آخوند ملامحمد کاشانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آخوند ملامحمد کاشانی، عارف، فیلسوف، حکیم، فقیه و عالم شیعی است. وی پس از تحصیلات مقدماتی در موطن خود کاشان به اصفهان مهاجرت کرد و در آنجا به تدریس فلسفه اشتغال داشت و از مروجان فلسفه ملاصدرا بود.
kashani123


حیات

[ویرایش]

در منابع به تاریخ ولادت آخوند ملامحمد اشاره‌ای نشده، اما چون وی در ۱۳۳۳ در ۸۴ سالگی وفات کرده
[۱] مهدوی، سیدمصلح‌الدین، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۱، ص۷، اصفهان، ۱۳۴۸.
احتمالا در حدود ۱۲۴۹ به دنیا آمده است. از زندگی کاشانی اطلاع چندانی در دست نیست. همین قدر می‌دانیم که وی در ۱۲۸۶ از کاشان به اصفهان رفته و تا پایان عمر در آنجا سکونت داشته است. محل اقامت وی در اصفهان، مدرسۀ جَدّه کوچک و در اواخر عمر مدرسۀ صدر بوده که در آنجا به تعلیم می‌پرداخته است.
[۲] صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲، تهران، ۱۳۸۱.


آشنایی با علوم مختلف

[ویرایش]

کاشانی علاوه بر فلسفه در ریاضیات و نجوم و هیئت و فقه نیز تبحر داشته است.
[۳] کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱-۴۰۲، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
وی اهل ذوق و عرفان نیز بود و حالات و کراماتی از او گزارش شده است.
[۴] صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲-۴۱۴، تهران، ۱۳۸۱.
[۵] کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۰، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


هم‌عصری با جهانگیرخان

[ویرایش]

وی معاصر و معاشر جهانگیرخان قشقایی بود و هر دو، بدون رقابت و منازعت، در مدرسۀ صدر به تدریس فلسفه اشتغال داشتند و حضورشان موجب رونق فلسفه در حوزه فلسفی اصفهان و رواج فلسفه ملاصدرا گردید، به نحوی که طلاب از شهرهای دور و نزدیک و کشورهای مجاور در حلقۀ درس آن‌ها حاضر می‌شدند.
[۶] همایی، جلال‌الدین، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۵، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
[۷] همایی، جلال‌الدین، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
[۸] قرقانی، مهدی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، ج۱، ص۵۴۱، اصفهان، ۱۳۷۱.
[۹] کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


اساتید

[ویرایش]

آقامحمدرضا قمشه‌ای ، ملاحسن نوری (پسر ملاعلی نوری) و ملاعبدالجواد خراسانی از استادان کاشانی بودند.
[۱۰] معلم حبیب‌آبادی، میرزامحمدعلی، مکارم الآثار، ج۷، ص۲۳۵۵، اصفهان، ۱۳۷۴.
[۱۱] صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۱، تهران، ۱۳۸۱.


شاگردان

[ویرایش]

وی شاگردان بسیاری تربیت کرده است، از جمله سیدابوالحسن اصفهانی ، اسداللّه ایزد گشسب گلپایگانی ، سیدجمال‌الدین موسوی گلپایگانی ، میرزاحسن‌خان جابری انصاری، سیدحسن قوچانی، سیدحسن مشکان طبسی، سیدحسن مدرس ، میرزاعلی آقا شیرازی ، محمدحکیم گنابادی ، محمدحسن بیچاره بیدختی، میرزامحمدعلی لاریجانی، محمدهادی فرزانه قمشه‌ای، و رحیم ارباب اصفهانی که شاگرد خاص وی بود.
[۱۲] صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۴ـ۴۲۰، تهران، ۱۳۸۱.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، تهران، ۱۳۸۱.
(۲) مهدی قرقانی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، اصفهان، ۱۳۷۱.
(۳) سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
(۴) میرزامحمدعلی معلم حبیب‌آبادی، مکارم الآثار، اصفهان، ۱۳۷۴.
(۵) سیدمصلح‌الدین مهدوی، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان، ۱۳۴۸.
(۶) جلال‌الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، تهران، ۱۳۹۸ه ق.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مهدوی، سیدمصلح‌الدین، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۱، ص۷، اصفهان، ۱۳۴۸.
۲. صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲، تهران، ۱۳۸۱.
۳. کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱-۴۰۲، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
۴. صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲-۴۱۴، تهران، ۱۳۸۱.
۵. کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۰، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
۶. همایی، جلال‌الدین، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۵، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
۷. همایی، جلال‌الدین، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
۸. قرقانی، مهدی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، ج۱، ص۵۴۱، اصفهان، ۱۳۷۱.
۹. کتابی، سیدمحمدباقر، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
۱۰. معلم حبیب‌آبادی، میرزامحمدعلی، مکارم الآثار، ج۷، ص۲۳۵۵، اصفهان، ۱۳۷۴.
۱۱. صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۱، تهران، ۱۳۸۱.
۱۲. صدوقی سها، منوچهر، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۴ـ۴۲۰، تهران، ۱۳۸۱.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة‌المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «ملا محمد آخوند کاشانی»، شماره۵۴۴۲.    






جعبه ابزار