آقامحمّد بیدآبادی اصفهانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بیدآبادی، آقامحمد، حکیم و عارف قرن دوازدهم بود.


معرفی بید آبادی

[ویرایش]

پدرش مولی محمدرفیع از زاهدان و مجتهدان گیلان و مازندران بود که به اصفهان رفت و در محله بیدآباد این شهر ساکن شد.
آقامحمد در آن‌جا به دنیا آمد، و شهرتش به سبب اقامت طولانی او در بیدآباد است.
[۱] محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۰۱، تهران ۱۳۶۹ ش.
[۲] محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۶، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.


← استادان وی در معقول و منقول


استادان وی در معقول و منقول، ملاعبدالله حکیم (متوفی ۱۱۶۲)، ملااسماعیل خواجویی (متوفی ۱۱۷۳) و میرزا محمدتقی الماسی (متوفی ۱۱۵۹) بوده اند.
[۳] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه: الکواکب المنتشرة فی القرن الثانی بعدالعشرة، ج۱، ص۶۹۵، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۷۲ ش.
[۴] محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۷، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
[۵] محمدبن ابراهیم صدرالدین شیرازی، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، ج۱، ص۱۲۰، با حواشی ملاهادی سبزواری، چاپ جلال الدین آشتیانی، چاپ افست تهران ۱۳۶۰ ش.


← اهمیت ویژه بیدآبادی در انتقال میراث فلسفی ملاصدرا


اساساً اهمیت ویژه بیدآبادی در انتقال میراث فلسفی ملاصدرا به نسل پس از خود است، زیرا اندیشه های ملاصدرا که ارزش و اهمیت والای آن تا مدتها ناشناخته مانده بود، به سعی شاگرد مشهور بیدآبادی، ملاعلی نوری، به طور شایسته ای معرفی گردید.
بنابراین، بیدآبادی را می‌توان احیاکننده و مروج فلسفه ملاصدرا دانست
[۶] مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ج۱، ص۵۹۴، تهران ۱۳۷۰ ش.
هر چند بیش‌تر در عرفان بروز و ظهور کرده است.

← بیدآبادی مرید سیّد قطب الدین نیریزی


بیدآبادی در عرفان، مرید سید قطب الدین نیریزی (۱۱۰۰ـ ۱۱۷۳)، از ارکان سلسله ذهبیه، بود و پس از مرگ او قطب این سلسله شد.
[۷] محمد معصوم بن زین العابدین معصوم علیشاه، طرائق الحقائق، ج۳، ص۲۱۵، چاپ محمد جعفر محجوب، تهران ۱۳۳۹ـ۱۳۴۵ش.


← ادامه سلسله عرفانی از بیدآبادی به بعد


گفته‌اند سلسله عرفانی برخی عارفان متشرع ساکن نجف و کربلا، مانند سیداحمد کربلایی، سیّد مرتضی کشمیری، ملافتحعلی سلطان آبادی، ملاحسینقلی همدانی و سیّدمهدی بحرالعلوم به بیدآبادی متصل است.
[۸] منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، ج۲، مقدمه آشتیانی، ص۱۵، پانویس ۱۱،تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.

تبحُرّ وی در علم کیمیا نیز ادعا شده است.
[۹] محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.


← نظر بید آبادی در وجوب نماز جمعه


بیدآبادی در فقه قائل به وجوب نماز جمعه در عصر غیبت امام دوازدهم علیه‌السلام بود، و چون در اصفهان نماز جمعه برگزار می‌شد، برای رعایت فاصله لازم بین دو نماز جمعه، به روستای رِنان در بلوک ماربین می‌رفت و در آن‌جا اقامه نماز جمعه می‌کرد.
[۱۰] منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، ج۲، مقدمه آشتیانی، ص۱۵، پانویس ۱۱، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.


← نظر خوانساری درباره بیدآبادی


همچنین، خوانساری
[۱۱] محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۴، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
به نقل از منیة المرتاد میرزا محمد اخباری، بیدآبادی را در زمره مخالفان نظریه اجتهاد و مدافعان نظریه اخباری نام برده است.

← زهد و قناعت بید آبادی


بیدآبادی به توجهی که حکومت وقت به وی می‌کرد بی اعتنا بود، و اموالی را که به رسم هدیه برای او می‌فرستادند، نمی‌پذیرفت.
وی به زهد و قناعت در معاش می‌کوشید، و برای امرار معاش، به زراعت و شعربافی می‌پرداخت.
در قحطی اصفهان، برای همدردی با قحطی زدگان، شش ماه به خوردن زردک خام اکتفا کرد.
[۱۲] مصلح الدین مهدوی، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸۳، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان ۱۳۴۸ ش.
[۱۳] محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.


← شاگردان بیدآبادی


شاگردان مهم بیدآبادی عبارت‌اند از: ملاعلی نوری، ملامحراب گیلانی، حاج محمد ابراهیم کرباسی ـ که طبق وصیت پدرش تحت تربیت و تعلیم خاصّ بیدآبادی بوده است
[۱۴] عبدالکریم بن مهدی گزی برخواری، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸، چاپ ناصر باقری بیدهندی، قم ۱۳۷۱ش.
ـ میرزا ابوالقاسم خاتون آبادی، ملاعبدالکریم اشراقی قاینی، سیّدحسین قزوینی، میرزاابوالقاسم قمی، ملانظرعلی گیلانی، صدرالدین محمد دزفولی، اسماعیل جزایری و میرزا هدایت الله مشهدی.
مولی مهدی نراقی و میرزا محمدعلی میرزامظفر، مدرس آثار شیخ اشراق، را نیز از زمره شاگردان او دانسته اند.
[۱۵] محمدجعفر لاهیجی، شرح رسالة المشاعر ملاصدرا، ج۱، ص۶۸، چاپ جلال الدین آشتیانی، قم (تاریخ مقدمه ۱۳۴۳ ش).
[۱۶] منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج۴، ص۲۹۶ـ۲۹۷، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
[۱۷] محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۷ـ ۶۸، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
[۱۸] حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۱۳، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.
[۱۹] مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ج۱، ص۵۹۸، تهران ۱۳۷۰ ش.

بیدآبادی در ۱۱۹۷ (یا اول محرم ۱۱۹۸) وفات یافت، و مقبره وی در تخت پولاد اصفهان، جنب مقبره پدرش در شرق تکیه خوانساریها،
[۲۰] روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
جای دارد.
[۲۱] محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
[۲۲] محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۹، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
[۲۳] مصلح الدین مهدوی، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان ۱۳۴۸ ش.


← طریقه و مشرب فکری بیدآبادی


طریقه و مشرب فکری آقامحمد، جمع میان عرفان، قرآن و برهان بوده است.
[۲۴] حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۲۰، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.

او در طریقه عرفانی و سلوکی خود، جمع میان ظاهر و باطن می‌کند و هریک را بدون دیگری ناقص می‌داند.
[۲۵] حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۲۵، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.

وی در یکی از رسائل خود درباره سیروسلوک
[۲۶] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، «دو رساله از آقامحمد بیدآبادی در سیروسلوک» چاپ حسین مدرسی طباطبائی، وحید، دوره ۱۱، ش ۴ ،ص ۳۸۹(تیر ۱۳۵۲).
از همت، تأمل، ذکر موت (خانه دل از غیر حق خالی کردن)، عبودیت و ربوبیت سخن گفته و مطالبش را با ابیات عارفانی چون حافظ آمیخته است.

← آثار بیدآبادی


بیدآبادی به عربی و فارسی آثاری از خود برجای نهاده است، که عبارت‌اند از: ۱) تفسیر قرآن به عربی
[۲۷] ش ۱۸۵۴، محمدتقی دانش پژوه، ج۸، ص۴۴۸، فهرست نسخه های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، ج ۸، تهران ۱۳۳۹ ش.

۲ ) رساله ای به فارسی با عنوان فی علم التوحید علی نهج التجرید، که در منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران
[۲۸] منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج۴، ص۳۰۳، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
چاپ شده است؛
۳) رساله حُسن دل، به فارسی، تحقیق و تصحیح علی صدرایی خویی و محمدجواد نورمحمدی؛
۴) «رساله در سیر وسلوک» در پاسخ میرزای قمی به عربی که همراه با ترجمه فارسی در مجله پیام حوزه (۱۳۷۲ ش) به چاپ رسیده است؛
۵) «رساله در سیروسلوک» در پاسخ سیدحسین قزوینی که مکرراً (از جمله در وحید، تیر ۱۳۵۲؛ حوزه، تیر ۱۳۶۴؛ کیهان اندیشه، فروردین و اردیبهشت ۱۳۶۶) چاپ شده است؛
۶) «فصلی در آداب تخلیه و تحلیه» (چاپ شده در وحید، تیر ۱۳۵۲؛ حوزه، آذر و دی ۱۳۶۸).
رساله ای با عنوان سیروسلوک نیز منسوب به بیدآبادی است که همراه با شرح میرسیدحسین مدرس هاشمی، در ۱۳۷۷ ش منتشر شده است.
نراقی
[۲۹] احمدبن محمدمهدی نراقی، کتاب الخزاین، ج۱، ص۳۸۹، چاپ حسن حسن زاده آملی و علی اکبر غفاری، تهران (۱۳۸۰).
نیز دستورالعملی از او در سیر و سلوک نقل کرده است.

← رساله حسن دل درسیر و سلوک الی الله


وی در حسن دل، مخاطب خود را از اسلام مقالی و توحیدِ لسانی برحذر داشته و حیات ابدی را در موت پیش از مرگ طبیعی دانسته است.
مرگ ارادی، به نظر او، میراندن شهوت و غضب به فرمان عقل و شرع است.
[۳۰] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۰، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
[۳۱] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۵، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.

او جهل را «عماء معنوی» می داند.
[۳۲] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۵، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.

بیدآبادی در همان رساله
[۳۳] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۴۱ـ۴۶، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
اصناف آدمیان، تقوا، ورع و توحید را به انواع مختلف تقسیم می‌کند و، مثلاً، توحید را چهار قسم می‌داند: توحید اهل تقلید، توحید اصحاب و ارباب رسوم، توحید اصحاب مکاشفه، توحید فناء فی الله.
بیدآبادی تزکیه نفس و تصفیه قلب و تجلیه روح را در ظاهر و باطن در متابعت از آل رسول الله صلوات الله علیهم می‌داند.
[۳۴] آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۵۰، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.

به عقیده وی تا کسی به مرتبه محبت فایز نشود، اسلام و ایمان نخواهد داشت.
[۳۵] حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۱۸۹، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه: الکواکب المنتشرة فی القرن الثانی بعدالعشرة، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۷۲ ش.
(۲) آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
(۳) آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، «دو رساله از آقامحمد بیدآبادی در سیروسلوک» چاپ حسین مدرسی طباطبائی، وحید، دوره ۱۱، ش ۴ (تیر ۱۳۵۲).
(۴) محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
(۵) محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
(۶) محمدتقی دانش پژوه، فهرست نسخه های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، ج ۸، تهران ۱۳۳۹ ش.
(۷) محمدبن ابراهیم صدرالدین شیرازی، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی ملاهادی سبزواری، چاپ جلال الدین آشتیانی، چاپ افست تهران ۱۳۶۰ ش.
(۸) عبدالکریم بن مهدی گزی برخواری، تذکرة القبور، چاپ ناصر باقری بیدهندی، قم ۱۳۷۱ش.
(۹) محمدجعفر لاهیجی، شرح رسالة المشاعر ملاصدرا، چاپ جلال الدین آشتیانی، قم (تاریخ مقدمه ۱۳۴۳ ش).
(۱۰) محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، تهران ۱۳۶۹ ش.
(۱۱) حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.
(۱۲) مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران ۱۳۷۰ ش.
(۱۳) محمد معصوم بن زین العابدین معصوم علیشاه، طرائق الحقائق، چاپ محمد جعفر محجوب، تهران ۱۳۳۹ـ۱۳۴۵ش.
(۱۴) منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
(۱۵) مصلح الدین مهدوی، تذکرة القبور، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان ۱۳۴۸ ش.
(۱۶) احمدبن محمدمهدی نراقی، کتاب الخزاین، چاپ حسن حسن زاده آملی و علی اکبر غفاری، تهران (۱۳۸۰).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. محمدعلی مدرس تبریزی، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۰۱، تهران ۱۳۶۹ ش.
۲. محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۶، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
۳. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه: الکواکب المنتشرة فی القرن الثانی بعدالعشرة، ج۱، ص۶۹۵، چاپ علی نقی منزوی، تهران ۱۳۷۲ ش.
۴. محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۷، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
۵. محمدبن ابراهیم صدرالدین شیرازی، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، ج۱، ص۱۲۰، با حواشی ملاهادی سبزواری، چاپ جلال الدین آشتیانی، چاپ افست تهران ۱۳۶۰ ش.
۶. مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ج۱، ص۵۹۴، تهران ۱۳۷۰ ش.
۷. محمد معصوم بن زین العابدین معصوم علیشاه، طرائق الحقائق، ج۳، ص۲۱۵، چاپ محمد جعفر محجوب، تهران ۱۳۳۹ـ۱۳۴۵ش.
۸. منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، ج۲، مقدمه آشتیانی، ص۱۵، پانویس ۱۱،تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
۹. محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
۱۰. منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، ج۲، مقدمه آشتیانی، ص۱۵، پانویس ۱۱، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
۱۱. محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۴، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
۱۲. مصلح الدین مهدوی، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸۳، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان ۱۳۴۸ ش.
۱۳. محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
۱۴. عبدالکریم بن مهدی گزی برخواری، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸، چاپ ناصر باقری بیدهندی، قم ۱۳۷۱ش.
۱۵. محمدجعفر لاهیجی، شرح رسالة المشاعر ملاصدرا، ج۱، ص۶۸، چاپ جلال الدین آشتیانی، قم (تاریخ مقدمه ۱۳۴۳ ش).
۱۶. منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج۴، ص۲۹۶ـ۲۹۷، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
۱۷. محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۷ـ ۶۸، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
۱۸. حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۱۳، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.
۱۹. مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ج۱، ص۵۹۸، تهران ۱۳۷۰ ش.
۲۰. روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
۲۱. محمدباقربن زین العابدین خوانساری، روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، ج۷، ص۱۲۳، چاپ اسدالله اسماعیلیان، قم ۱۳۹۰ـ۱۳۹۲.
۲۲. محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الا´ثاردر احوال رجال دوره قاجار، ج۱، ص۶۹، ج ۱، اصفهان ۱۳۷۷ ش.
۲۳. مصلح الدین مهدوی، تذکرة القبور، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان ۱۳۴۸ ش.
۲۴. حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۲۰، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.
۲۵. حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۲۵، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.
۲۶. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، «دو رساله از آقامحمد بیدآبادی در سیروسلوک» چاپ حسین مدرسی طباطبائی، وحید، دوره ۱۱، ش ۴ ،ص ۳۸۹(تیر ۱۳۵۲).
۲۷. ش ۱۸۵۴، محمدتقی دانش پژوه، ج۸، ص۴۴۸، فهرست نسخه های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، ج ۸، تهران ۱۳۳۹ ش.
۲۸. منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر، تهیه و تحقیق و مقدمه و تعلیق از جلال الدین آشتیانی، ج۴، ص۳۰۳، ج ۲، تهران ۱۳۵۴ ش، ج ۴، مشهد ۱۳۵۸ ش.
۲۹. احمدبن محمدمهدی نراقی، کتاب الخزاین، ج۱، ص۳۸۹، چاپ حسن حسن زاده آملی و علی اکبر غفاری، تهران (۱۳۸۰).
۳۰. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۰، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
۳۱. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۵، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
۳۲. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۳۵، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
۳۳. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۴۱ـ۴۶، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
۳۴. آقامحمدبن محمدرفیع بیدآبادی، حسن دل درسیر و سلوک الی الهة، ج۱، ص۵۰، چاپ علی صدرایی خوئی و محمدجواد نورمحمدی، (قم) ۱۳۷۶ ش.
۳۵. حسن مدرس هاشمی، شرح رساله سیروسلوک، ج۱، ص۱۸۹، چاپ علی کرباسی، (قم) ۱۳۷۷ ش.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «بیدآبادی »، شماره۲۴۰۹.    






جعبه‌ابزار