آیات اخلاقی در قرآن

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیات بسیاری از قرآن کریم در فضائل اخلاقی است که به آنها اشاره می‌کنیم.


توکل

[ویرایش]

«و من یتوکل علی الله فهو حسبه ان الله بالغ امره قد جعل الله لکل شی ء قدرا» وهر کس بر خدا توکل کند، کفایت امرش را می‌کند، خداوند فرمان خود را به انجام می‌رساند، و خدا برای هرچیزی اندازه‌ای قرار داده است.

تقوا

[ویرایش]

«من یتق الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب» هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم می‌کند و او از جایی که گمان ندارد، روزی می‌دهد.

شکر نعمت، کفر نعمت

[ویرایش]

«لئن شکرتم لازیدنکم و لئن کفرتم ان عذابی لشدید» اگر شکرگزاری کنید، ( نعمت خود را) بر شما خواهم افزود، و اگر ناسپاسی کنید، مجازاتم شدید است.

صبر

[ویرایش]

«و اصبروا ان الله مع الصابرین» و صبر و استقامت کنید که خداوند با استقامت کنندگان است.

توبه

[ویرایش]

«یا ایها الذین آمنوا توبوا الی الله توبة نصوحا عسی ربکم ان یکفر عنکم سیئاتکم و یدخلکم جنات تجری من تحتها الانهار» ‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بسوی خدا توبه کنید، توبه‌ای خالص، امید است (با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشدو شما را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است، وارد کند.

اخلاص

[ویرایش]

«فادعوا الله مخلصین له الدین و لو کره الکافرون» (تنها) خدا را بخوانید و دین خود را برای او خالص کنید، هر چند کافران ناخشنود باشند.

رضا

[ویرایش]

«رضوان من الله اکبر» و خشنودی خدا بزرگتر است.

احترام به پدر و مادر

[ویرایش]

«لا تعبدون الا الله و بالوالدین احسانا» جز خدا را نپرستید وبه پدر و مادر خود احسان کنید.

خوش گفتاری

[ویرایش]

«و قولوا للناس حسنا» وبا مردم (به زبان) خوش سخن بگویید.

امانت

[ویرایش]

«ان الله یامرکم ان تؤدوا الامانات الی اهلها» خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانتها را به صاحبانش بدهید.

عدل

[ویرایش]

«اذا حکمتم بین الناس ان تحکموا بالعدل» هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید.

امر به معروف و نهی از منکر

[ویرایش]

«و لتکن منکم امة یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون» باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی، و امر به معروف و نهی از منکر کنند و آنها همان رستگارانند.

نقض عهد، قطع رحم، فساد

[ویرایش]

«و الذین ینقضون عهد الله من بعد میثاقه و یقطعون ما امر الله به ان یوصل و یفسدون فی الارض اولئک لهم اللعنة» آنها که عهد الهی را پس از محکم کردن می‌شکنند، و پیوندهایی را که خدا دستور به برقراری آن داده قطع می‌کنند، و در روی زمین فساد می‌کنند، لعنت برای آنهاست.

پیروی از احسن

[ویرایش]

«الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه اولئک الذین هداهم الله و اولئک هم اولوا الالباب» همان کسانی که سخنان را می‌شنوند و از نیکوترین آنها پیروی می‌کنند، آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده، و آنها خردمندانند.

صدق و راستگویی

[ویرایش]

«اتقوا الله و کونوا مع الصادقین» از خدا بترسید و با راستگویان باشید.

قرض الحسنه

[ویرایش]

«من ذا الذی یقرض الله قرضا حسنا فیضاعفه له اضعافا کثیرة و الله یقبض و یبصط» کیست که به خدا قرض الحسنه دهد، تا خدا بر آن چند برابر بیفزاید؟ خدا تنگدستی دهد و توانگری بخشد.

قولنامه

[ویرایش]

«اذا تداینتم بدین الی اجل مسمی فاکتبوه» چون وامی تا مدتی معین به یکدیگر می‌دهید، آن را بنویسید.

تمسخرو استهزاء

[ویرایش]

«الذین یلمزون المطوعین من المؤمنین فی الصدقات و الذین لا یجدون الا جهدهم فیسخرون منهم سخر الله منهم و لهم عذاب الیم» آنهایی که از مؤمنان اطاعت کار، در صداقتشان عیب جویی می‌کنند، و کسانی را که (برای انفاق در راه خدا) جز به مقدار (ناچیز) توانایی خود دسترسی ندارند، مسخره می‌نمایند، خدا آنها را مسخره می‌کند و برای آنها عذاب دردناکی است.

القاب زشت

[ویرایش]

«و لا تنابزوا بالالقاب» و با القاب زشت و ناپسند یکدیگررا یاد نکنید.

دروغ

[ویرایش]

«و لا تقولوا لما تصف السنتکم الکذب هذا حلال و هذا حرام لتفتروا علی الله الکذب» به خاطر دروغی که بر زبانتان جاری می‌شود نگویید این حلال است و آن حرام ، تا بر خدا افترا ببندید.

بخل

[ویرایش]

«و لا یحسبن الذین یبخلون بما آتاهم الله من فضله هو خیرا لهم بل هو شر لهم سیطوقون ما بخلوا به یوم القیامة» کسانی که بخل می‌ورزند، و آنچه را خدا از فضل خویش به آنان داده انفاق نمی‌کنند، گمان نکنند این کار به سود آنها است، بلکه برای آنها شر است بزودی در روز قیامت ، آنچه را نسبت به آن بخل ورزیدند، همانند طوقی به گردنشان می‌افکنند.

غیبت

[ویرایش]

«و لا یغتب بعضکم بعضا ا یحب احدکم ان یاکل لحم اخیه میتا فکرهتموه» وهیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ (به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید.

گمان بد

[ویرایش]

«اجتنبوا کثیرا من الظن ان بعض الظن اثم» از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا که بعضی از گمانها گناه است.

تجسس

[ویرایش]

«و لا تجسسوا» و هرگز (در کار دیگران) تجسس نکنید.

حسد

[ویرایش]

«ام یحسدون الناس علی ما آتاهم الله من فضله» با اینکه نسبت به مردم و بر آنچه خدا از فضلش به آنان بخشیده، حسد می‌ورزند؟

ظلم

[ویرایش]

«و سیعلم الذین ظلموا‌ای منقلب ینقلبون» آنها که ستم کردند به زودی می‌دانند که بازگشتشان به کجاست.

شایع کردن زشتیها (تشیع فاحشه)

[ویرایش]

«ان الذین یحبون ان تشیع الفاحشة فی الذین آمنوا لهم عذاب الیم فی الدنیا و ال آخرة» کسانی که دوست دارند زشتیها در میان مردم با ایمان شیوع یابد، عذاب دردناکی برای آنان در دنیا و آخرت است.

سخن چینی

[ویرایش]

«هماز مشاء بنمیم» کسی که بسیار عیبجوست و به سخن چینی آمدو شد می‌کند، (پیروی مکن).

عیب جویی

[ویرایش]

«ویل لکل همزة لمزة» وای بر هر بدگوی عیبجویی.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. طلاق/سوره۶۵، آیه۳.    
۲. طلاق/سوره۶۵، آیه۲و۳.    
۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۷.    
۴. انفال/سوره۸، آیه۴۶.    
۵. تحریم/سوره۶۶، آیه۸.    
۶. غافر/سوره۴۰، آیه۱۴.    
۷. توبه/سوره۹، آیه۷۲.    
۸. بقره/سوره۲، آیه۸۳.    
۹. بقره/سوره۲، آیه۸۳.    
۱۰. نساء/سوره۴، آیه۵۸.    
۱۱. نساء/سوره۴، آیه۵۸.    
۱۲. ال عمران/سوره۳، آیه۱۰۴.    
۱۳. رعد/سوره۱۳، آیه۲۵.    
۱۴. زمر/سوره۳۹، آیه۱۸.    
۱۵. توبه/سوره۹، آیه۱۱۹.    
۱۶. بقره/سوره۲، آیه۲۴۵.    
۱۷. بقره/سوره۲، آیه۲۸۲.    
۱۸. توبه/سوره۹، آیه۷۹.    
۱۹. حجرات/سوره۴۹، آیه۱۱.    
۲۰. نحل/سوره۱۶، آیه۱۱۶.    
۲۱. ال عمران/سوره۳، آیه۱۸۰.    
۲۲. حجرات/سوره۴۹، آیه۱۲.    
۲۳. حجرات/سوره۴۹، آیه۱۲.    
۲۴. حجرات/سوره۴۹، آیه۱۲.    
۲۵. نساء/سوره۴، آیه۵۴.    
۲۶. شعراء/سوره۲۶، آیه۲۲۷.    
۲۷. نور/سوره۲۴، آیه۱۹.    
۲۸. قلم/سوره۶۸، آیه۱۱.    
۲۹. همزه/سوره۱۰۴، آیه۱.    


منبع

[ویرایش]

سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «آیات اخلاقی در قرآن».    

رده‌های این صفحه : مقالات اندیشه قم




جعبه ابزار