آثر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آثر یکی از اصطلاحات به‌کار رفته در علم منطق بوده و به معنای اولويت‌داشتن چيزی است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

اصل باب درباره ترجیح يك چيز است از دو چيز، كه به وجهى از وجوه ميان ايشان مشاركتى باشد و یکی از لفظ‌هائى كه در اين باب متداول است لفظ آثر است؛ يعنى برگزيده‌تر و چيزی که انتخابش بهتر است. لفظ‌های متداول در اين باب عبارت‌اند از: آثر، افضل، اولی، اکثر، ازید، اشد، اشرف، اقدم و جارى مجراى اين الفاظ و مقابلات هر يک.
معانى بيشتر اين الفاظ، ظاهر است و آنچه اهميت دارد تفسير آثر، افضل و اولى است که مدار اين مباحث بر آن ‌قرار دارد. آثر يعنى برگزيده‌تر و آنچه براى انتخاب اولويت دارد که به ظاهر، خاص خلقيات است، اما به حسب تحقيق و بررسى به نظر مى‌رسد به اولى و ازيد متعلق باشد؛ پس به غير خلقیات نيز سرايت مى‌کند.
اين تذکر لازم است که ميان آثر و افضل تفاوت وجود دارد، زيرا هميشه علم از لباس فاضل‌تر است، اما براى برهنه، گاهى جامه، آثر و اولى است.
[۲] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۱۴۵.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۴۷۵.    
۲. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۱۴۵.


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «آثر»، تاریخ بازیابی۱۳۹۸/۰۵/۱۲.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات منطقی




جعبه ابزار