶، قم‌ ۱۴۰۴.

از دیگر کسانی‌ که‌ جلودی‌ از آن‌ها حدیث ‌ نقل‌ کرده‌ است‌، ابوالخیر احمد بن‌ محمد بن‌ جعفر طائی‌ ،
[۱۳] دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمدبن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص‌۵۳۹، قم‌: مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.
ابوالقاسم‌ عبدالواحد بن‌ عبداللّه‌ بن‌ یونس‌ موصلی‌
[۱۴] حسین‌ بن‌ محمدتقی‌ نوری‌، مستدرک‌ الوسائل‌ و مستنبط‌ المسائل‌، ج‌۳، ص‌۲۸۴، قم‌ ۱۴۰۷ـ۱۴۰۸.
و ابوعبداللّه‌ احمد بن‌ عمار بن‌ خالد
[۱۵] ابن‌طاووس‌، الطرائف‌ فی‌ معرفة‌ مذاهب‌ الطوائف، ج‌۲، ص‌۴۱۷، چاپ‌ جلال‌الدین‌ حسینی‌، قم‌ ۱۴۰۰.
بوده‌اند.

شاگردان

[ویرایش]

درباره‌ شاگردان‌ وی‌ اطلاع‌ چندانی‌ در دست‌ نیست‌، فقط‌ می‌دانیم‌ که‌ احمد بن‌ ابراهیم ‌بن‌ معلّی‌ بصری ، علاوه‌ بر روایت‌ آثار جلودی‌، مستملی‌ وی‌ در بصره‌ بوده‌ است‌ و ابوعلی‌ احمد بن‌ محمد صولی‌ ، شاگرد جلودی‌، نیز در ۳۵۲ یا ۳۵۳ به‌ بغداد رفته‌ و در مسجد بَراثا ، مسجد معروف‌ شیعیان ‌، روایاتی‌ از جلودی‌ نقل‌ کرده‌ است‌.
منزلت‌ جلودی‌ در جامعه‌ امامیه ‌ بصره‌ بدان‌ حد بود که‌ وی‌ را شیخ‌ امامیه‌ در بصره‌ خوانده‌اند.
در هیچ‌یک‌ از کتب‌ رجال‌ ، در درستی‌ عقاید و روایات‌ جلودی‌ تشکیک‌ نشده‌ و او را در علوم‌ گوناگون‌ (همچون‌ تاریخ ‌، حدیث ‌، نجوم ‌، فقه ‌ و کلام ‌) صاحب‌نظر دانسته‌اند.

آثار

[ویرایش]

آثار بسیاری‌ درباره‌ اخبار و سِیر و روایات‌ و مباحث‌ فقهی‌ برای‌ وی‌ برشمرده‌اند.
نجاشی حدود دویست‌ اثر از وی‌ نام‌ برده‌ و گفته‌ که‌ بعضی‌ از آن‌ها را دیده‌، از جمله‌ آنهاست‌: کتاب‌ التفسیر عن‌ علی ؛ مجموع‌ قرائة‌ امیرالمؤمنین‌ علی‌ بن‌ ابی‌طالب ‌ علیه‌السلام‌؛ کتاب‌ الجَمَل ‌؛ کتاب‌ صِفّین‌ ؛ کتاب‌ الحَکَمَین ؛ کتاب‌ مسند امیرالمؤمنین‌ علیه‌السلام‌؛ و کتاب‌ التجارات‌ عن‌ علی .
[۲۲] ابن‌ندیم‌، ج۱، ص‌۱۲۸.

امروزه‌ از بیش‌تر این‌ آثار فقط‌ نامی‌ باقی‌ مانده‌ است‌.

راویان

[ویرایش]

در ۳۱۷ در بصره‌، ابوالعباس‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ بن‌ اسحاق‌ طالقانی ‌ برخی‌ آثار جلودی‌ را از وی‌ سماع ‌ کرده‌ است‌.
[۲۳] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۶۳۰، قم‌ ۱۴۰۴.

این‌ فرد مهم‌ترین‌ راوی ‌ آثار جلودی‌ برای ‌ شیخ‌صدوق‌ (متوفی‌ ۳۸۱) بوده‌ و صدوق ‌ در اغلب‌ آثار خود، آنچه‌ را که‌ به‌ روایت‌ از جلودی‌ آورده‌، از طریق ‌طالقانی نقل‌ کرده‌ است‌.
[۲۴] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
[۲۵] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۵۶، قم‌ ۱۴۰۴.
[۲۶] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۷۱، قم‌ ۱۴۰۴.
[۲۷] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۴۷۲، قم‌ ۱۴۰۴.

هارون‌ بن‌ موسی تلعکبری ‌ (متوفی‌ ۳۸۵)،
[۳۳] ابن‌طاووس‌، فلاح‌ السائل‌ و نجاح‌ المسائل‌ فی‌ عمل‌ الیوم‌ و اللیلة، ج۱، ص‌۱۴۴، چاپ‌ غلامحسین‌ مجیدی‌، قم‌ ۱۳۷۷ش‌.
ابوسعید حسن‌ بن‌ عبداللّه‌ عسکری‌ (متوفی‌ ۳۸۲)
[۳۴] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
و ابوعبداللّه‌ محمد بن‌ احمد صفوانی ‌ (زنده‌ در ۳۵۲) نیز از مهم‌ترین‌ راویان‌ جلودی‌ بوده‌اند.

تألیفات

[ویرایش]

نجاشی‌،
[۳۹] احمدبن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، ج۱، ص‌۲۴۲، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.
یکی‌ از تألیفات جلودی‌ در باب‌ ابن‌عباس ‌، را تفسیره‌ عن‌ الصحابة (یعنی‌ تفسیر ابن‌عباس‌ به‌ روایت‌ از صحابه ‌) ذکر کرده‌ است‌.
ظاهراً این‌ اثر، مأخذ منقولات‌ حاکم‌ حسکانی‌ در شواهد التنزیل‌ از جلودی‌ بوده‌ است‌.
حسکانی‌ این‌ مطالب‌ را به‌ نقل‌ از ابوعبداللّه‌ محمد بن‌ عبداللّه‌ شیرازی‌ (متوفی‌ ۴۲۸) و ابوبکر محمد بن‌ احمد بن‌ محمد جرجرائی ‌ (جرجانی‌) نقل‌ کرده‌ است‌.
ابن‌طاووس ‌ از برخی‌ آثار جلودی‌ که‌ در اختیارش‌ بوده‌، مطالبی‌ نقل‌ کرده‌ است‌.
ابراهیم‌ بن‌ علی کفعمی ‌ (متوفی‌ ۹۰۵)
[۴۷] ابراهیم‌ بن‌ علی‌ کفعمی‌، المصباح‌، ج۱، ص‌۳۰۱ـ۳۰۲، چاپ‌ سنگی‌ (تهران‌) ۱۳۲۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۵.
از کتاب‌ صِفّین‌ جلودی‌ عبارتی‌ نقل‌ کرده‌ است‌.
تاریخوفات ‌ جلودی‌ را ابن‌طاووس‌
[۴۸] ابن‌طاووس‌، محاسبه‌ النفس‌، ج۱، ص‌۵۲، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، نشر القیوم‌، ۱۴۱۹.
سال‌ ۳۰۲، و ابن‌ندیم‌
[۴۹] ابن‌ندیم‌، ج۱، ص۱۲۸.
پس‌ از ۳۳۰ ذکر کرده‌ است‌.
[۵۰] آقابزرگ‌ طهرانی‌، ج‌۱، ص‌۳۱۵.
[۵۱] آقابزرگ‌ طهرانی‌، ج‌۱، ص‌۳۱۲.

باتوجه‌ به‌ روایت‌ محمد بن‌ ابراهیم‌ طالقانی
[۵۲] ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۶۳۰، قم‌ ۱۴۰۴.
و ابوبکر جرجرائی‌ از جلودی‌ در ۳۱۷، تاریخ‌ ۳۰۲ نادرست‌ است‌.

وفات

[ویرایش]

به‌ نوشته‌ خزّاز رازی‌ (خزّاز رازی‌، ص‌۳۲۶)، جلودی‌ در ۱۷ ذیحجه ‌ ۳۳۲ وفات‌ یافت‌ و در روز غدیر دفن ‌شد؛ به‌ نظر می‌رسد که‌ این‌ تاریخ ‌، صحیح‌ باشد.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) آقابزرگ‌ طهرانی‌، الذریعه.
(۲) ابن‌بابویه‌، الامالی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
(۳) ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.
(۴) ابن‌داوود حلّی‌، کتاب‌ الرجال‌، چاپ‌ محمدصادق‌ آل‌ بحرالعلوم‌، نجف‌ ۱۳۹۲/۱۹۷۲، چاپ‌ افست‌ قم‌.
(۵) ابن‌طاووس‌، الطرائف‌ فی‌ معرفة‌ مذاهب‌ الطوائف، چاپ‌ جلال‌الدین‌ حسینی‌، قم‌ ۱۴۰۰.
(۶) ابن‌طاووس‌، فلاح‌ السائل‌ و نجاح‌ المسائل‌ فی‌ عمل‌ الیوم‌ و اللیلة، چاپ‌ غلامحسین‌ مجیدی‌، قم‌ ۱۳۷۷ش‌.
(۷) ابن‌طاووس‌، محاسبه‌ النفس‌، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، نشر القیوم‌، ۱۴۱۹.
(۸) ابن‌ندیم‌، الفهرست.
(۹) عبیداللّه‌ بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.
(۱۰) علی‌ بن‌ محمد خزاز رازی‌، کفایة‌ الاثر فی‌ الن صعلی‌الائمة‌ الاثنی‌عشر، چاپ‌ عبداللطیف‌ حسینی‌ کوه‌کمری‌ خوئی‌، قم‌ ۱۴۰۱.
(۱۱) دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمدبن‌ جریر طبری‌ آملی‌، قم‌: مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.
(۱۲) محمد بن‌ حسن‌ طوسی‌، الفهرست‌، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، قم‌ ۱۴۱۷.
(۱۳) حسن‌ بن‌ یوسف‌ علامه‌ حلّی‌، رجال‌ العلامه‌ الحلی‌، چاپ‌ محمدصادق‌ بحرالعلوم‌، نجف‌ ۱۳۸۱/۱۹۶۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۲.
(۱۴) ابراهیم ‌بن‌ علی‌ کفعمی‌، المصباح‌، چاپ‌ سنگی‌ (تهران‌) ۱۳۲۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۵.
(۱۵) محمد بن‌ محمد مفید، کتاب‌ الامالی‌، چاپ‌ حسین‌ استاد ولی‌ و علی‌اکبر غفاری‌، قم‌ ۱۴۰۳.
(۱۶) احمد بن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.
(۱۷) حسین‌ بن‌ محمدتقی‌ نوری‌، مستدرک‌ الوسائل‌ و مستنبط‌ المسائل‌، قم‌ ۱۴۰۷ـ۱۴۰۸.
(۱۸) یاقوت‌ حموی‌، معجم الادباء.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. احمد بن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، ج۱، ص‌۲۴۰، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.    
۲. یاقوت‌ حموی‌، ذیل‌ «جلود».
۳. حسن ‌بن‌ یوسف‌ علامه‌ حلّی‌، رجال‌ العلامه‌ الحلی‌، ج۱، ص‌۱۱۶، چاپ‌ محمدصادق‌ بحرالعلوم‌، نجف‌ ۱۳۸۱/۱۹۶۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۲.
۴. محمد بن‌ حسن‌ طوسی‌، الفهرست‌، ج۱، ص‌۷۸، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، قم‌ ۱۴۱۷.    
۵. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
۶. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۵۶، قم‌ ۱۴۰۴.
۷. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص‌۹، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۸. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۷۰، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۹. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۸۱، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۱۰. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۲۲۹، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۱۱. علی‌ بن‌ محمد خزاز رازی‌، کفایة‌ الاثر فی‌ الن صعلی‌الائمة‌ الاثنی‌عشر، ج۱، ص‌۱۳۴، چاپ‌ عبداللطیف‌ حسینی‌ کوه‌کمری‌ خوئی‌، قم‌ ۱۴۰۱.    
۱۲. علی‌بن‌ محمد خزاز رازی‌، کفایة‌ الاثر فی‌ الن صعلی‌الائمة‌ الاثنی‌عشر، ج۱، ص۱۶۰، چاپ‌ عبداللطیف‌ حسینی‌ کوه‌کمری‌ خوئی‌، قم‌ ۱۴۰۱.    
۱۳. دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمدبن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص‌۵۳۹، قم‌: مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.
۱۴. حسین‌ بن‌ محمدتقی‌ نوری‌، مستدرک‌ الوسائل‌ و مستنبط‌ المسائل‌، ج‌۳، ص‌۲۸۴، قم‌ ۱۴۰۷ـ۱۴۰۸.
۱۵. ابن‌طاووس‌، الطرائف‌ فی‌ معرفة‌ مذاهب‌ الطوائف، ج‌۲، ص‌۴۱۷، چاپ‌ جلال‌الدین‌ حسینی‌، قم‌ ۱۴۰۰.
۱۶. محمد بن‌ حسن‌ طوسی‌، الفهرست‌، ج۱، ص‌۷۶، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، قم‌ ۱۴۱۷.    
۱۷. محمد بن‌ حسن‌ طوسی‌، الفهرست‌، ج۱، ص‌۷۸، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، قم‌ ۱۴۱۷.    
۱۸. محمد بن‌ محمد مفید، کتاب‌ الامالی‌، ج۱، ص‌۱۶۵، چاپ‌ حسین‌ استاد ولی‌ و علی‌اکبر غفاری‌، قم‌ ۱۴۰۳.    
۱۹. بن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، ج۱، ص۲۴۰، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.    
۲۰. ابن‌داوود حلّی‌، کتاب‌ الرجال‌، ج۱، ص‌۱۲۹، چاپ‌ محمدصادق‌ آل‌ بحرالعلوم‌، نجف‌ ۱۳۹۲/۱۹۷۲، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۲۱. احمد بن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، ج۱، ص‌۲۴۰۲۴۴، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.    
۲۲. ابن‌ندیم‌، ج۱، ص‌۱۲۸.
۲۳. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۶۳۰، قم‌ ۱۴۰۴.
۲۴. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
۲۵. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۵۶، قم‌ ۱۴۰۴.
۲۶. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۲۷۱، قم‌ ۱۴۰۴.
۲۷. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص۴۷۲، قم‌ ۱۴۰۴.
۲۸. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص‌۹، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۲۹. ا ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۳۶، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۳۰. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۵۳، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۳۱. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۶۹۱۷۰، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۳۲. ابن‌بابویه‌، علل‌ الشرایع، ج‌۱، ص۱۸۱، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.    
۳۳. ابن‌طاووس‌، فلاح‌ السائل‌ و نجاح‌ المسائل‌ فی‌ عمل‌ الیوم‌ و اللیلة، ج۱، ص‌۱۴۴، چاپ‌ غلامحسین‌ مجیدی‌، قم‌ ۱۳۷۷ش‌.
۳۴. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۲۲۹، قم‌ ۱۴۰۴.
۳۵. دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمد بن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص‌۱۱۰، قم‌:مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.    
۳۶. دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمد بن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص۱۲۸، قم‌:مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.    
۳۷. دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمد بن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص۱۴۶، قم‌:مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.    
۳۸. دلائل‌ الامامة، منسوب‌ به‌ محمد بن‌ جریر طبری‌ آملی‌، ج۱، ص۱۵۳، قم‌:مؤسسه‌البعثه‌، ۱۴۱۳.    
۳۹. احمدبن‌ علی‌ نجاشی‌، فهرست‌ اسماء مصنّفی‌ الشیعة‌ المشتهر برجال‌ النجاشی‌، ج۱، ص‌۲۴۲، چاپ‌ موسی‌ شبیری‌ زنجانی‌، قم‌ ۱۴۰۷.
۴۰. عبیداللّه‌ بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص‌۶۶، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۱. عبیداللّه‌ بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص۱۶۹، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۲. عبیداللّه‌ بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص۱۷۸، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۳. عبیداللّه ‌بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص۱۹۸، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۴. عبیداللّه ‌بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص۴۰۱، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۵. عبیداللّه ‌بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص۵۷۲، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۶. عبیداللّه ‌بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۲، ص‌۱۶۷، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    
۴۷. ابراهیم‌ بن‌ علی‌ کفعمی‌، المصباح‌، ج۱، ص‌۳۰۱ـ۳۰۲، چاپ‌ سنگی‌ (تهران‌) ۱۳۲۱، چاپ‌ افست‌ قم‌ ۱۴۰۵.
۴۸. ابن‌طاووس‌، محاسبه‌ النفس‌، ج۱، ص‌۵۲، چاپ‌ جواد قیومی‌ اصفهانی‌، نشر القیوم‌، ۱۴۱۹.
۴۹. ابن‌ندیم‌، ج۱، ص۱۲۸.
۵۰. آقابزرگ‌ طهرانی‌، ج‌۱، ص‌۳۱۵.
۵۱. آقابزرگ‌ طهرانی‌، ج‌۱، ص‌۳۱۲.
۵۲. ابن‌بابویه‌، الامالی‌، ج۱، ص‌۶۳۰، قم‌ ۱۴۰۴.
۵۳. عبیداللّه‌ بن‌ عبداللّه‌ حسکانی‌، شواهدالتنزیل‌ لقواعد التفضیل‌، ج‌۱، ص‌۶۶، چاپ‌ محمدباقر محمودی‌، تهران‌ ۱۴۱۱/۱۹۹۰.    


منبع

[ویرایش]
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله « ابواحمد جلودی»، شماره۴۷۹۶.    






جعبه ابزار