آیت‌اللّه محمدرضا محقق تهرانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیت‌الله حاج شیخ محمدرضا محقق تهرانی (۱۲۹۱-۱۳۷۳ ش)، از دانشمندان و مجتهدین معاصر تهران بوده است. وی در قم و مشهد از دروس آیات عظام: میرزا‌ هاشم قزوینی و حاج آقا حسین طباطبایی قمی، سیدصدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری و سید محمدحجت کوه‌کمره‌ای بهره جُست و در تهران از محضر درس اخلاق و عرفان آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی استفاده نمود. با ورود آیت‌الله بروجردی به قم در سال ۱۳۲۳ش، به مدت نه سال در درس فقه و اصول ایشان حاضر شد و به مدارج بالای علمی دست یافت.
آیت‌الله محقق تهرانی سالیانی در مشهد و تهران به تدریس، تالیف و ارشاد مردم پرداخت و منشا خدماتی گردید. از ایشان آثار متعددی بر جای مانده که حقائقُ الفقه فی شرح شرایع الاسلام شامل یک دوره کامل فقه استدلالی در هفتاد جلد یکی از آثار گرانبهای اوست. وی پس از عمری مجاهد علمی و اخلاقی، سرانجام در ۱۲ اسفند ۱۳۷۳ش برابر با دوم شوال ۱۴۱۵ ق در هشتاد و دو سالگی به جوار رحمت حق شتافت.
آیت الله محمد رضا محقق تهرانی


ولادت

[ویرایش]
شیخ محمدرضا محقق تهرانی فرزند آقاحسین کرمانی و پدر شهید علی محقق، در سال ۱۲۹۱ شمسی در تهران متولد شد.

تحصیلات

[ویرایش]

وی مقدمات و ادبیات را در قم خواند و پس از آن به مشهد مشرف شد و دروس نهایی را از آیت‌الله حاج شیخ هاشم قزوینی و آیت‌الله حاج شیخ کاظم دامغانی و حاج شیخ حسن پائین خیابانی استفاده و تکمیل نموده و در دروس خارج آقا محمد آقازاده کفائی و آیت‌الله العظمی حاج آقا حسین قمی شرکت نموده و دروس معارف را از آیت‌الله میرزا محمدمهدی غروی اصفهانی استفاده کرده است.

تعطیلی حوزه مشهد

[ویرایش]

محمدرضا محقق تهرانی، پس از جریان مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴ شمسی و تبعید آیات عظام خراسان و تعطیلی حوزه علمیه مشهد ناچار به تهران برگشته و از محضر مرحوم آیت‌الله آقامیرزا محمدعلی شاه آبادی بهره‌مند شده و سپس به قم آمده و از محضر آیات عظام حجت و خوانساری و صدر استفاده نمود و سپس به تهران رفت.

شرکت در درس آیت‌الله بروجردی

[ویرایش]

وی پس از مدتی اقامت در تهران و ورود آیت‌الله العظمی بروجردی، باز به قم برگشته و مدت نه سال تمام به اتفاق باجناقش آیت‌الله حاج شیخ محمدجواد خندق آبادی (سعید محمدی) در درس خارج معظم له شرکت نمود.

تدریس در مشهد

[ویرایش]

آیت‌اللّه محمدرضا محقق تهرانی، پس از ۹ سال شرکت در درس خارج آیت‌الله بروجردی، به مشهد عزیمت و به مدت دو سال توقف در مشهد به تدریس پرداخت.

تدریس و تالیف در تهران

[ویرایش]

وی پس از ۲ سال توقف در مشهد، به تهران بازگشته و در مدرسه مروی به تدریس فقه و اصول مشغول شد تا اینکه در سال ۱۳۵۸ش دروس را تعطیل و به تألیف موسوعه (کتاب هفتاد جلدی) حقایق الفقه در شرح شرایع الاسلام پرداخت. وی خیلی نگران این بوده است که مبادا عمرش برای ادامه تألیفات کفاف ندهد، لذا ایشان برای صرفه‌جویی در وقت حتی در بین نمازهای جماعتی که در مسجد برپا می نمودند، مشغول تألیف کتاب می شدند. تاکنون حدود پنجاه جلد از حقایق الفقه چاپ و حدود بیست جلد دیگر در دست تألیف و طبع است. ایشان در مسجد خندق آباد واقع در خیابان مولوی اقامه جماعت می‌نمودند.

وفات

[ویرایش]

آیت‌اللّه محمدرضا محقق تهرانی، در سال ۱۳۷۳ش، در روز عید فطر پس از جمع‌آوری و رسیدگی به امور فطریه‌های نمازگزاران، نزدیک ظهر به لقای حق شتافت. مقبره ایشان در صحن مطهر حضرت معصومه روبروی مقبره آیت‌الله حاج شیخ محمدجواد خندق‌آبادی و آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری می‌باشد.

منبع

[ویرایش]

مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «رحلت آیت‌الله شیخ محمدرضا محقق تهرانی»، تاریخ بازیابی:۱۳۹۹/۱۲/۵.    
دائرةالمعارف طهور، برگرفته از مقاله «حاج شیخ محمدرضا محقق تهرانی»، تاریخ بازیابی:۱۳۹۹/۱۲/۵.    





جعبه ابزار