آخوند ملامحمد کاشانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آخوند ملامحمد کاشانی، مدرّس و مروّج فلسفۀ ملاصدرا در اصفهان در قرن سیزدهم می باشد.


حیات

[ویرایش]

در منابع به تاریخ ولادت آخوند ملامحمد اشاره ای نشده، اما چون وی در ۱۳۳۳ در ۸۴ سالگی وفات کرده
[۱] سیدمصلح الدین مهدوی، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۱، ص۷، اصفهان، ۱۳۴۸.
احتمالا در حدود ۱۲۴۹ به دنیا آمده است. از زندگی کاشانی اطلاع چندانی در دست نیست. همین قدر می‌دانیم که وی در ۱۲۸۶ از کاشان به اصفهان رفته و تا پایان عمر در آن‌جا سکونت] داشته است. محل اقامت وی در اصفهان، مدرسۀ جَدّه کوچک و در اواخر عمر مدرسۀ صدر بوده که در آن‌جا به تعلیم می‌پرداخته است.
[۲] منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲، تهران، ۱۳۸۱.


علمیت

[ویرایش]

کاشانی علاوه بر فلسفه در ریاضیات و نجوم و هیئت و فقه نیز تبحر داشته است.
[۳] سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱ـ۴۰۲، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


هم عصری با جهانگیرخان

[ویرایش]

وی معاصر و معاشر جهانگیرخان قشقایی بود و هر دو، بدون رقابت و منازعت، در مدرسۀ صدر به تدریس فلسفه اشتغال داشتند و حضورشان موجب رونق فلسفه در حوزه فلسفی اصفهان و رواج فلسفه ملاصدرا گردید، به نحوی که طلاب از شهرهای دور و نزدیک و کشورهای مجاور در حلقۀ درس آن‌ها حاضر می‌شدند.
[۴] جلال الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۵، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
[۵] جلال الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
[۶] مهدی قرقانی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، ج۱، ص۵۴۱، اصفهان، ۱۳۷۱.
[۷] سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


اساتید

[ویرایش]

آقامحمدرضا قمشه ای ، ملاحسن نوری (پسر ملاعلی نوری) و ملا عبدالجواد خراسانی از استادان کاشانی بودند.
[۸] میرزامحمدعلی معلم حبیب آبادی، مکارم الاثار، ج۷، ص۲۳۵۵، اصفهان، ۱۳۷۴.
[۹] منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۱، تهران، ۱۳۸۱.


شاگردان

[ویرایش]

وی شاگردان بسیاری تربیت کرده است، از جمله سید ابوالحسن اصفهانی ، اسداللّه ایزد گشسب گلپایگانی ، سیدجمال الدین موسوی گلپایگانی ، میرزا حسن خان جابری انصاری، سیدحسن قوچانی، سیدحسن مشکان طبسی، سیدحسن مدرس ، میرزا علی آقا شیرازی ، محمد حکیم گنابادی ، محمدحسن بیچاره بیدختی، میرزا محمدعلی لاریجانی، محمدهادی فرزانه قمشه ای، و رحیم ارباب اصفهانی که شاگرد خاص وی بود.
[۱۰] منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۴ـ۴۲۰، تهران، ۱۳۸۱.


اهل عرفان

[ویرایش]

کاشانی اهل ذوق و عرفان نیز بود و حالات و کراماتی از او گزارش شده است.
[۱۱] منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲ـ۴۱۴، تهران، ۱۳۸۱.
[۱۲] سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۰، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، تهران، ۱۳۸۱.
(۲) مهدی قرقانی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، اصفهان، ۱۳۷۱.
(۳) سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
(۴) میرزامحمدعلی معلم حبیب آبادی، مکارم الاثار، اصفهان، ۱۳۷۴.
(۵) سیدمصلح الدین مهدوی، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان، ۱۳۴۸.
(۶) جلال الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، تهران، ۱۳۹۸ه ق.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سیدمصلح الدین مهدوی، تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۱، ص۷، اصفهان، ۱۳۴۸.
۲. منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲، تهران، ۱۳۸۱.
۳. سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱ـ۴۰۲، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
۴. جلال الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۵، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
۵. جلال الدین همایی، دو رساله در فلسفه اسلامی، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۹۸ه ق.
۶. مهدی قرقانی، حکیم جهانگیرخان قشقایی، ج۱، ص۵۴۱، اصفهان، ۱۳۷۱.
۷. سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۱، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.
۸. میرزامحمدعلی معلم حبیب آبادی، مکارم الاثار، ج۷، ص۲۳۵۵، اصفهان، ۱۳۷۴.
۹. منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۱، تهران، ۱۳۸۱.
۱۰. منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۴ـ۴۲۰، تهران، ۱۳۸۱.
۱۱. منوچهر صدوقی سها، تحریر ثانی تاریخ حکماء و عرفای متأخر، ج۱، ص۴۱۲ـ۴۱۴، تهران، ۱۳۸۱.
۱۲. سیدمحمدباقر کتابی، رجال اصفهان، ج۱، ص۴۰۰، در علم و عرفان و ادب و هنر، اصفهان، ۱۳۷۵.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «ملا محمد آخوند کاشانی»، شماره۵۴۴۲.    



جعبه ابزار