ابراهیم و اسماعیل

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خداوند در قرآن کریم به ماجراهای ابراهیم علیه‌السّلام و اسماعیل علیه‌السّلام اشاره کرده و آزمایش‌های سختی که این دو پیامبر الهی با آن‌ها مواجه شدند، پرداخته است.


مشورت ابراهیم با اسماعیل

[ویرایش]

مشورت و نظرخواهی ابراهیم علیه‌السّلام از فرزندش اسماعیل علیه‌السّلام درباره ماموریت ذبح وی:
فلما بلغ معه السعی قال یـبنی انی اری فی المنام انی اذبحک فانظر ماذا تری قال یـابت افعل ما تؤمر ستجدنی ان شاء الله من الصبرین. (از لحن جمله «فانظر ماذاتری» (بنگر رای توچیست؟) نوعی نظرخواهی و مشورت استفاده می‌شود؛ هر چند فلسفه این کار استفاده ابراهیم علیه‌السّلام از رای اسماعیل علیه‌السّلام نبود؛ بلکه یا برای آزمایش او یا زمینه سازی برای پذیرش فرمان ذبح از سوی اسماعیل علیه‌السّلام بود.)

دلداری دادن اسماعیل به ابراهیم

[ویرایش]

آرامش و دلداری دادن اسماعیل علیه‌السّلام به ابراهیم علیه‌السّلام درباره ماموریت وی برای ذبح فرزندش:
فلما بلغ معه السعی قال یـبنی انی اری فی المنام انی اذبحک فانظر ماذا تری قال یـابت افعل ما تؤمر ستجدنی ان شاء الله من الصبرین. (این که اسماعیل علیه‌السّلام صبر خویش را درباره قربانی شدنش یادآوری می‌کند می‌تواند به منظور دلداری به پدر خود ابراهیم علیه‌السّلام باشد.)

مأموریت ابراهیم و اسماعیل

[ویرایش]

ماموریت ابراهیم علیه‌السّلام و اسماعیل علیه‌السّلام برای آماده سازی کعبه جهت عبادت کنندگان:
... و عهدنا الی ابرهیم و اسمعیل ان طهرا بیتی للطائفین و العکفین و الرکع السجود.

بازسازی و تعمیر کعبه

[ویرایش]

بالا بردن دیوارهای کعبه به دست ابراهیم علیه‌السّلام و اسماعیل علیه‌السّلام:
و اذ یرفع ابرهیم القواعد من البیت و اسمعیل...

شکر ابراهیم برای تولد اسماعیل

[ویرایش]

ستایش ابراهیم علیه‌السّلام به درگاه الهی به شکرانه تولد اسماعیل علیه‌السّلام در دوران پیری‌اش:
الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسمـعیل...

هدیه الهی بودن اسماعیل

[ویرایش]

اسماعیل علیه‌السّلام، هدیه‌ای الهی به ابراهیم علیه‌السّلام:
الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسمعیل...

بشارت خدا به ابراهیم

[ویرایش]

بشارت خداوند به ابراهیم علیه‌السّلام برای تولد اسماعیل علیه‌السّلام:
و ان من شیعته لابرهیم؛ فبشرنه بغلم حلیم. (مقصود از «غلام حلیم» اسماعیل علیه‌السّلام است.
[۷] حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.


مأموریت ذبح اسماعیل

[ویرایش]

ابراهیم علیه‌السّلام مامور به ذبح اسماعیل علیه‌السّلام:
فبشرنـه بغلـم حلیم؛ فلما بلغ معه السعی قال یبنی انی اری فی المنام انی اذبحک... .
[۱۰] حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.


مقام تسلیم اسماعیل

[ویرایش]

اسماعیل علیه‌السّلام، تسلیم در برابر پدر و فرمان خدا به ذبح:
فبشرنـه بغلـم حلیم؛ فلما بلغ معه السعی قال یبنی انی اری فی المنام انی اذبحک فانظر ماذا تری قال یابت افعل ما تومر ستجدنی ان شاء الله من الصبرین؛ فلما اسلما و تله للجبین. (روایات درباره ذبیح که اسحاق علیه‌السّلام یا اسماعیل علیه‌السّلام است، اختلاف دارند؛ اما بر اساس مشهور روایات، ذبیح، اسماعیل علیه‌السّلام است.
[۱۳] حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.


اسکان اسماعیل در مکه

[ویرایش]

اسکان اسماعیل علیه‌السّلام، در سرزمین مکه از سوی ابراهیم علیه‌السّلام:
و اذ قال ابرهیم... ؛ ربنآ انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرم ربنا لیقیموا الصلوة فاجعل افـدة من الناس تهوی الیهم... (کلمه «من» تبعیضیه، و مشهور میان مفسران، مقصود از «ذریة»، اسماعیل علیه‌السّلام است.
[۱۵] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ذیل آیه.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۲.    
۲. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۲.    
۳. بقره/سوره۲، آیه۱۲۵.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۱۲۷.    
۵. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۹.    
۶. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۹.    
۷. حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.
۸. صافات/سوره۳۷، آیه۸۳.    
۹. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۱.    
۱۰. حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.
۱۱. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۱.    
۱۲. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۲.    
۱۳. حويزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، ذیل آیه.
۱۴. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۱ - ۱۰۳.    
۱۵. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ذیل آیه.
۱۶. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۵.    
۱۷. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۷.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «ابراهیم و اسماعیل».    







جعبه ابزار