آب میوه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



‌این عنوان، براساس برخی روایات و گفته‌های مفسّران، از «شَرابِک»، «أعصِرُ خَمراً»، «وَفِیه یَعصِرون» و «تَتَّخِذُونَ مِنهُ سَکَراً» استفاده شده است.


تعبیرهای قرآنی

[ویرایش]

عنوان آب میوه از تعبیرهای «شرابک» «اعصر خمرا»، «فیه یعصرون» و «تتخذون منه سکرا»با استمداد از برخی روایات استفاده شده است.

داستان عُزَیر

[ویرایش]

خداوند ، عُزَیر (علیه‌السلام) را صد سال میراند؛ سپس او را زنده کرد و فرمود: «فَانظُر إلی طَعامِک وَ شَرابِکَ لَم‌یَتَسَنَّه... = به خوراک و نوشیدنی خود بنگر (که طعم ورنگ آن) تغییر نکرده است‌...». برخی از مفسّران «شَرابِک» را با استناد به روایات، به آب میوه تفسیر کرده‌اند و آن را آب انگور می‌دانند؛
[۱۰] التفسیر الکبیر، ج‌۷، ص‌۳۷.
ولی در این‌که آیا آب میوه را با خود به آن‌جا آورد یا از میوه‌های قریه ویران شده‌ای که از آن عبور می‌کرد، تهیه کرد، اختلاف است. تغییر نیافتن آب میوه «لَم‌یَتَسنَّه» در این مدّت طولانی،
[۱۱] جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۲، ص‌۶۴۰.
امری خارق‌العاده است.

داستان یوسف

[ویرایش]

یوسف (علیه‌السلام) در تعبیر خواب عزیز مصر می‌گوید: «... ‌عامٌ فیه یُغاثُ الناسُ وَ فیِه یَعصِرُونَ = (سپس از پی آن)، سالی (بیاید) که در آن برای مردم باران می‌بارد ( گیاهان می‌روید یا مردم از تنگی و سختی می‌رهند) و در آن، ( میوه ، انگور ، زیتون و...) می‌فشرند». برخی، با استناد به کلام ابن عباس و مجاهد و قتاده، مقصود از «یَعصِرُون» را فشردن میوه•، و‌دانه‌های روغنی دانسته‌اند که مصریان، پس از چهارده سال سختی، از آن بهره‌مند شدند.
[۱۳] جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۱۲، ص‌۳۰۳.
[۱۴] جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج۵‌، ص۳۶۵.
[۱۵] المنار، ج‌۱۲، ص‌۳۲۰
هم‌بند یوسف در زندان براساس آیه ۳۶ یوسف به او گفت: «إِنِّی أَرَنی أعصِرُ خَمراً = من خویشتن را (در خواب) دیدم که (انگور برای) شراب می‌فشارم». برخی مقصود از «أعصِر خَمراً» را گرفتن آب انگور می‌دانند و از این‌که به فشردنِ خمر تعبیر شده، چند پاسخ داده‌اند: الف. عرب ، در صورت روشنی و مشتبه نشدن معنا، اشیا (انگور) را به رسم آن‌چه به آن دگرگون می‌شود، (خمر) نام می‌نهد؛
[۱۷] کشف‌الاسرار، ج‌۵‌، ج‌۵‌، ص‌۳۵۶، ص‌۶۷، جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن.
ب. عربِ عمان
[۱۸] جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۵‌، ص‌۳۵۶.
و غسّان،
[۱۹] المنار، ج‌۱۲، ص‌۳۰۳
عنب را خمر می‌نامند؛ پس «أعصِرُ خَمراً» به معنای «أعصِرُ عِنباً» است.

از آیات الهی

[ویرایش]

«وَ مِن ثَمرتِ النَّخِیلِ وَالأَعنبِ تَتَّخِذونَ مِنه سَکَراً وَ رِزقاً حَسَناً إنَّ فِی ذلِکَ لأیَةً لِقَوم یَعقلونَ = و از میوه درختان خرما و انگور، باده مستی‌بخش وخوراکی نیکوبرای خود می‌گیرید. به طور قطع در این (ها) برای مردمی که می‌اندیشند، نشانه‌ای است.» مصطفوی می‌گوید: سَکَر، اعم از مسکر و غیر مسکر (آب میوه) است. سَکَر بر وزن حَسَن، دگرگون شده چیزی برخلاف جریان طبیعی است؛ مانند شراب و آب میوه که از انگور و خرما به دست می‌آید.
[۲۱] التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۵‌، ص‌۱۶۰ «سکر».
ابوالفتوح رازی می‌گوید: مراد از روزی نیکو (رزق حسن) سرکه، دوشاب، خرما، مویز و چیزهای حلال است که از خرما و انگور گرفته می‌شود.
[۲۲] روض‌الجنان و روح‌الجنان، ج‌۱۲، ص‌۶۱.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) التحقیق فی کلمات القرآن الکریم.
(۲) التفسیر الکبیر؛
(۳) جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن.
(۴) روض‌الجنان و روح‌الجنان.
(۵) کشف‌الاسرار و عدّة‌الابرار.
(۶) مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن.
(۷) تفسیر المنار؛

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲۵۹.    
۲. یوسف/سوره۱۲، آیه۳۶.    
۳. یوسف/سوره۱۲، آیه۴۹.    
۴. نحل/سوره۱۶، آیه۶۷.    
۵. بقره/سوره۲، آیه۲۵۹..    
۶. یوسف/سوره۱۲، آیه۳۶..    
۷. یوسف/سوره۱۲، آیه۴۹..    
۸. نحل/سوره۱۶، آیه۶۷..    
۹. بقره/سوره۲، آیه۲۵۹.    
۱۰. التفسیر الکبیر، ج‌۷، ص‌۳۷.
۱۱. جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۲، ص‌۶۴۰.
۱۲. یوسف/سوره۱۲، آیه۴۹.    
۱۳. جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۱۲، ص‌۳۰۳.
۱۴. جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج۵‌، ص۳۶۵.
۱۵. المنار، ج‌۱۲، ص‌۳۲۰
۱۶. یوسف/سوره۱۲، آیه۳۶.    
۱۷. کشف‌الاسرار، ج‌۵‌، ج‌۵‌، ص‌۳۵۶، ص‌۶۷، جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن.
۱۸. جامع‌البیان عن تأویل آی القرآن، ج‌۵‌، ص‌۳۵۶.
۱۹. المنار، ج‌۱۲، ص‌۳۰۳
۲۰. نحل/سوره۱۶، آیه۶۷.    
۲۱. التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۵‌، ص‌۱۶۰ «سکر».
۲۲. روض‌الجنان و روح‌الجنان، ج‌۱۲، ص‌۶۱.


منبع

[ویرایش]

سایت دانشنامه موضوعی قرآن    
فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «آب میوه».






جعبه ابزار