آیات خدا (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیات، جمع آیه به معنای علامت ظاهر و روشن است. و در موارد گوناگونی مانند معجزه، دلیل،حکم الهی، بنای مرتفع، پند واندرز، جمله‌ای از قرآن که با اعداد مشخص شده و... به کار رفته که در همه آن‌ها علامت بودن لحاظ شده است.
معنای اخیر (آیه قرآن)، در مقاله‌ای مستقل با عنوان آیه (قرآن)، بررسی شده است. در این مقاله افزون بر واژه «آیات» و «آیه»، از افعالی که در قرآن به خدا نسبت داده شده، و مواردی که به تامل و دقت دستور می‌دهد، مانند «اولم یروا»، و «افلاینظرون» نیز استفاده شده است. گفتنی است در صورتی که واژه «آیات» معنایی اعم از آیه قرآن داشته نیز مورد استناد قرار گرفته است.

فهرست مندرجات

۱ - اتقان آیات خدا
۲ - اکثریت و آیات خدا
       ۲.۱ - عدم ایمان اکثریت کافران
۳ - انبیاء و آیات خدا
       ۳.۱ - تسلیم بودن انبیاء
       ۳.۲ - سجده انبیاء
۴ - بدکاران و آیات خدا
       ۴.۱ - سرانجام بدکاران
۵ - بندگان و آیات خدا
       ۵.۱ - پاداش بندگان بصیر به آیات
۶ - تبدیل آیات خدا
       ۶.۱ - کیفر تبدیل آیات خدا
۷ - تبعیت از آیات خدا
       ۷.۱ - عزت در دنیا
       ۷.۲ - از مؤمنان بودن
       ۷.۳ - رهایی‌بخش در قیامت
       ۷.۴ - امنیت از استیصال
۸ - توطئه علیه آیات خدا
۹ - جادوگران فرعون و آیات خدا
۱۰ - حواریون و آیات خدا
۱۱ - دهریون و آیات خدا
۱۲ - روشنگری آیات خدا
       ۱۲.۱ - روشنگر حقانیت خدا
۱۳ - طغیانگران و آیات خدا
       ۱۳.۱ - فرعون
       ۱۳.۲ - طغیانگران ثمود
۱۴ - صالحان و آیات خدا
۱۵ - قارون و آیات خدا
۱۶ - قوم ثمود و آیات خدا
       ۱۶.۱ - کیفر قوم ثمود
۱۷ - قوم عاد و آیات خدا
       ۱۷.۱ - کیفر قوم عاد
۱۸ - قوم نوح و آیات خدا
       ۱۸.۱ - تکذیب آیات خدا
       ۱۸.۲ - کیفر قوم نوح
۱۹ - گمراهان و آیات خدا
۲۰ - مسرفان و آیات خدا
       ۲۰.۱ - جدال در آیات خدا
              ۲۰.۱.۱ - فاقد منطق در جدل
       ۲۰.۲ - عدم ایمان به آیات خدا
۲۱ - نسخ آیات خدا
       ۲۱.۱ - ناسخ آیات خدا
       ۲۱.۲ - تعریف نسخ آیات خدا
۲۲ - یهود و آیات خدا
۲۳ - عناوین مرتبط
۲۴ - پانویس
۲۵ - منبع

اتقان آیات خدا

[ویرایش]

استحكام يافتن آيات (وحی به انبیا)، از سوى خدا به گونه‌اى غير قابل نفوذ براى شیطان:
«و ما أرسلنا من قبلك من رسول و لا نبىّ إلّاإذا تمنّى‌ ألقى الشيطان فى أمنيّته فينسخ اللَّه ما يلقى الشيطان ثمّ يحكم اللَّه ءايته ...؛ما پیش از تو هیچ رسول یا نبیی را نفرستادیم مگر آنکه چون به خواندن آیات مشغول شد شیطان در سخن او چیزی افکند. و خدا آنچه را که شیطان افکنده بود نسخ کرد، سپس آیات خویش را استواری بخشید. و خدا دانا و حکیم است.»

اکثریت و آیات خدا

[ویرایش]

ایمان نياوردن اکثریّت مردم به آيات الهى:
«تلك ءايت الكتب ... و لكنّ أكثر الناس لا يؤمنون؛ اينها آيات كتاب (آسمانى) است... ولى اكثر مردم ايمان نمى‌آورند.»

← عدم ایمان اکثریت کافران


ايمان نياوردن اكثريّت کافران به رغم وجود نشانه‌هاى الهى:
«إنّ فى ذلك لأية و ما كان أكثرهم مؤمنين؛ در اين نشانه روشنى است (بر وجود خدا) ولى اكثر آنها هرگز مؤمن نبوده‌اند.» نيز---)

انبیاء و آیات خدا

[ویرایش]
حالات انبیاء در برابر آیات الهی به شرح ذیل است.

← تسلیم بودن انبیاء


تسلیم بودن انبیا در برابر آيات خدا:
«... وهبنا له إسحق و يعقوب و كلّا جعلنا نبيّا• و اذكر فى الكتب موسى‌ إنّه كان مخلصا و كان رسولا نبيّا• و اذكر فى الكتب إسمعيل إنّه كان صادق الوعد و كان رسولا نبيّا• و اذكر فى الكتب إدريس إنّه كان صدّيقا نبيّا• أولئك الذين أنعم اللَّه عليهم من النبيّين ... إذا تتلى‌ عليهم ءايت الرحمن خرّوا سجدا و بكيّا؛ ... ما اسحاق و یعقوب را به او بخشيديم، و هر يك را پيامبر بزرگى قرار داديم. ... در اين كتاب (آسمانى) از موسی ياد كن، كه او مخلص بود، و رسول و پيامبر والا مقامى. ... در کتاب آسمانی خود از اسماعیل ياد كن كه او در وعده‌هايش صادق و رسول و پيامبر بزرگى بود. ... و در اين كتاب (نيز) از" ادریس" ياد كن، او بسيار راستگو و پيامبر بزرگى بود.... آنها پيامبرانى بودند كه خداوند مشمول نعمتشان قرار داده بود، ... كه وقتى آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مى‌شد به خاك مى‌افتادند و سجده مى‌كردند، در حالى كه گريان بودند.

← سجده انبیاء


سجده و زارى انبياى الهى، هنگام تلاوت شدن آيات الهى بر آنان:
«أولئك الذين أنعم اللَّه عليهم من النبيّين ... إذا تتلى‌ عليهم ءايت الرحمن خرّوا سجدا و بكيّا؛ آنها پيامبرانى بودند كه خداوند مشمول نعمتشان قرار داده بود... آنها كسانى بودند كه وقتى آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مى‌شد به خاك مى‌افتادند و سجده مى‌كردند، در حالى كه گريان بودند.»

بدکاران و آیات خدا

[ویرایش]

بدکاران، استهزاگران و تكذيب‌كنندگان آيات خدا:
«ثمّ كان عقبة الذين أسئوا السوأى‌ أن كذّبوا بايت اللَّه و كانوا بها يستهزءون؛سپس سرانجام كساني كه اعمال بد مرتكب شدند به جائي رسيد كه آيات خدا را تكذيب كردند و آنرا به سخريه گرفتند.»

← سرانجام بدکاران


تکذیب آيات خدا، سرانجام بدكاران:
«ثمّ كان عقبة الذين أسئوا السوأى‌ أن كذّبوا بايت اللَّه و كانوا بها يستهزءون؛سپس سرانجام كساني كه اعمال بد مرتكب شدند به جائي رسيد كه آيات خدا را تكذيب كردند و آنرا به سخريه گرفتند.»
برداشت فوق براين اساس است كه «السوأى» مفعول «اساؤا»، و اسم «كان»، جمله «ان كذبوا» و خبر آن، «عاقبة» باشد.

بندگان و آیات خدا

[ویرایش]

برخورد آگاهانه بندگان خدا با آيات او:
«و عباد الرحمن الذين يمشون على الأرض هونا ...• و الذين إذا ذكّروا بايت ربّهم لم يخرّوا عليها صمّا و عميانا؛ بندگان خاص خداوند رحمن آنها هستند كه با آرامش و بی‌تکبر بر زمين راه مي‌روند... آنها كساني هستند كه هر گاه آيات پروردگارشان به آنها گوشزد شود كر و كور روي آن نمي‌افتند!»

← پاداش بندگان بصیر به آیات


غرفه‌هاى جاودانه بهشت، پاداش بندگان شنوا و با بصیرت آيات خدا:
«و عباد الرحمن الذين يمشون على الأرض هونا ...• و الذين إذا ذكّروا بايت ربّهم لم يخرّوا عليها صمّا و عميانا• أولئك يجزون الغرفة بما صبروا ويلقّون فيها تحيّة و سلما• خلدين فيها حسنت مستقرّا و مقاما؛ بندگان خاص خداوند رحمن آنها هستند كه با آرامش و بی‌تکبر بر زمين راه مي‌روند... آنها كساني هستند كه هر گاه آيات پروردگارشان به آنها گوشزد شود كر و كور روي آن نمي‌افتند!آنها هستند كه درجات عالي بهشت در برابر شكيبائيشان به آنان پاداش داده مي‌شود. و در آن با تحيت و سلام روبرو مي‌شوند. جاودانه در آن خواهند ماند، چه قرارگاه خوب و چه محل اقامت جالبي!»

تبدیل آیات خدا

[ویرایش]

بنی‌اسرائیل، تبدیل و تحريف‌كنندگان آيات الهى:
«سل بنى‌اسرائيل كم ءاتينهم من ءاية بيّنة و من يبدّل نعمة اللَّه ...؛ از بنى اسرائيل بپرس:" چه اندازه نشانه‌هاى روشن به آنها داديم؟" (ولى آنان، نعمتها و امكانات مادى و معنوى را كه خداوند در اختيارشان گذاشته بود، در راه غلط به كار گرفتند.) و كسى كه نعمت خدا را، پس از آنكه به سراغش آمد، تبديل كند (و در مسير خلاف به كار گيرد، گرفتار عذاب شديد الهى خواهد شد) ....»
نعمت خدا در اين آيه مى‌تواند اشاره به آيات الهى باشد، و تبديل آن همان تحريف آن است. مقصود از «تبديل» شايد تحريف حقايق دينى باشد.

← كيفر تبديل آيات خدا


تبديل و تحریف آيات خدا، درپى‌دارنده عذابى شديد:
«سل بنى‌اسرائيل كم ءاتينهم من ءاية بيّنة و من يبدّل نعمة اللَّه ... فإنّ اللَّه شديد العقاب؛ از بنى اسرائيل بپرس:" چه اندازه نشانه‌هاى روشن به آنها داديم؟" (ولى آنان، نعمتها و امكانات مادى و معنوى را كه خداوند در اختيارشان گذاشته بود، در راه غلط به كار گرفتند.) و كسى كه نعمت خدا را، پس از آنكه به سراغش آمد، تبديل كند (و در مسير خلاف به كار گيرد، گرفتار عذاب شديد الهى خواهد شد) كه خداوند شدید العقاب است.»

تبعیت از آیات خدا

[ویرایش]
آثار تبعيّت از آيات خدا عبارتند از:

← عزت در دنیا


پيروى از آيات الهى، سبب عزّت و شرافت در دنیا:
«... لقالوا ربّنا لولا أرسلت إلينا رسولا فنتّبع ءايتك من قبل أن نذلّ و نخزى‌؛... (در قيامت) ميگفتند پروردگارا چرا براي ما پيامبري نفرستادي تا از آيات تو پيروي كنيم پيش از آنكه ذليل و رسوا شويم.»
منتفى بودن «ذلّت» و «خزى» در صورت پیروی از پیامبر و آيات الهى، با عزّت داشتن و شرافت مساوى است.

← از مؤمنان بودن


پيروى از آيات، سبب قرار گرفتن در زمره مؤمنان:
«... فيقولوا ربّنا لولا أرسلت إلينا رسولا فنتّبع ءايتك و نكون من المؤمنين؛... مي‌گفتند پروردگارا چرا رسولي براي ما نفرستادي تا آيات ترا پيروي كنيم و از مؤمنان باشيم ؟»

← رهایی‌بخش در قیامت


پيروى از آيات الهى، رهايى‌بخش انسان در قیامت:
۱. «... لقالوا ربّنا لولا أرسلت إلينا رسولا فنتّبع ءايتك من قبل أن نذلّ و نخزى‌؛... پروردگارا چرا براي ما پيامبري نفرستادي تا از آيات تو پيروي كنيم پيش از آنكه ذليل و رسوا شويم.»
۲. «ولولا أن تصيبهم مّصيبة بما قدّمت أيديهم فيقولوا ربّنا لولا أرسلت إلينا رسولا فنتّبع ءايتك ونكون من المؤمنين؛هرگاه ما پيش از فرستادن پيامبري آنها را به خاطر اعمالشان مجازات مي‌كرديم مي‌گفتند پروردگارا چرا رسولي براي ما نفرستادي تا آيات ترا پيروي كنيم و از مؤمنان باشيم ؟»

← امنیت از استیصال


پيروى از آيات الهى، سبب امنیّت از عذاب استیصال:
«... لقالوا ربّنا لولا أرسلت إلينا رسولا فنتّبع ءايتك من قبل أن نذلّ و نخزى‌؛... پروردگارا چرا براي ما پيامبري نفرستادي تا از آيات تو پيروي كنيم پيش از آنكه ذليل و رسوا شويم.»

توطئه عليه آيات خدا

[ویرایش]

توطئه و كوشش عليه آيات الهى، سبب گرفتارى به عذاب:
۱. «و الذين سعوا فى ءايتنا معجزين أولئك أصحب الجحيم؛و آنها كه (براي تخريب و محو) آيات ما تلاش كردند و چنين مي‌پنداشتند كه مي‌توانند بر اراده حتمي ما غالب شوند اصحاب دوزخ ند.»
۲. «و الذين سعو فى ءايتنا معجزين أولئك لهم عذاب من رجز أليم؛كساني كه سعي در (تكذيب) آيات ما داشتند و گمان كردند مي‌توانند از حوزه قدرت ما بگريزند عذابي بد و دردناك خواهند داشت.»
۳. «و الذين يسعون فى ءايتنا معجزين أولئك فى العذاب محضرون؛ما در هيچ شهر و دياري پيامبري انذار كننده نفرستاديم مگر اينكه مترفين آنها (همانها كه مست ناز و نعمت بودند) گفتند: ما به آنچه شما فرستاده شده‌ ايد.»

جادوگران فرعون و آيات خدا

[ویرایش]

ایمان جادوگران فرعون به آيات (معجزات) عرضه شده از سوى موسی علیه‌السلام:
۱. «و جاءالسحرة فرعون ...• و أوحينا إلى‌ موسى‌ أن ألق عصاك ...• و ألقى السحرة سجدين‌• قالوا ءامنّا بربّ العالمين‌• قال فرعون ءامنتم به قبل أن ءاذن لكم ...• و ما تنقم منّا إلّاأن ءامنّا بايت ربّنا .... ساحران نزد فرعون آمدند ... و به موسى وحی كرديم كه عصاى خود را بيفكن... و ساحران (همگى) به سجده افتادند. و گفتند ما به پروردگار جهانيان ايمان آورديم. فرعون گفت آيا به او ایمان آورديد پيش از آنكه به شما اجازه دهم، .... تنها ايراد تو، به ما اين است كه ما به آيات پروردگار خويش- هنگامى كه براى ما آمد- ايمان آورده‌ايم....»
۲. «قالوا ياموسى‌ إمّا أن تلقى و إمّا أن نكون أوّل من ألقى‌• و ألق ما فى يمينك تلقف ما صنعوا ...• فألقى السحرة سجّدا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى‌• قالوا لن نؤثرك على‌ ما جاءنا من البيّنت ...؛ (ساحران) گفتند اى موسى آيا تو اول (عصاى خود را) مى‌افكنى يا ما اول بيفكنيم؟! و چيزى را كه در دست راست دارى بيفكن، تمام آنچه را آنها ساخته‌اند مى‌بلعد... (موسى عصاى خود را افكند، و آنچه را كه آنها ساخته بودند بلعيد) ساحران همگى به سجده افتادند و گفتند: ما به پروردگار موسى و هارون ايمان آورديم!! گفتند به خدايى كه ما را آفريده ما تو را هرگز بر دلائل روشنى كه به ما رسيده مقدم نخواهيم داشت....»

حواریون و آیات خدا

[ویرایش]

••• درخواست حواریّون عيسى علیه‌السلام از خدا براى نزول مائده آسمانى به صورت آيه خدا:
«قال عيسى ابن مريم اللّهمّ ربّنآ أنزل علينا مآئِدة مّن السّمآء تكون لنا عيدا لّاوّلنا وءاخرنا وءاية مّنك ...؛عيسي عرض كرد: خداوندا، پروردگارا! مائده‌ اي از آسمان بر ما بفرست تا عيدي. براي اول و آخر ما باشد و نشانه‌ اي از تو....»

••• نزول مائده آسمانی براى عیسی علیه‌السلام و حواريون، از آيات خدا:
«قال عيسى ابن مريم اللهم ربّنا أنزل علينا مائدة من السماء تكون لنا عيدا لأوّلنا و ءاخرنا و ءاية منك ...• قال اللَّه إنّى منزّلها عليكم ...؛ عيسي عرض كرد: خداوندا، پروردگارا! مائده‌ اي از آسمان بر ما بفرست تا عيدي. براي اول و آخر ما باشد و نشانه‌ اي از تو... خداوند (دعاي او را مستجاب كرد و) گفت من آنرا بر شما نازل ميكنم....»

دهریون و آیات خدا

[ویرایش]

بهانه جويى دهریون، پس از تلاوت آيات روشن الهى:
«و قالوا ما هى إلّاحياتنا الدنيا نموت و نحيا و ما يهلكنا إلّاالدهر ...• و إذا تتلى‌ عليهم ءايتنا بيّنت ما كان حجّتهم إلّاأن قالوا ائتوا بابائنا ...؛ آنها گفتند: چيزى جز همين زندگی دنیا در كار نيست، گروهى از ما مى‌ميرند و گروهى جاى آنها را مى‌گيرند، و جز طبیعت و روزگار ما را هلاك نمى‌كند،... و هنگامى كه آیات روشن ما بر آنها خوانده مى‌شود دليلى در برابر آن ندارند جز اينكه مى‌گويند اگر راست مى‌گوئيد پدران ما را زنده كنيد....»

روشنگری آيات خدا

[ویرایش]

آيات خدا، آياتى روشنگر و بصیرت‌ آفرين:
۱. «و جعلنا اليل و النهار ءايتين فمحونا ءاية اليل و جعلنا ءاية النهار مبصرة ...؛ما شب و روز را دو نشانه توحيد و عظمت خود) قرار داديم سپس نشانه شب را محو كرده و نشان روز را روشني بخش ‌ ساختيم....»
۲. «و ما منعنا أن نرسل بالأيت ... و ءاتينا ثمود الناقة مبصرة ...؛هيچ چيز مانع ما نبود كه اين معجزات (درخواستي بهانه جويان) را بفرستيم... (از جمله) ما به (قوم) ثمود ناقه داديم (معجزاتي) كه روشنگر بود....»
۳. «و لقد أنزلنا إليكم ءايت مبيّنت ...؛ما بر شما آياتي فرستاديم كه حقايق بسياري را تبيين مي‌كند ....»
۴. «لقد أنزلنا ءايت مبيّنت ...؛ما آياتي فرستاديم كه حقايق بسياري را تبيين مي‌كند ....»
۵. «فلمّا جاءتهم ءايتنا مبصرة ...؛و هنگامي که آيات روشني بخش ما به سراغ آنها آمد ....»
۶. «رسولا يتلوا عليكم ءايت اللَّه مبيّنت ...؛رسولي به سوي شما فرستاده كه آيات روشن الهي را بر شما تلاوت مي‌كند....»

← روشنگر حقانیت خدا


آیات آفاقی و انفسی خدا، روشنگر حقّانيت خدا براى مردم:
«سنريهم ءايتنا فى الأفاق و فى أنفسهم حتّى‌ يتبيّن لهم أنّه الحقّ ...؛به زودي نشانه‌ هاي خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان مي‌دهيم تا آشكار گردد كه او حق است....»

طغیانگران و آیات خدا

[ویرایش]

تکذیب آيات خدا از سوى طغیان‌گران:
«إنّ جهنّم كانت مرصادا• لّلطَّغين مابا• وكذّبوا بايتنا كذّابا؛ جهنم كمين گاهي است بزرگ! و محل بازگشتي براي طغيانگران!و آيات ما را به كلي تكذيب كردند.»

← فرعون


فرعون طغيان‌گر تكذيب‌كننده آيات الهى:
«اذهب إلى‌ فرعون إنّه طغى‌• فأريه الأية الكبرى‌• فكذّب و عصى‌؛ به سوي فرعون برو كه طغيان كرده است سپس موسي معجزه بزرگ را به او نشان داد. اما او تكذيب كرد و عصيان نمود.»

← طغیانگران ثمود


تكذيب آيات الهى از سوى طغيان‌گران ثمود:
«كذّبت ثمود بطغويها• إذ انبعث أشقيها• فقال لهم رسول اللّه ناقة اللّه وسقيها؛ قوم ثمود بر اثر طغيان (پيامبرشان را) تكذيب كردند. آنگاه كه شقي ترين آنها بپاخاست. و فرستاده الهي (صالح) به آنها گفت ناقه خدا را با آبشخورش ‌ واگذاريد (و مزاحم آن نشويد).»

صالحان و آيات خدا

[ویرایش]

ايمان گروهى از صالحان اهل کتاب به آيات الهى:
«... من أهل الكتب أمّة قائمة يتلون ءايت اللَّه ءاناء اليل‌• ... يؤمنون باللَّه و اليوم الأخر ... و أولئك من الصلحين؛... از اهل كتاب جمعيتي هستند كه قيام (به حق و ايمان) مي‌كنند و پيوسته در اوقات شب آيات خدا را مي‌خوانند در حالي كه سجده مي‌نمايند. به خدا و روز ديگر ايمان مي‌آورند،... و آنها از صالحانند.»

قارون و آيات خدا

[ویرایش]

استكبار قارون، فرعون و هامان در برابر آيات روشن الهى:
«و قرون و فرعون و همن و لقد جاءهم موسى‌ بالبيّنت فاستكبروا فى الأرض ...؛قارون و فرعون و هامان را نيز هلاك كرديم، موسي با دلائل روشن به سراغ آنها آمد اما آنها در زمين برتري جوئي كردند....»

قوم ثمود و آیات خدا

[ویرایش]

برخورد خشونت آميز قوم‌ثمود با معجزه صالح علیه‌السلام به صورت آيه خدا:
۱. «و إلى‌ ثمود أخاهم صلحا قال يا قوم ... قد جاءتكم بيّنة من ربّكم هذه ناقة اللَّه لكم ءاية ...• فعقروا الناقة و عتوا عن أمر ربّهم .... ؛ و به سوي (قوم) ثمود برادرشان صالح را فرستاديم گفت اي قوم من! ... دليل روشني از طرف پروردگار براي شما آمده: اين «ناقه» الهي براي شما معجزه‌ اي است... سپس «ناقه» را پي كردند و از فرمان پروردگارشان سرپيچيدند....»
۲. «و يا قوم هذه ناقة اللَّه لكم ءاية ...• فعقروها ...؛ اي قوم من! اين ناقه خداوند است كه براي شما دليل و نشانه‌ اي است... (اما) آنها آن را از پاي در آوردند....»
۳. «... و ءاتينا ثمود الناقة مبصرة فظلموا بها و ما نرسل بالأيت إلّاتخويفا؛...) ما به (قوم) ثمود ناقه داديم (معجزاتي) كه روشنگر بود، اما آنها بر آن ستم كردند (و ناقه را به هلاكت رساندند). ما معجزات را فقط براي تخويف (و اتمام حجت) مي‌فرستيم.»
۴. «قال هذه ناقة ...• ولاتمسّوها بسوء فيأخذكم عذاب يوم عظيم‌• فعقروها ...؛گفت اين ناقه‌ اي است ... كمترين آزاري به آن نرسانيد كه عذاب روز عظيم شما را فرو خواهد گرفت. سرانجام بر آن (ناقه) حمله نموده او را از پاي درآوردند....»
۵. »فقال لهم رسول اللَّه ناقة اللَّه و سقيها• فكذّبوه فعقروها ...؛ و فرستاده الهي (صالح) به آنها گفت ناقه خدا را با آبشخورش ‌ واگذاريد (و مزاحم آن نشويد). ولي آنها او را تكذيب نمودند و ناقه را پي كردند و به هلاكت رساندند....»

← کیفر قوم ثمود


کیفر سخت قوم‌ثمود به دليل رفتار ناروا با آيه خدا (شتر صالح):
۱. «فعقروا الناقة و عتوا عن أمر ربّهم ...• فأخذتهم الرجفة فأصبحوا فى دارهم جثمين؛ سپس «ناقه» را پي كردند و از فرمان پروردگارشان سرپيچيدند... سرانجام زمين لرزه آنها را فرا گرفت و صبحگاهان (تنها) جسم بيجانشان در خانه‌ هاشان باقي مانده بود!»
۲. «قال هذه ناقة ...• فعقروها فأصبحوا ندمين‌• فأخذهم العذاب إنّ فى ذلك لأية ...؛ گفت اين ناقه‌ اي است ... سرانجام بر آن (ناقه) حمله نموده او را از پاي درآوردند، سپس ‌ از كرده خود پشيمان شدند. عذاب الهي آنها را فرو گرفت، در اين آيت و نشانه‌ اي است....»
۳. «فقال لهم رسول اللَّه ناقة اللَّه و سقيها• فكذّبوه فعقروها فدمدم عليهم ربّهم بذنبهم ...؛ و فرستاده الهي (صالح) به آنها گفت ناقه خدا را با آبشخورش ‌ واگذاريد (و مزاحم آن نشويد).ولي آنها او را تكذيب نمودند و ناقه را پي كردند و به هلاكت رساندند، لذا پروردگارشان آنها را به خاطر گناهي كه مرتكب شده بودند در هم كوبيد....»

قوم عاد و آیات خدا

[ویرایش]

قوم‌عاد، تكذيب‌كننده آيات عرضه شده از سوى هود علیه‌السلام به آنان:
۱. «و إلى‌ عاد أخاهم هودا قال يا قوم اعبدوا اللَّه ...• قال الملأ الذين كفروا من قومه إنّا لنريك فى سفاهة و إنّا لنظنّك من الكذبين‌• ... و قطعنا دابر الذين كذّبوا بايتنا و ما كانوا مؤمنين؛ و به سوي قوم عاد برادرشان هود را فرستاديم، گفت اي قوم من! (تنها) خدا را پرستش كنيد ... اشراف كافر قوم او گفتند ما تو را در سفاهت (و ناداني و سبك مغزي) مي‌بينيم و ما مسلما تو را از دروغگويان ميدانيم... و ريشه كساني كه آيات ما را تكذيب كردند و ايمان نياوردند قطع كرديم.»
۲. «و تلك عاد جحدوا بايت ربّهم و عصوا رسله ...؛و اين قوم عاد بود كه آيات پروردگارشان را انكار كردند و رسولان او را معصيت نمودند....»
۳. «فأمّا عاد ... و كانوا بايتنا يجحدون؛اما قوم عاد ... آنها (به خاطر اين پندار) پيوسته آيات ما را انكار مي‌كردند.»
۴. «و اذكر أخا عاد إذ أنذر قومه بالأحقاف ...• ... فما أغنى‌ عنهم سمعهم و لا أبصرهم و لا أفئدتهم من شى‌ء إذ كانوا يجحدون بايت اللَّه ...؛ (سرگذشت هود) برادر قوم عاد را به آنها يادآوري كن، آن زمان كه قومش را در سرزمين احقاف انذار كرد... (اما به هنگام نزول عذاب) نه گوشها و چشمها، و نه عقلهايشان براي آنها سودي نداشت، چرا كه آيات خدا را انكار مي‌كردند....»

← کیفر قوم عاد


کیفر شدن قوم‌عاد به دليل تکذیب آيات الهى:
۱. «و إلى‌ عاد أخاهم هودا قال يا قوم اعبدوا اللَّه ما لكم من إله غيره ...• قال الملأ الذين كفروا من قومه إنّا لنريك فى سفاهة و إنّا لنظنّك من الكذبين‌• ... و قطعنا دابر الذين كذّبوا بايتنا ...؛ و به سوي قوم عاد برادرشان هود را فرستاديم، گفت اي قوم من! (تنها) خدا را پرستش كنيد كه جز او معبودي براي شما نيست... اشراف كافر قوم او گفتند ما تو را در سفاهت (و ناداني و سبك مغزي) مي‌بينيم و ما مسلما تو را از دروغگويان ميدانيم... و ريشه كساني كه آيات ما را تكذيب كردند و ايمان نياوردند قطع كرديم.»
۲. «و تلك عاد جحدوا بايت ربّهم ...• و أتبعوا فى هذه الدنيا لعنة و يوم القيمة ... ألا بعدا لعاد قوم هود؛ و اين قوم عاد بود كه آيات پروردگارشان را انكار كردند... بدنبال آنها در اين جهان لعنت (و نام ننگين) ماند و در قيامت (گفته مي‌شود) ... دور باد عاد، قوم هود، (از رحمت خدا و خیر و سعادت).»
۳. «فأمّا عاد ... و كانوا بايتنا يجحدون‌• فأرسلنا عليهم ريحا صرصرا فى أيّام نحسات لنذيقهم عذاب الخزى ...؛ اما قوم عاد ... آنها (به خاطر اين پندار) پيوسته آيات ما را انكار مي‌كردند. سرانجام تند بادي شديد و هول انگيز و سرد و سخت در روزهائي شوم و پر غبار بر آنها فرستاديم، تا عذاب خوار كننده را در زندگي دنيا به آنها بچشانيم، و عذاب آخرت از آن هم خوار كننده تر است....»
۴. «واذكر أخا عاد إذ أنذر قومه بالأحقاف ...• و لقد مكّنَّهم فيما إن مكّنَّكم فيه ... إذ كانوا يجحدون بايت اللَّه و حاق بهم ما كانوا به يستهزءون؛ (سرگذشت هود) برادر قوم عاد را به آنها يادآوري كن، آن زمان كه قومش را در سرزمين احقاف انذار كرد... ما به آنها (قوم عاد) قدرتي داديم كه به شما نداديم ... چرا كه آيات خدا را انكار مي‌كردند، و سرانجام آنچه را ا ستهزا مي‌كردند بر آنها وارد شد.»

قوم نوح و آیات خدا

[ویرایش]

تذکّر آيات الهى از سوى نوح علیه‌السلام امرى سنگين و غير قابل پذيرش قومش:
«و اتل عليهم نبأ نوح إذ قال لقومه يا قوم إن كان كبر عليكم مقامى و تذكيرى بايت اللَّه فعلى اللَّه توكّلت ...؛بخوان بر آنها سرگذشت نوح را، آن هنگام كه به قوم خود گفت اي قوم من اگر موقعيت و يادآوري من نسبت به آيات الهي بر شما سنگين (و غير قابل تحمل) است (هر كار از دستتان ساخته است بكنيد) من بر خدا توكل كرده‌ ام ....»

← تکذیب آیات خدا


قوم‌نوح، تكذيب‌كننده آيات الهى:
۱. «لقد أرسلنا نوحا إلى‌ قومه ...• فكذّبوه ... و أغرقنا الذين كذّبوا بايتنا ...؛ ما نوح را به سوي قومش فرستاديم... اما سرانجام او را تكذيب كردند... و آنها كه آيات ما را تكذيب كردند غرق نموديم ....»
۲. «... فنجّينه و من معه فى الفلك و جعلنهم خلئف و أغرقنا الذين كذّبوا بايتنا ...؛... و ما او و كساني را كه با او در كشتي بودند نجات داديم، آنها را جانشين (و وارث كافران) قرار داديم و كساني را كه آيات ما را تكذيب كردند ....»
۳. «و نوحا إذ نادى‌ من قبل فاستجبنا له ...• و نصرنه من القوم الذين كذّبوا بايتنا ...؛ و نوح را (به يادآور) هنگامي كه پيش از آنها (ابراهيم و لوط) پروردگار خود را خواند، ما دعاي او را مستجاب كرديم...و او را در برابر جمعيتي كه آيات ما را تكذيب كرده بودند ياري نموديم....»

← کیفر قوم نوح


مجازات شديد قوم‌نوح به دليل تكذيب آيات الهى:
۱. «لقد أرسلنا نوحا إلى‌ قومه ...• فكذّبوه ... و أغرقنا الذين كذّبوا بايتنا ...؛ ما نوح را به سوي قومش فرستاديم... اما سرانجام او را تكذيب كردند... و آنها كه آيات ما را تكذيب كردند غرق نموديم ....»
۲. «و نوحا إذ نادى‌ من قبل ...• و نصرنه من القوم الذين كذّبوا بايتنا ... فأغرقنهم أجمعين؛ و نوح را (به يادآور) هنگامي كه پيش از آنها (ابراهيم و لوط) پروردگار خود را خواند... و او را در برابر جمعيتي كه آيات ما را تكذيب كرده بودند ياري نموديم... لذا همه را غرق كرديم.»

گمراهان و آيات خدا

[ویرایش]

گمراهان، تكذيب‌كننده آيات خدا:
«أ لم تكن ءايتى تتلى‌ عليكم فكنتم بها تكذّبون‌• قالوا ربّنا غلبت علينا شقوتنا و كنّا قوما ضالّين؛آيا آيات من بر شما خوانده نمي‌شد و آن را تكذيب مي‌كرديد؟! مي گويند: پروردگارا! شقاوت ما بر ما چيره شد و ما قوم گمراهي بوديم.»

مسرفان و آیات خدا

[ویرایش]
در این عنوان رفتار مسرفان با آیات خدا با توجه به آیات قرآن معرفی می‌شوند.

← جدال در آیات خدا


جدال‌ كنندگان در آيات الهى مردمى مسرف و شكّاك:
«... كذلك يضلّ اللّه من هو مسرف مّرتاب‌• الّذين يجدلون فى ءايت اللّه بغير سلطن أتيهم ...؛ ... اينگونه خداوند هر اسرافكار تردید كننده‌ اي را گمراه مي‌سازد. همانها كه در آيات الهي بيآنكه براي آنها آمده باشد به مجادله برمي خيزند....»

←← فاقد منطق در جدل


مسرفان جدال كننده در آيات حق، فاقد منطق و برهان:
«... كذلك يضلّ اللّه من هو مسرف مّرتاب‌• الّذين يجدلون فى ءايت اللّه بغير سلطن أتيهم ...؛ پ... اينگونه خداوند هر اسرافكار ترديد كننده‌ اي را گمراه مي‌سازد. همانها كه در آيات الهي بيآنكه براي آنها آمده باشد به مجادله برمي خيزند....»

← عدم ایمان به آیات خدا


ایمان نداشتن مسرفان به آيات الهى:
«وكذلك نجزى من أسرف ولم يؤمن بايت ربّه ولعذاب الأخرة أشدّ و أبقى‌؛و اينگونه جزا ميدهيم كسي را كه اسراف كند و ايمان به آيات پروردگارش نياورد و عذاب آخرت شديدتر و پايدارتر است!»

نسخ آیات خدا

[ویرایش]

امكان نسخ شدن آيات الهى:
«ما ننسخ من ءاية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها ...؛هيچ حكمي ‌را نسخ نمي‌كنيم، و يا نسخ آن را به تاخير نمي‌اندازيم، مگر اينكه بهتر از آن، يا همانند آن را، جانشين آن ميسازيم....»

← ناسخ آیات خدا


نسخ و تبديل آيات در اختيار خدا:
«ما ننسخ من ءاية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها أ لم تعلم أنّ اللَّه على‌ كلّ شى‌ء قدير؛هيچ حكمي ‌را نسخ نمي‌كنيم، و يا نسخ آن را به تاخير نمي‌اندازيم، مگر اينكه بهتر از آن، يا همانند آن را، جانشين آن ميسازيم آيا نمي‌داني كه خداوند بر هر چيز قادر است ؟»

← تعریف نسخ آیات خدا


جايگزينى آياتى بهتر يا مشابه، در صورت نسخ شدن آیات ديگر:
«ما ننسخ من ءاية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها ...؛هيچ حكمي ‌را نسخ نمي‌كنيم، و يا نسخ آن را به تاخير نمي‌اندازيم، مگر اينكه بهتر از آن، يا همانند آن را، جانشين آن ميسازيم....»

يهود و آيات خدا

[ویرایش]

كفر یهود به آيات الهى:
«ضربت عليهم الذّلّة أين ماثقفوا إلّابحبل مّن اللَّه وحبل مّن النَّاس وبآءو بغضب مّن اللّه وضربت عليهم المسكنة ذلك بأنّهم كانوا يكفرون بايت اللّه ...؛آنها هر كجا يافت شوند مهر ذلت بر آنان خورده است، مگر با ارتباط به خدا (و تجديد نظر در روش ناپسند خود) و (يا) با ارتباط به مردم (و وابستگي به اين و آن) و در خشم خدا مسكن گزيده‌ اند، و مهر بيچارگي بر آنها زده شده، چرا كه آنها به آيات خدا كفر مي‌ورزند....»

عناوین مرتبط

[ویرایش]

آیات آفاقی (قرآن)، آیات انفسی (قرآن)، آیات خدا در بنی‌اسرائیل (قرآن)، ارائه آیات خدا (قرآن)، ارزش آیات خدا (قرآن)، استکبار در برابر آیات خدا (قرآن)، استهزای آیات خدا (قرآن)، اشراف و آیات خدا (قرآن)، اعراض از آیات خدا (قرآن)، بهره‌گیری از آیات خدا (قرآن)، تبیین آیات خدا (قرآن)، تذکر آیات خدا (قرآن)، تعقل در آیات خدا (قرآن)، تکذیب آیات خدا (قرآن)، تلاوت آیات خدا (قرآن)، تهمت جادو به آیات خدا (قرآن)، روشنی آیات خدا (قرآن)، سوداگری با آیات خدا (قرآن)، ظالمان و آیات خدا (قرآن)، ظلم به آیات خدا (قرآن)، عالمان و آیات خدا (قرآن)، غفلت از آیات خدا (قرآن)، فاسقان و آیات خدا (قرآن)، فراموشی آیات خدا (قرآن)، فرعون و آیات خدا (قرآن)، فرعونیان و آیات خدا (قرآن)، فهم آیات خدا (قرآن)، کفر به آیات خدا (قرآن)، متکبران و آیات خدا (قرآن)، متنعمان و آیات خدا (قرآن)، مجادله در آیات خدا (قرآن)، مشرکان و آیات خدا (قرآن)، مکر در آیات خدا (قرآن)، مؤمنان و آیات خدا (قرآن)، نزول آیات خدا (قرآن)، نقش آیات خدا (قرآن)، یقین به آیات خدا (قرآن).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳.     .
۲. حج/سوره۲۲، آیه۵۲.    
۳. رعد/سوره۱۳، آیه۱.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۱۰۷.    
۵. شعراء/سوره۲۶، آیه۸.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۱۹۰.    
۷. شعراء/سوره۲۶، آیه۶۷.    
۸. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۰۳.    
۹. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۲۱.    
۱۰. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۳۹.    
۱۱. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۵۸.    
۱۲. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۷۴.    
۱۳. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۹۰.    
۱۴. مریم/سوره۱۹، آیه۴۹.    
۱۵. مریم/سوره۱۹، آیه۵۱.    
۱۶. مریم/سوره۱۹، آیه۵۴.    
۱۷. مریم/سوره۱۹، آیه۵۶.    
۱۸. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۱۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۸۳.    
۲۰. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۸۹.    
۲۱. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۹۴.    
۲۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۹۷-۹۸.    
۲۳. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۲۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۹۷-۹۸.    
۲۵. روم/سوره۳۰، آیه۱۰.    
۲۶. روم/سوره۳۰، آیه۱۰.    
۲۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۴۶۳.    
۲۸. فرقان.سوره۲۵، آیه۶۳.    
۲۹. فرقان.سوره۲۵، آیه۷۳.    
۳۰. فرقان.سوره۲۵، آیه۶۳.    
۳۱. فرقان.سوره۲۵، آیه۷۳.    
۳۲. فرقان.سوره۲۵، آیه۷۵.    
۳۳. فرقان.سوره۲۵، آیه۷۶.    
۳۴. بقره/سوره۲، آیه۲۱۱.    
۳۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۸۹.    
۳۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۹۰.    
۳۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص۵۴۰.    
۳۸. بقره/سوره۲، آیه۲۱۱.    
۳۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۸۹.    
۴۰. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۴.    
۴۱. قصص/سوره۲۸، آیه۴۷.    
۴۲. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۴.    
۴۳. قصص/سوره۲۸، آیه۴۷.    
۴۴. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۴.    
۴۵. حج/سوره۲۲، آیه۵۱.    
۴۶. سبأ/سوره۳۴، آیه۵.    
۴۷. سبأ/سوره۳۴، آیه۳۴.    
۴۸. اعراف/سوره۷، آیه۱۱۳.    
۴۹. اعراف/سوره۷، آیه۱۱۷.    
۵۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۲۰.    
۵۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۲۱.    
۵۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۲۳.    
۵۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۲۶.    
۵۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۶، ص۲۸۹.    
۵۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۶، ص۲۹۹.    
۵۶. طه/سوره۲۰، آیه۶۵.    
۵۷. طه/سوره۲۰، آیه۶۹.    
۵۸. طه/سوره۲۰، آیه۷۰.    
۵۹. طه/سوره۲۰، آیه۷۲.    
۶۰. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۲۳۵.    
۶۱. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۲۴۵.    
۶۲. مائده/سوره۵، آیه۱۱۴.    
۶۳. مائده/سوره۵، آیه۱۱۴.    
۶۴. مائده/سوره۵، آیه۱۱۵.    
۶۵. جاثیه/سوره۴۵، آیه۲۴.    
۶۶. جاثیه/سوره۴۵، آیه۲۵.    
۶۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۱، ص۲۶۹.    
۶۸. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۱، ص۲۷۱-۲۷۴.    
۶۹. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۲.    
۷۰. اسراء/سوره۱۷، آیه۵۹.    
۷۱. نور/سوره۲۴، آیه۳۴.    
۷۲. نور/سوره۲۴، آیه۴۶.    
۷۳. نمل/سوره۲۷، آیه۱۳.    
۷۴. طلاق/سوره۶۵، آیه۱۱.    
۷۵. فصلت/سوره۴۱، آیه۵۳.    
۷۶. نباء/سوره۷۸، آیه۲۱.    
۷۷. نباء/سوره۷۸، آیه۲۲.    
۷۸. نباء/سوره۷۸، آیه۲۸.    
۷۹. نازعات/سوره۷۹، آیه۱۷.    
۸۰. نازعات/سوره۷۹، آیه۲۰.    
۸۱. نازعات/سوره۷۹، آیه۲۱.    
۸۲. شمس/سوره۹۱، آیه۱۱.    
۸۳. شمس/سوره۹۱، آیه۱۲.    
۸۴. شمس/سوره۹۱، آیه۱۳.    
۸۵. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۱۳.    
۸۶. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۱۴.    
۸۷. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۳۹.    
۸۸. اعراف/سوره۷، آیه۷۳.    
۸۹. اعراف/سوره۷، آیه۷۷.    
۹۰. هود/سوره۱۱، آیه۶۴.    
۹۱. هود/سوره۱۱، آیه۶۵.    
۹۲. اسراء/سوره۱۷، آیه۵۹.    
۹۳. شعراء/سوره۲۶، آیات۱۵۵- ۱۵۷.    
۹۴. شمس/سوره۹۱، آیه۱۳.    
۹۵. شمس/سوره۹۱، آیه۱۴.    
۹۶. اعراف/سوره۷، آیه۷۷.    
۹۷. اعراف/سوره۷، آیه۷۸.    
۹۸. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۵۵.    
۹۹. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۵۷.    
۱۰۰. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۵۸.    
۱۰۱. شمس/سوره۹۱، آیه۱۳.    
۱۰۲. شمس/سوره۹۱، آیه۱۴.    
۱۰۳. اعراف/سوره۷، آیه۶۵.    
۱۰۴. اعراف/سوره۷، آیه۶۶.    
۱۰۵. اعراف/سوره۷، آیه۷۲.    
۱۰۶. هود/سوره۱۱، آیه۵۹.    
۱۰۷. فصلت/سوره۴۱، آیه۱۵.    
۱۰۸. أحقاف/سوره۴۶، آیه۲۱.    
۱۰۹. أحقاف/سوره۴۶، آیه۲۶.    
۱۱۰. اعراف/سوره۷، آیه۶۵.    
۱۱۱. اعراف/سوره۷، آیه۶۶.    
۱۱۲. اعراف/سوره۷، آیه۷۲.    
۱۱۳. هود/سوره۱۱، آیه۵۹.    
۱۱۴. هود/سوره۱۱، آیه۶۰.    
۱۱۵. فصلت/سوره۴۱، آیه۱۵.    
۱۱۶. فصلت/سوره۴۱، آیه۱۶.    
۱۱۷. أحقاف/سوره۴۶، آیه۲۱.    
۱۱۸. أحقاف/سوره۴۶، آیه۲۶.    
۱۱۹. یونس/سوره۱۰، آیه۷۱.    
۱۲۰. اعراف/سوره۷، آیه۵۹.    
۱۲۱. اعراف/سوره۷، آیه۶۴.    
۱۲۲. یونس/سوره۱۰، آیه۷۳.    
۱۲۳. أنبیا/سوره۲۱، آیه۷۶.    
۱۲۴. أنبیا/سوره۲۱، آیه۷۷.    
۱۲۵. اعراف/سوره۷، آیه۵۹.    
۱۲۶. اعراف/سوره۷، آیه۶۴.    
۱۲۷. أنبیا/سوره۲۱، آیه۷۶.    
۱۲۸. أنبیا/سوره۲۱، آیه۷۷.    
۱۲۹. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۵.    
۱۳۰. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۶.    
۱۳۱. غافر/سوره۴۰، آیه۳۴.    
۱۳۲. غافر/سوره۴۰، آیه۳۵.    
۱۳۳. غافر/سوره۴۰، آیه۳۴.    
۱۳۴. غافر/سوره۴۰، آیه۳۵.    
۱۳۵. طه/سوره۲۰، آیه۱۲۷.    
۱۳۶. بقره/سوره۲، آیه۱۰۶.    
۱۳۷. بقره/سوره۲، آیه۱۰۶.    
۱۳۸. بقره/سوره۲، آیه۱۰۶.    
۱۳۹. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۱۲.    


منبع

[ویرایش]
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱، ص۴۱۹، برگرفته از مقاله «آیات خدا».    


رده‌های این صفحه : آیات الهی | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار