آیه نفی عذاب بلابیان

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



یکی از دلایل قرآنی بر برائت شرعی، آیه ۱۵ سوره اسراء است.


مورد استدلال به آیه

[ویرایش]

آیه نفی عذاب بلا بیان، از آیاتی است که برای اثبات برائت به آن استدلال شده است: "و ما کنا معذبین حتی نبعث رسولا؛ ما (کسی را) عذاب نمی‌کنیم، مگر آن که قبل از آن (به سوی او) رسولی را می فرستیم."

کیفیت استدلال به آیه

[ویرایش]

مرحوم « آخوند خراسانی » معتقد است دلالت این آیه بر برائت از سایر آیات روشن‌تر می‌باشد.
کیفیت استدلال به آیه چنین است:
۱ فرستادن رسول، کنایه از بیان تکالیف و اتمام حجت می‌باشد.
۲ خداوند در آیه، یک کبرای کلی را بیان فرموده است که تا تکلیف از جانب وی برای بندگان بیان نشودکسی را عذاب نمی‌کند. بنابراین، در مواردی که مکلف دچار شبهه وجوبی یا شبهه تحریمی می‌باشد و بعد از جست وجو، به دلیلی که حکم مسئله را بیان نماید دسترسی پیدا نمی‌کند، در صورت عدم انجام "مشکوک الوجوب" و انجام "مشکوک الحرمة" از عقوبت الهی ایمن می‌باشد.

نقد و ارزیابی

[ویرایش]

بر استدلال به آیه، اشکالاتی وارد شده است، از جمله آن‌که: این آیه، فعلیت عقوبت را نفی می‌کند نه استحقاق آن را و آن چه در برائت لازم است، نفی استحقاق است.
[۲] مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۲۵۷-۲۵۸.
[۴] مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۲۵۷-۲۵۸.
[۵] عراقی، ضیاء الدین، منهاج الاصول، ج۴، ص۲۶.
[۶] نائینی، محمدحسین، فوائدالاصول، ج۳، ص۳۳۱.
[۸] فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل دراصول فقه، ج۱۰، ص۶۱۳.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. اسراء/سوره۱۷،آیه ۱۵.    
۲. مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۲۵۷-۲۵۸.
۳. فاضل لنکرانی، محمد، ایضاح الکفایة، ج۴، ص۳۷۳.    
۴. مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۲۵۷-۲۵۸.
۵. عراقی، ضیاء الدین، منهاج الاصول، ج۴، ص۲۶.
۶. نائینی، محمدحسین، فوائدالاصول، ج۳، ص۳۳۱.
۷. آخوندخراسانی، محمدکاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۳۳۹.    
۸. فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل دراصول فقه، ج۱۰، ص۶۱۳.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «آیه نفر».    






جعبه ابزار